Mùa hè là điều kiện để vi khuẩn, virus phát triển, gây một số bệnh truyền nhiễm ở trẻ nhỏ, một trong số đó là bệnh viêm phổi do vi khuẩn Mycoplasma đang có xu hướng gia tăng.
____________________
 |
Thời gian gần đây, nhiều bệnh viện trên địa bàn Hà Nội tiếp nhận số lượng bệnh nhi đến khám và điều trị vì bị viêm phổi do vi khuẩn Mycoplasma tăng đột biến. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh nhi có thể trở nặng và gây ra những biến chứng nguy hiểm, thậm chí là tử vong.
Trên mạng xã hội, một phụ huynh có con bị viêm phổi do vi khuẩn Mycoplasma gây ra đã tỏ thái độ lo lắng khi kể về tình trạng của con mình. Thông tin về bệnh do vi khuẩn Mycoplasma gây ra đã khiến rất nhiều phụ huynh có con nhỏ đứng ngồi không yên khi đối diện với nhiều dịch bệnh đang lan rộng như tay chân miệng, sốt xuất huyết…
Theo một thông tin được chia sẻ rộng rãi, với trẻ mắc phải căn bệnh này, tình trạng ban đầu chỉ sốt nhẹ, sau đó cắt sốt nhưng đến ngày thứ ba tăng lên 38-39 độ C, khi chụp X quang đã “trắng xóa” phổi, chỉ số SpO2 giảm còn 91 - 92%. Có tài khoản trên mạng xã hội khẳng định loại vi khuẩn này còn “lợi hại hơn cả COVID-19” với lời lý giải: COVID-19 có thể điều trị tại nhà còn mắc vi khuẩn này phải nhập viện do có khả năng kháng thuốc, phải sử dụng kháng sinh đặc trị. “Vi khuẩn này gây ho nhiều, sốt cao và làm tổn thương phổi rất nhanh nên cứ thấy con ho nhiều, sốt cao 3 ngày không đỡ thì phải cho vào viện xét nghiệm luôn”.
 |
Một bác sĩ làm việc tại bệnh viện đa khoa ở Hà Nội cho hay, do lo lắng có dịch do vi khuẩn Mycoplasma, nhiều phụ huynh có con ho, sốt đều xin bác sĩ làm xét nghiệm. Số lượng đăng kí làm xét nghiệm tăng đột biến thời gian gần đây. Ngay cả khi bác sĩ cho biết không có dấu hiệu điển hình, không cần làm xét nghiệm, một số phụ huynh vẫn sẵn sàng bỏ tiền ra để “mua” sự yên tâm.
Trên thực tế, Trung tâm Hô hấp (Bệnh viện Nhi Trung ương) tiếp nhận nhiều bệnh nhi nhập viện do viêm phổi Mycoplasma Pneumoniae. Trung tâm có khoảng 155 giường bệnh điều trị nội trú, trong đó các ca viêm phổi Mycoplasma chiếm khoảng 20 - 30%.
Phó Giáo sư, tiến sĩ Lê Thị Hồng Hạnh - Giám đốc Trung tâm Hô hấp (Bệnh viện Nhi Trung ương) chia sẻ, viêm phổi có nhiều căn nguyên, trong đó Mycoplasma Pneumoniae, vi khuẩn không điển hình, là tác nhân quan trọng gây viêm phổi. Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, tuy nhiên hay gặp ở nhóm trẻ lớn, tỉ lệ mắc viêm phổi do Mycoplasma Pneumoniae chiếm 20 - 25% trong các căn nguyên gây viêm phổi cộng đồng. Theo một nghiên cứu của Mỹ, ở trẻ từ 5-10 tuổi, tỉ lệ mắc viêm phổi do Mycoplasma Pneumoniae là 16%, trong khi đó nhóm trẻ 10-17 tuổi lên đến 23%.
 |
Viêm phổi do Mycoplasma là một bệnh nhiễm trùng ở phổi khá phổ biến, do vi khuẩn Mycoplasma pneumoniae gây ra. Bệnh thường bùng phát thành dịch vào thời điểm giao mùa, phát tán qua giọt bắn khi người bệnh ho, hắt hơi. Đây là bệnh viêm phổi không điển hình do nó có những triệu chứng khác với những bệnh viêm phổi do nhiễm khuẩn thông thường khác.
Khi vi khuẩn Mycoplasma pneumoniae xâm nhập vào cơ thể, có thời gian ủ bệnh khoảng từ 2 đến 3 tuần. Ở trẻ em, ho và sốt là những triệu chứng đầu tiên của bệnh. Tình trạng sốt ở trẻ em thường không quá cao, chủ yếu dưới 39 độ C. Triệu chứng nổi bật nhất của bệnh chính là ho liên tục và kéo dài. Ban đầu trẻ thường ho khan, sau đó chuyển sang ho có đờm. Tình trạng ho này có thể kéo dài 3 đến 4 tuần, kèm theo ho và sốt, trẻ thường sổ mũi, quấy khóc, chán ăn, tiêu chảy,... Điều này khiến các bậc phụ huynh sốt ruột, lo lắng, kiên quyết “đòi” nhập viện dù không quá nguy kịch.
