Dấu hiệu của ADHD là gì?
Tất cả trẻ em đôi khi phải cố gắng để chú ý, lắng nghe và làm theo chỉ dẫn, ngồi yên hoặc chờ đến lượt. Nhưng đối với trẻ em bị ADHD, các cuộc đấu tranh khó khăn hơn và xảy ra thường xuyên hơn.
Trẻ em bị ADHD có thể có các dấu hiệu từ một, hai hoặc cả ba loại sau:
Không chú ý: Những đứa trẻ không tập trung (dễ bị phân tâm) gặp khó khăn trong việc tập trung sự chú ý, tập trung và duy trì nhiệm vụ. Chúng có thể không nghe chỉ đường, bỏ lỡ các chi tiết quan trọng và có thể không hoàn thành những gì chúng đang làm. Trẻ có thể mơ mộng hoặc thức giấc quá nhiều, đãng trí hoặc hay quên và không thể nhớ những đồ của mình ở đâu.
 |
Tăng động: Những đứa trẻ hiếu động thường hay bồn chồn và dễ chán. Chúng thường gặp khó khăn khi ngồi yên hoặc im lặng khi cần thiết. Chúng hay vội vã và thường gặp sai lầm bất cẩn, hay leo trèo, nhảy nhót, phá rối...
Bốc đồng: Những đứa trẻ bốc đồng thường hành động quá nhanh trước khi suy nghĩ. Chúng hay ngắt lời người khác, hay chen ngang và khó chờ đợi. Chúng có thể làm mọi việc mà không cần xin phép, lấy những thứ không phải của mình hoặc hành động theo những cách có rủi ro. Những đứa trẻ này hay có những phản ứng cảm xúc quá lên cho các tình huống.
Đôi khi cha mẹ và giáo viên nhận thấy dấu hiệu của ADHD khi trẻ còn rất nhỏ. Nhưng đối với trẻ nhỏ thì việc dễ bị phân tâm, bồn chồn, thiếu kiên nhẫn hoặc bốc đồng là những điều tương đối bình thường nên khi trẻ có những biểu hiện trên cũng không có nghĩa là trẻ bị ADHD.
Sự chú ý, hoạt động và tự kiểm soát sẽ phát triển từng chút một, khi trẻ lớn lên. Trẻ em học những kỹ năng này với sự giúp đỡ từ cha mẹ và giáo viên. Nhưng một số trẻ em không thể chú ý hơn hay không thể ổn định, lắng nghe hoặc chờ đợi. Khi những điều này tiếp tục và bắt đầu gây ra vấn đề ở trường, ở nhà và với bạn bè, đó có thể là ADHD.
ADHD được chẩn đoán như thế nào?
Nếu bạn nghĩ rằng con bạn bị ADHD, hãy đưa con đi khám. Bác sĩ sẽ cho con bạn kiểm tra, bao gồm cả thị lực và thính giác, để chắc chắn rằng một cơ quan chức năng khác không gây ra các triệu chứng trên. Bác sĩ có thể giới thiệu bạn đến một nhà tâm lý học trẻ em hoặc bác sĩ thần kinh nếu cần thiết.
Để chẩn đoán ADHD, các bác sĩ bắt đầu bằng cách hỏi về sức khỏe, hành vi và hoạt động của trẻ. Họ nói chuyện với cha mẹ và con cái về những điều họ đã nhận thấy. Bác sĩ có thể yêu cầu bạn hoàn thành danh sách kiểm tra về hành vi của con bạn và cũng có thể yêu cầu bạn cung cấp cho giáo viên của con bạn một danh sách kiểm tra.
Sau khi thu thập thông tin này, các bác sĩ chẩn đoán ADHD nếu rõ ràng rằng:
 |
Các hành vi đã diễn ra từ khi đứa trẻ còn nhỏ. Sự mất tập trung, hiếu động và bốc đồng ảnh hưởng đến trẻ ở trường và ở nhà.
