Di sản thế giới đang đứng bên bờ vực nguy hiểm

Di sản thế giới đang đứng bên bờ vực nguy hiểm

Tàn tích của vương quốc Ayutthaya cổ đại của Thái Lan có nguy cơ mất danh hiệu Di sản Thế giới của UNESCO, vì sự xâm lấn vào thành phố lịch sử bằng quá trình đô thị hóa. Là một trong những vương quốc tồn tại lâu nhất trong lịch sử Thái Lan, Ayutthaya tồn tại từ giữa thế kỷ 14 đến thế kỷ 18, và cuối cùng rơi vào một cuộc xâm lược giữa thế kỷ 18. Ngày nay, Ayutthaya là một trong những điểm nổi bật cho du lịch Thái Lan.
__________________

Ngày 25/6/2009, Thung lũng Elbe của thành phố Dresden, Đức đã bị xóa khỏi danh sách Di sản Thế giới của UNESCO do việc xây dựng cây cầu bốn làn qua sông Elbe chỉ cách trung tâm lịch sử của thành phố hơn một dặm.

Năm 2004, Thung lũng Elbe được UNESCO công nhận là Di sản thế giới. Khu cảnh quan văn hóa Thung lũng Elbe Dresden của Đức trải dài khoảng 18km dọc theo sông Elbe, từ Cung điện Ubigau và những cánh đồng Ostragehege ở Tây Bắc đến Cung điện Pillnitz và sông Elbe ở Đông Nam. Khu cảnh quan này bao gồm những cánh đồng cỏ thấp, bao quanh là Cung điện Pillnitz cùng nhiều công trình tưởng niệm, các khu vườn và công viên được xây dựng từ thế kỷ 16-20.

Di sản thế giới đang đứng bên bờ vực nguy hiểm ảnh 1

Thành phố Dresden từng được phong tặng danh hiệu Florence của Bắc Âu nhờ những công trình kiến trúc tuyệt đẹp. Nhiều công trình đã bị tàn phá bởi những đợt ném bom cuối Thế chiến II. Từ khi các công trình kiến trúc được khôi phục lại vẻ đẹp huy hoàng trước kia, thủ phủ Saxony của thành phố đã thu hút rất nhiều du khách trong và ngoài nước tới tham quan.

Thành phố đã nằm trong danh sách “đỏ” của UNESCO trong ba năm chỉ vì một cây cầu. Năm 2006, UNESCO rung chuông cảnh báo các nhà chức trách Đức rằng, Thung lũng Elbe Dresden có thể sẽ bị xóa tên khỏi danh sách Di sản thế giới nếu nước này không hủy bỏ kế hoạch xây dựng cây cầu Waldschloesschen với 4 làn đường ở ngay chính giữa di sản văn hóa nổi tiếng này. Chính phủ Đức đã đưa ra đề xuất trợ giúp Dresden xây dựng một đường hầm dưới sông để tránh nguy cơ bị xóa tên khỏi danh sách, nhưng do được sự ủng hộ rộng rãi của nhân dân địa phương trong một cuộc trưng cầu dân ý nên chính quyền nơi đây vẫn tiến hành xây dựng cây cầu vào cuối năm 2007. Cuối cùng Thung lũng Elbe đã bị xóa tên khỏi danh sách Di sản thế giới.

Các xã hội từ lâu đã tìm cách bảo vệ và bảo tồn di sản văn hóa của họ, vì những lý do từ giáo dục đến nghiên cứu lịch sử, mong muốn củng cố ý thức về bản sắc. Trong thời chiến và xung đột, bản sắc văn hóa và di sản văn hóa trở nên quan trọng hơn cả. Các tòa nhà, di tích và biểu tượng của văn hóa nói về gốc rễ chung càng mang ý nghĩa lớn hơn. Các di sản có thể trở thành mục tiêu nhằm tìm cách tiêu diệt các biểu tượng có giá trị của kẻ thù hoặc biểu tượng liên quan đến tín ngưỡng và truyền thống thay thế.

Di sản thế giới đang đứng bên bờ vực nguy hiểm ảnh 2

Trong hơn 50 năm qua,  hơn 900 địa điểm đã được ghi vào danh sách Di sản Thế giới. Khách du lịch từ khắp nơi trên thế giới đổ về các địa điểm này, làm tăng thêm thu nhập cho các quốc gia liên quan. Một nghiên cứu của Quỹ Di sản toàn cầu cho thấy 500 địa điểm di sản toàn cầu ở các nước đang phát triển dự kiến sẽ tạo ra hơn 100 tỷ USD mỗi năm vào năm 2025.