Theo bà Lê Thị Hồng Hạnh, vi khuẩn Mycoplasma không phải là bệnh mới mà đã có từ rất lâu. Điều này tương tự với căn bệnh do vi rút hợp bào hô hấp (RSV) cách đây vài năm, dù là bệnh đã ghi nhận từ lâu trong y văn nhưng do cách hiểu không đúng, nhiều phụ huynh hoang mang, thậm chí trên phương tiện truyền thông còn có thông tin đây là “bệnh lạ”. Tuy nhiên, theo bà Hạnh, các căn nguyên gây viêm phổi như vi khuẩn không điển hình Mycoplasma hay các căn nguyên khác như Adenovirus, virus hợp bào hô hấp có thể xảy ra quanh năm, tăng lên, rầm rộ ở một thời điểm nhất định, đặc biệt là các giai đoạn giao mùa như xuân - hè, đông - xuân…
 |
Sau 6 ngày điều trị tại phòng cách ly của Bệnh viện Nhi Trung ương, bé Bình An (4 tuổi, Hưng Yên) đã có tiến triển tốt với gương mặt tươi tắn và hồng hào hơn hẳn. Trước đó, bé bị ho sốt 2 ngày nên được đưa tới bệnh viện huyện khám và được chẩn đoán viêm phổi. Sau 8 ngày điều trị, bé Bình An không thuyên giảm nên gia đình đã chuyển lên Bệnh viện Nhi Trung ương. Tại đây, kết quả xét nghiệm của bệnh nhi cho thấy có khối đông đặc thùy giữa phổi bên phải, chẩn đoán căn nguyên viêm phổi cho kết quả dương tính với vi khuẩn Mycoplasma.
Tương tự, bệnh nhi Thùy Dương (10 tuổi, ở Thái Bình) được đưa đến Trung tâm Hô hấp trong tình trạng ho nhiều kèm sốt cao liên tục, đau ngực, khó thở, phát ban toàn thân. Bệnh nhi đã điều trị tại bệnh viện tuyến dưới 9 ngày không đỡ. Sau khi nhập viện, qua khai thác tiền sử và thăm khám lâm sàng, chụp X quang, các bác sĩ chẩn đoán trẻ bị viêm phổi thùy, tràn dịch màng phổi trái do vi khuẩn Mycoplasma. Hiện tại, sau hơn 10 ngày điều trị, Dương đã tỉnh táo, ăn tốt, không đau ngực, không khó thở và có thể ra viện trong vài ngày tới.
Các bác sĩ Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết, đây là hai trong những ca bệnh điển hình khi nhiễm vi khuẩn Mycoplasma. Bệnh thường xảy ra ở nhóm trẻ từ 4-10 tuổi. Triệu chứng rất dễ nhầm với những tác nhân viêm phổi khác vì có những biểu hiện như: sốt, ho, khó thở hoặc chụp X quang phổi có những tổn thương. Để chẩn đoán tác nhân viêm phổi do Mycoplasma cần làm xét nghiệm đặc hiệu.
 |
Theo các chuyên gia, vi khuẩn Mycoplasma không có vỏ và kích thước rất nhỏ. Vì vậy, nếu không xác định căn nguyên, điều trị bằng kháng sinh đặc trị các loại vi khuẩn có vỏ thông thường sẽ không đáp ứng. “Tuy nhiên, không phải vì vậy mà hễ trẻ có các biểu hiện ho, sốt là đều xét nghiệm đồng loạt để tìm căn nguyên do vi khuẩn Mycoplasma. Bệnh nhân chỉ nên xét nghiệm khi có chỉ định của bác sĩ, sau khi các bác sĩ thấy các yếu tố dịch tễ, dấu hiệu nghi ngờ do vi khuẩn không điển hình gây ra”, bà Lê Thị Hồng Hạnh nhấn mạnh.
Bệnh có thể diễn biến khác nhau ở từng bệnh nhân. Đa số bệnh nhân đáp ứng với điều trị sau 5-7 ngày, một số ít bệnh nhân viêm phổi nặng, suy hô hấp và có các tổn thương nặng ngoài phổi. Giám đốc Trung tâm Hô hấp đưa ra lời khuyên, các bậc phụ huynh không nên quá hoang mang, lo sợ. Nếu thấy trẻ có biểu hiện như viêm long đường hô hấp, sốt cao, ho, khó thở thì nên đưa trẻ đến cơ sở y tế chuyên khoa để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Không phải bệnh nhân nào cũng cần nhập viện mà có thể được kê đơn thuốc để điều trị tại nhà nếu trẻ không có các biểu hiện nặng như không đáp ứng thuốc hạ sốt, suy hô hấp, co giật…
Viêm phổi do vi khuẩn Mycoplasma có đường lây truyền qua tiếp xúc với giọt bắn và chưa có vaccine phòng ngừa. Bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cho con rửa tay thường xuyên bằng xà phòng; đảm bảo môi trường sạch sẽ, thoáng mát; không cho con tiếp xúc với những trẻ có biểu hiện ho, sốt. Nên cho trẻ ăn uống đầy đủ các thành phần dinh dưỡng, vitamin, khoáng chất, giúp tăng cường sức đề kháng. Đặc biệt, cha mẹ nên cho trẻ tiêm phòng đúng lịch, bởi nhiễm Mycoplasma có thể đồng nhiễm thêm những vi khuẩn khác như phế cầu, Hib...
Làm thế nào để phòng tránh viêm phổi do nhiễm Mycoplasma?
Theo các bác sĩ, cần phải có “tấm áo giáp” bảo vệ trẻ khỏi viêm phổi bằng cách bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng trong bữa ăn cho trẻ. Vệ sinh nhà cửa, phòng ốc sạch sẽ, hạn chế cho trẻ tiếp xúc với các nguy cơ gây bệnh. Mang khẩu trang để hạn chế bụi bẩn và vi khuẩn khi ra ngoài, thường xuyên cho trẻ súc miệng, rửa mũi bằng nước muối sinh lý…