Kiểm tra sức khỏe cho thấy các vấn đề sức khỏe hoặc học tập khác bình thường
Nhiều trẻ em bị ADHD cũng có vấn đề về học tập, hành vi đối nghịch và thách thức, hoặc các vấn đề về tâm trạng và lo lắng. Các bác sĩ thường điều trị những điều này cùng với ADHD.
ADHD được điều trị như thế nào?
Điều trị ADHD thường bao gồm:
Y học: Điều trị y tế sẽ kích hoạt khả năng chú ý, làm chậm và sử dụng khả năng tự kiểm soát của não bộ nhiều hơn.
Trị liệu hành vi: Các nhà trị liệu có thể giúp trẻ phát triển các kỹ năng xã hội, cảm xúc và lập kế hoạch đẩy lùi ADHD.
Tập huấn cho phụ huynh: Thông qua đào tạo, cha mẹ học được những cách tốt nhất để đối phó với những khó khăn về hành vi là một phần của ADHD.
Hỗ trợ từ nhà trường: Giáo viên có thể giúp trẻ mắc ADHD làm tốt và thích đi học hơn.
Điều trị đúng cách giúp ADHD được cải thiện. Cha mẹ và giáo viên có thể dạy trẻ nhỏ trở nên tốt hơn trong việc quản lý sự chú ý, hành vi và cảm xúc của chúng. Khi chúng lớn lên, trẻ nên học cách cải thiện sự chú ý và tự kiểm soát bản thân.
 |
Khi ADHD không được điều trị, trẻ em khó có thể thành công. Điều này có thể dẫn đến lòng tự trọng thấp, trầm cảm, hành vi đối nghịch, thất bại ở trường, hành vi chấp nhận rủi ro hoặc xung đột gia đình…
Nguyên nhân ADHD là gì?
Không rõ nguyên nhân gây ra sự khác biệt về não của ADHD. Có bằng chứng mạnh mẽ rằng ADHD chủ yếu là do di truyền. Nhiều trẻ em bị ADHD có cha mẹ hoặc họ hàng bị chứng bệnh này.
ADHD không phải do trẻ dành quá nhiều thời gian xem ti vi hay cha mẹ nuôi dạy con cái kém hoặc do trẻ ăn quá nhiều đường.
Tuy nhiên, ADHD có thể cải thiện khi trẻ được điều trị, ăn thực phẩm lành mạnh, ngủ đủ giấc, tập thể dục và có cha mẹ hỗ trợ và những người biết cách đáp ứng với ADHD.
Cha mẹ có thể làm gì khi trẻ bị mắc hội chứng ADHD
Lúc đầu, cha mẹ có thể không nhận ra rằng những hành vi này là một phần của ADHD. Có vẻ như một đứa trẻ chỉ đang làm sai. ADHD có thể khiến cha mẹ cảm thấy căng thẳng, thất vọng hoặc bực mình với trẻ.
Cha mẹ có thể cảm thấy xấu hổ về những gì người khác nghĩ về hành vi của con mình. Đôi khi cha mẹ tự trách mình đã làm gì khiến con mình bị như vậy. Nhưng đối với trẻ em bị ADHD, các kỹ năng kiểm soát sự chú ý, hành vi và hoạt động không tự nhiên xuất hiện.
 |
Khi cha mẹ tìm hiểu về ADHD và phương pháp nuôi dạy con nào hiệu quả nhất, họ có thể giúp trẻ cải thiện và làm tốt.
Vậy cha mẹ có thể làm gì?
Nuôi dạy con cũng quan trọng như bất kỳ phần nào khác của điều trị ADHD. Cách cha mẹ phản ứng có thể làm cho ADHD tốt hơn - hoặc tệ hơn.