Trong danh sách các Di sản Thế giới của UNESCO hiện nay, có hơn 1.000 địa danh được xếp hạng cần bảo tồn, trong đó, có những công trình kiến trúc mang đầy giá trị văn hóa - lịch sử. Tuy vậy, trong số này, có những địa danh dù là Di sản Thế giới, nhưng người ta sẽ khó lòng tiếp cận để chiêm ngưỡng.

Nhiều di sản hiện nay đang đứng trước bờ vực nguy hiểm như sự suy giảm nghiêm trọng của quần thể một loài có giá trị hoặc có nguy cơ bị tuyệt chủng, hoặc suy giảm về vẻ đẹp tự nhiên hay giá trị khoa học của một di sản do con người gây ra bởi các hoạt động như phát triển du lịch, khai thác gỗ, khai thác mỏ, ô nhiễm môi trường, canh tác nông nghiệp, xây dựng công trình công cộng lớn.

Sự ảnh hưởng của biến đổi khí hậu hiện diện ở khắp mọi nơi, từ vịnh băng IIulissat Icefjord ở Greenland, một di sản thế giới tại sông băng Sermeq Kujalleq đang tan chảy trước mắt chúng ta.

Hay ngay cả vùng biển Wadden của Đức cũng không ngoại lệ. Bão tố và nước biển dâng cao là những vấn đề chính ở nơi này, khiến một số loài chim khó có thể tìm được nơi cư trú làm tổ.

Di sản thế giới đang đứng bên bờ vực nguy hiểm ảnh 3

Hiện tượng El Nino cũng đang làm ấm vùng nước chung quanh quần đảo Galápagos, ngoài khơi bờ biển Ecuador, góp phần làm ảnh hưởng tới nguồn cung cấp thực phẩm cho nhiều loài vật sinh sống tại đây.

Nhiệt độ nước biển tăng cũng ảnh hưởng đến các rạn san hô, như đảo san hô Aldabra ở Ấn Độ Dương, rạn san hô Belize Barrier ở Đại Tây Dương và rạn san hô Great Barrier ở Australia. Trong năm 2016 và 2017, sóng nhiệt đại dương do biến đổi khí hậu gây ra đã giết chết khoảng một nửa số san hô trên rạn san hô Great Barrier, cùng với nhiều nơi khác trên thế giới.

Không chỉ thế, mực nước biển dâng và sóng cao hơn trong các cơn bão cũng đe dọa lật đổ những bức tượng thần bằng đá bí ẩn trên Rapa Nui (hay còn gọi là đảo Phục Sinh) ở phía đông nam Thái Bình Dương.

Nhiều Di sản Thế giới bị đe doạ bởi sự lấn át của các mục tiêu kinh tế. Ở Ấn Độ, chiếc cầu xây giữa tổng thể công trình kiến trúc Hampi đã khiến cho địa danh bị rút khỏi danh sách Di sản thế giới năm 2006.

Nhiều di sản khác lại là nạn nhân từ chính sự tăng trưởng của ngành du lịch. Nhiều công ty du lịch đã không do dự sử dụng hình ảnh “Di sản Thế giới” như một công cụ quảng cáo để kiếm tiền. Theo thống kê, mỗi ngày có trên 5.000 khách du lịch tới đền Angkor ở Campuchia. Còn tại các đảo Galapagos, số lượng khách du lịch từ 40.000 khách năm 1991 đã lên tới con số 120.000 vào năm 2006.

Nhà thờ Giáng sinh, Bethlehem, Palestine là di tích đầu tiên ở Palestine được UNESCO công nhận là di sản thế giới vào năm 2012.

Tại đây có những tàn tích của hai nhà thờ được xây dựng vào thế kỷ thứ 4 và thứ 6 được cho là xây dựng bên trên hang động nơi chúa Jesus sinh ra. Hiện nay, địa điểm linh thiêng này đang bị đe dọa bởi áp lực đô thị và du lịch.

Hình thức du lịch này không chỉ gây nguy hại đến cảnh quan thiên nhiên của các địa danh mà còn gây ảnh hưởng tới an ninh công cộng, chưa kể đến sự xuống cấp của dịch vụ.

Chính vì vậy, sự phát triển của một ngành du lịch chất lượng cần có sự phối hợp của các nhà tổ chức du lịch, của người chịu trách nhiệm bảo tồn, của hướng dẫn viên du lịch và của tất cả các khách du lịch.

