Nhóm vận động vì quyền lợi công dân Liên minh châu Âu (EU) tại Anh, the3million mới đây đã kiện Bộ Nội vụ nước này lên Tòa Thượng thẩm Anh, với cáo buộc vi phạm Thỏa thuận Rút khỏi EU, còn gọi là Brexit, khi tước toàn bộ hoặc một phần quyền cư trú tại Anh của gần 1.500 công dân EU.
Nhóm the3million khởi kiện sau khi gần đây, một số công dân EU được cấp quy chế định cư tạm thời sau Brexit nhận thông báo rằng quyết định cấp quy chế cho họ là một “sai sót."
Theo đơn kiện ngày 6/11, Bộ Nội vụ đã thu hồi quyền của những người này mà không bảo đảm các “biện pháp bảo vệ về thủ tục” theo thỏa thuận Brexit, gồm quyền kháng cáo và việc đánh giá tính “tương xứng.'' Việc đánh giá này nhằm xác định việc tước quyền có thỏa đáng hay không, khi những người bị ảnh hưởng đã xây dựng cuộc sống tại Anh dựa trên quyết định ban đầu của Bộ Nội vụ.
Đơn kiện nêu ra một số trường hợp bị ảnh hưởng là người Brazil có cha mẹ hoặc ông bà là người Italy. Theo luật Italy, những người này là công dân Italy từ khi sinh ra.
Tuy nhiên, Bộ Nội vụ Anh từng thông báo họ được cấp quy chế “do sai sót” vì khi nộp đơn họ chỉ khai là công dân Italy mà không xuất trình hộ chiếu Italy.
Tháng 10/2026, Bộ Nội vụ đã chấp nhận coi những người chứng minh được quốc tịch Italy theo nguyên tắc huyết thống là công dân Italy từ khi sinh ra.
Một kỹ sư 33 tuổi người Brazil gốc Italy, sống tại London từ năm 2018, ban đầu nhận thông báo rằng lẽ ra người này không được cấp quy chế định cư, theo đó, người này vẫn được ở lại Anh nhưng người vợ quốc tịch Brazil thì không. Quyết định này vấp phải phản đối, buộc Bộ Nội vụ phải rút lại trong vài tuần gần đây.
Nhóm vận động đề nghị tòa tuyên bố chính sách “cấp do sai sót” là trái luật do vi phạm thỏa thuận Brexit và/hoặc thông luật, đồng thời ra lệnh loại bỏ các nội dung vi phạm trong chính sách.
Người phát ngôn Bộ Nội vụ từ chối bình luận do vụ việc đang trong quá trình tố tụng.Đây không phải lần đầu Bộ Nội vụ Anh bị đưa ra tòa vì cách thực thi Thỏa thuận Brexit.
Năm 2022, Cơ quan Giám sát Độc lập (IMA) - cơ quan theo luật định có nhiệm vụ giám sát việc Bộ Nội vụ thực thi thỏa thuận, đã khởi kiện bộ này với lập luận việc buộc công dân EU phải nộp đơn xin quy chế định cư khi quy chế định cư tạm thời hết hạn khiến họ có nguy cơ mất quyền làm việc hoặc thuê nhà. Khi đó, Tòa Thượng thẩm đã ra phán quyết có lợi cho IMA, kết luận rằng các điều kiện mà Bộ Nội vụ áp đặt là trái luật.