Nếu con bạn đã được chẩn đoán mắc ADHD
Hãy tìm hiểu kỹ lưỡng về ADHD. Thực hiện theo điều trị mà các nhà điều trị yêu cầu. Cho con được trị liệu thường xuyên theo đúng liệu trình. Nếu trẻ được chỉ định dùng thuốc điều trị, hãy cho trẻ uống đúng liều lượng và thường xuyên theo yêu cầu của bác sỹ. Tuyệt đối không tự ý thay đổi liều lượng nếu không có ý kiến của bác sĩ. Giữ thuốc của con bạn ở một nơi an toàn, tránh xa tầm với của trẻ.
ADHD ảnh hưởng đến mỗi đứa trẻ là khác nhau. Xác định những khó khăn mà con bạn gặp phải do ADHD. Một số trẻ cần phải chú ý và lắng nghe tốt hơn. Những đứa khác thì cần phải điều chỉnh hành vi cho chậm lại. Hãy hỏi bác sĩ trị liệu cho con bạn những lời khuyên và cách bạn có thể giúp con bạn thực hành và cải thiện.
Tập trung vào việc dạy con bạn một điều tại một thời điểm. Đừng cố gắng dạy nhiều việc cùng một lúc. Hãy bắt đầu bằng những việc nhỏ nhất, đơn giản nhất, tập trung vào một việc và hãy khen ngợi nỗ lực của con bạn.
Bạn nên ôm con thường xuyên
Với những đứa trẻ bị ADHD bạn vẫn cần có những biện pháp kỷ luật. Tuy nhiên bạn cần phải tìm hiểu phương pháp kỷ luật nào là tốt nhất cho trẻ bị ADHD nếu không điều này có thể làm cho ADHD càng tồi tệ hơn. Bạn cần tham khảo từ nhà trị liệu về các cách để đáp ứng với hành vi của con bạn. Trẻ em bị ADHD có thể nhạy cảm với những lời chỉ trích. Sửa chữa hành vi của trẻ được thực hiện tốt nhất theo cách khuyến khích và hỗ trợ hơn là trừng phạt.
Đặt kỳ vọng rõ ràng: Trước khi bạn đi đâu đó, hãy nói chuyện với con để giải thích cách bạn muốn bé cư xử. Tập trung hơn vào việc dạy con bạn phải làm gì, thay vì phản ứng với những việc không nên làm.
Hãy giúp trẻ hiểu về bản thân: Đừng ngại nói chuyện với con về ADHD. Giúp trẻ hiểu rằng mắc ADHD không phải là lỗi của chúng và chúng có thể học cách cải thiện các vấn đề mà nó gây ra.
Dành thời gian đặc biệt với nhau mỗi ngày. Dành thời gian để nói chuyện và tận hưởng các hoạt động thư giãn, vui vẻ với con bạn - ngay cả khi chỉ trong vài phút. Hãy cho con bạn biết bạn luôn luôn chú ý, quan tâm đến con. Khen ngợi những hành vi tích cực. Đừng khen quá nhiều, nhưng hãy bình luận khi con bạn làm điều gì đó tốt.
 |
Mối quan hệ của bạn với con là quan trọng nhất. Trẻ em bị ADHD thường cảm thấy mình làm người khác thất vọng, làm những điều sai trái hoặc không “tốt”. Bảo vệ lòng tự trọng của con bạn bằng cách kiên nhẫn, thấu hiểu và chấp nhận. Hãy để con bạn biết bạn tin vào nó và nhìn thấy tất cả những điều tốt đẹp về nó. Xây dựng khả năng phục hồi bằng cách giữ mối quan hệ của bạn với con bạn tích cực và yêu thương.
Phối hợp với nhà trường: Nói chuyện với giáo viên của con để tìm hiểu xem con bạn có nên có một bản IEP không (Chương trình giáo dục cá nhân). Gặp gỡ thường xuyên với giáo viên để tìm hiểu tình hình của con. Sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường sẽ giúp có nhưng biện pháp cải thiện ADHD của trẻ được tốt hơn.
Kết nối với những người khác để được hỗ trợ và nhận thức. Tham gia một tổ chức hỗ trợ cho ADHD như CHADD để cập nhật thông tin về điều trị và thông tin, v.v.