Tàn tích của vương quốc Ayutthaya cổ đại của Thái Lan có nguy cơ mất danh hiệu Di sản Thế giới của UNESCO, vì sự xâm lấn vào thành phố lịch sử bằng quá trình đô thị hóa.

Di sản thế giới đang đứng bên bờ vực nguy hiểm ảnh 4

Là một trong những vương quốc tồn tại lâu nhất trong lịch sử Thái Lan, Ayutthaya tồn tại từ giữa thế kỷ 14 đến thế kỷ 18, và cuối cùng rơi vào một cuộc xâm lược giữa thế kỷ 18. Ngày nay, Ayutthaya là một trong những điểm nổi bật cho du lịch Thái Lan.

Các tòa nhà và công trình lịch sử nổi tiếng nằm ở 6 khu vực trung tâm thành phố Liverpool được UNESCO công nhận là di sản thế giới gồm Pier Head, Albert Dock, khu bảo tồn đường William Brown, khu bảo tồn Dock Stanley, khu bảo tồn phố Duke/Ropewalks và khu bảo tồn phố Castle. UNESCO lo ngại rằng những dự án phát triển mới, hiện đại sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến khu di sản thế giới của thành phố.

TIN LIÊN QUAN
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
(Ngày Nay) - Sáng 4/10 đã diễn ra Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 với chủ đề: “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội”. Sự kiện do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với UBND thành phố Hà Nội tổ chức. Tham dự có: Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Minh Huấn; Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cùng đông đảo đại biểu.
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
(Ngày Nay) - Biến đổi khí hậu đang làm gia tăng nhiệt độ toàn cầu và thay đổi chu kỳ lượng mưa, tạo điều kiện thuận lợi cho các loài muỗi Anopheles (truyền bệnh sốt rét) và Aedes (truyền bệnh sốt xuất huyết) sinh sôi, mở rộng địa bàn hoạt động. Đây là cảnh báo vừa được các nhà khoa học thuộc Đại học Monash (Australia) công bố trên tạp chí Science Advances, với lời kêu gọi cộng đồng quốc tế cần khẩn cấp phối hợp ứng phó với gánh nặng dịch bệnh đang gia tăng.
Triều Tiên tuyên bố thử tên lửa siêu vượt âm
Triều Tiên tuyên bố thử tên lửa siêu vượt âm
(Ngày Nay) - Ngày 4/10, Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA) đưa tin nước này đã tiến hành cuộc huấn luyện phóng tên lửa đạn đạo chiến lược tầm trung có khả năng cơ động quỹ đạo và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), nhằm nâng cao khả năng tác chiến của lực lượng tên lửa.
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
(Ngày Nay) - Từng được xem là một trong những sông băng ổn định hiếm hoi trên thế giới, Perito Moreno, một trong những thắng cảnh nổi tiếng nhất của Argentina và là biểu tượng của vùng băng tuyết Patagonia, đang tan chảy và thu hẹp với tốc độ chưa từng thấy trong lịch sử.
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
(Ngày Nay) - Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Canada đánh dấu bước nâng cấp đáng kể trong quan hệ Việt Nam - Canada, đưa quan hệ hai nước từ khuôn khổ hợp tác vốn tập trung nhiều vào thương mại và giao lưu nhân dân sang một giai đoạn mang tính chiến lược hơn, với phạm vi hợp tác mở rộng sang chuỗi cung ứng, công nghệ tiên tiến, an ninh năng lượng, quốc phòng và an ninh hàng hải.
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
(Ngày Nay) - Ngày 2/10, công ty Google thuộc Tập đoàn Alphabet đã phóng vệ tinh mẫu thử nghiệm lên quỹ đạo nhằm đánh giá khả năng hoạt động của chip TPU trong môi trường khắc nghiệt của không gian.
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
(Ngày Nay) - Ngày 1/10/2026, Công ty CPĐT &PT Đường sắt Cao tốc VinSpeed - chủ đầu tư hai tuyến đường sắt tốc độ cao đầu tiên tại Việt Nam và Công ty CPĐT&XD SGC - đơn vị thi công đã chính thức triển khai đúc những phiến dầm đầu tiên cho hai tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh và Bến Thành - Cần Giờ. Đây là cột mốc đặc biệt, đánh dấu khả năng làm chủ công nghệ và thời điểm thi công bước vào giai đoạn tăng tốc nhằm đưa hai tuyến đi vào vận hành sớm ngay trong năm 2029.