hoạt cập nhật những kiến thức mới theo nhịp thay đổi của công nghệ, những tri thức tiên tiến từ thực tiễn báo chí hiện đại. Chính điều này tạo ramột “mâu thuẫn tích cực” - vừa phải giữ vững giá trị cốt lõi trong chương trình đào tạo, vừa phải nhanh nhạy thích ứng với thực tiễn. Sự thay đổi không hề dễ dàng bởi mỗi một chương trình thay đổi sẽ liên quan đến một số khóa học trước và sau khi thay đổi, tạo ra những thách thức không hề nhỏ với công tác quản lý đào tạo. Song, trong bối cảnh công nghệ biến động liên tục, việc hai khoá học liền kề nhau có hai khung kiến thức khác nhau cũng là nghịch lý mà chúng ta phải chấp nhận. Để giải bài toán này, Viện đã lựa chọn giải pháp linh hoạt: thay vì thay đổi toàn bộ chương trình một cách thường xuyên, các môn học sẽ được cập nhật nội dung mới phù hợp với từng xu hướng công nghệ. Năm 2023, Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông đã đưa vào giảng dạy môn học “Công nghệ truyền thông số” - môn học “mở” cho phép cập nhật nội dung thường xuyên, bắt kịp xu hướng theo những đột phá mới như trí tuệ nhân tạo AI, BigData, công nghệ truyền hình ảo, mô phỏng tương tác… Bên cạnh hoạt động đào tạo, Viện cũng chú trọng đến công tác nghiên cứu liên quan đến không gian số, bất bình đẳng số, đạo đức truyền thông trên nền tảng số, truyền thông dữ liệu, AI trong truyền thông… Những công trình này không chỉ góp phần phát triển lý luận, mà còn trở thành nền tảng phục vụ quá trình giảng dạy và dự báo xu hướng tương lai của ngành báo chí. “Để không bị AI bỏ lại phía sau” Trong thời đại mà AI có thể viết báo, dịch thuật, dựng hình ảnh, biên tập video…thì câu hỏi đặt ra về vai trò của người làm báo: Điều gì khiến họ không bị thay thế? TS Phan Kiền cho rằng, một nhà báo hiện đại cần phải hội tụ ba yếu tố cốt lõi. Trước hết, người làm báo cần một nền tảng tri thức vững vàng. Các phần mềm trí tuệ nhân tạo AI có thể truy cập và tổng hợp thông tin toàn cầu trong tích tắc. Do đó, để không “bị động” trước nguồn tin khổng lồ mà AI mang lại, “bị động” trước việc tiếp cận và xử lý, đánh giá thông tin, người làm báo cần trang bị cho mình một cơ sở tri thức vững chắc. Thứ hai, đó là phương pháp tư duy và phương pháp hành nghề. Theo Viện trưởng Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông, kỹ năng tác nghiệp có được trau dồi theo thời gian, nhưng phương pháp tư duy và cách tiếp cận nghề nghiệp mới là yếu tố “xương sống”, giúp người làm báo thích nghi với mọi sự biến động, từ sự thay đổi của thể loại báo chí đến các nền tảng truyền tải thông tin, một cách căn cốt và hệ thống. SinhviênViệnĐào tạoBáo chí và Truyền thông tác nghiệp tại trường quay của trường ĐHKHXH&N, ĐHQGHN. Thứ ba, cũng là yếu tố quan trọng nhất - chính là một trái tim biết rung cảm. Đây là điều không một cỗ máy hay công nghệ hiện đại nào có thể thay thế. Người làm báo cần có khả năng thấu cảm, biết xót xa, bất bình và rung động trước những mảnh đời, những hiện thực gai góc của xã hội. Chỉ những người làm báo chân chính, bằng trái tim và trách nhiệm nghề nghiệp, mới có thể tạo nên những tác phẩm báo chí “có hồn”, mang sức nặng cảm xúc và sức lan tỏa thực sự. “Nếu chỉ làm theo quy trình, nguyên tắc có sẵn - tức là làm “thợ viết”, thì người đó sẽ sớm bị AI bỏ lại phía sau,” ông nói. “Người làm báo hiện đại cần có tư duy phản biện, biết phân tích, đánh giá thông tin. Và đặc biệt là phải cảm nhận được thực tiễn bằng trái tim - điều mà máy móc không bao giờ có.” Nếu báo chí là tấm gương phản chiếu xã hội, thì đào tạo báo chí chính là công việc của những người mài gương. Trongbối cảnhkỷnguyên số, những người làm công tác đào tạo báo chí cần thay đổi mạnh mẽ và linh hoạt hơn bao giờ hết - để người học không chỉ trở thành nhà báo, mà còn trở thành người dẫn dắt thông tin, tư tưởng và cảm xúc trong thời đại kỹ thuật số. n Người làm báo hiện đại cần có tư duy phản biện, biết phân tích, đánh giá thông tin. Và đặc biệt là phải cảm nhận được thực tiễn bằng trái tim - điều mà máy móc không bao giờ có. Tiến sĩ Phan Văn Kiền - Viện trưởng Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội NGAYNAY.VN 49 Sốđặcbiệt
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==