Tôi sinh ra trong một khu tập thể ở Mai Dịch, gần Khu Văn công Quân đội. Nơi ấy từng quy tụ đông đảo nghệ sĩ, văn công và những người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật qua nhiều thế hệ. Có lẽ, chính không gian ấy đã góp phần tô điểm thêm sắc màu cho mùa thu trong tôi. Nhưng điều làm nên nét riêng của mùa thu ấy không nằm ở những người nghệ sĩ, mà ở khoảng sân tập thể nơi họ vẫn đi lại mỗi ngày.
 |
Khu tập thể Nhà hát Tuồng Việt Nam (Ảnh: Wiki) |
Trước đây, mùa thu trong tôi là những ngày nắng vàng dịu nhẹ, gió thổi qua các dãy nhà mang theo chút se lạnh. Nhà cách trường không quá xa nên tôi thường đi bộ về, cảm nhận từng tia nắng đan qua những kẽ tay. Khi ấy, tôi chỉ là một cậu học sinh lớp 3, trong lòng luôn có một niềm háo hức khó tả mỗi khi tan học.
Tôi thường về nhà, cất cặp thật vội rồi chạy xuống sân khu tập thể. Chỉ cần nghe tiếng bóng đập hay tiếng bạn bè gọi nhau đi chơi, tôi đã chỉ muốn chạy nhanh hơn. Chúng tôi đá bóng, tranh nhau từng pha chuyền, cãi nhau vì những bàn thắng chẳng ai chịu nhận là hợp lệ, rồi lại làm hòa ngay trong trận tiếp theo.
Những buổi chiều ấy thường kết thúc khi trời bắt đầu tối. Từ các ban công, tiếng người lớn gọi con vọng xuống. Có hôm mải chơi đến quên cả giờ, tôi về nhà mới nhận ra đầu gối lấm bẩn, áo ướt mồ hôi và bụng đói meo. Khi ấy, tôi chỉ nghĩ ngày mai lại xuống sân chơi tiếp. Chẳng có lý do gì để tin rằng một ngày nào đó, chính những buổi chiều bình thường như thế lại trở thành điều mình muốn quay về nhất.
Sau này, tôi có dịp đón mùa thu ở những thành phố khác như Huế, Đà Lạt. Khung cảnh nơi ấy thật đẹp, nhưng lạ thay, không nơi nào mang lại cho tôi cảm giác giống như mùa thu Hà Nội. Tôi nhận ra rằng mỗi khi có một cơn gió se lạnh, Hà Nội luôn là nơi đầu tiên hiện lên trong tâm trí.
Có lẽ bởi mùa thu Hà Nội trong tôi không chỉ là thời tiết. Nó gắn với con đường đi học mỗi ngày, với cảm giác nôn nóng khi tan trường, với khoảng sân tập thể và những người bạn mà khi ấy tôi gặp gần như mỗi chiều. Mãi sau này, khi không còn sống trong những buổi chiều vô lo ấy nữa, một cơn gió se lạnh cũng có thể khiến lòng người nao nao.
Có những ngày đi ngoài đường, bắt gặp trời thu rất đẹp, tôi cũng chỉ thoáng nhìn rồi tiếp tục với việc đang làm. Tôi không còn có chạy về nhà, cất cặp và lao xuống sân như ngày bé. Đôi khi, tôi còn chẳng nhận ra mùa thu đã đến từ lúc nào.
 |
Chiều mùa thu tại khu tập thể (Ảnh: Sưu tầm) |
Khu tập thể ở Mai Dịch cũng đã được sửa sang. Những dãy nhà khang trang hơn, sân chơi được cải thiện, mọi thứ trông sạch sẽ và tiện nghi hơn trước. Mỗi lần bước đến khoảng sân cũ, tôi lại tự hỏi những đứa trẻ sống ở đó bây giờ liệu có còn những buổi chiều như chúng tôi ngày trước.
Ngày nay, một chiếc điện thoại có thể mang đến vô số trò chơi và cách kết nối với bạn bè. Trẻ con có thế giới riêng, cũng có những niềm vui mà thế hệ tôi chưa từng biết đến. Tôi không muốn nói rằng tuổi thơ ngày trước tốt đẹp hơn tất cả. Chỉ là đôi khi, tôi tiếc những buổi chiều mà niềm vui đơn giản nhất là bước xuống sân, thấy vài người bạn đang đợi và cùng nhau chơi đến khi nghe tiếng gọi về ăn cơm.
Có lẽ những đứa trẻ hôm nay rồi cũng sẽ có mùa thu của riêng mình. Nhiều năm nữa, biết đâu một âm thanh, một mùi hương hay một cơn gió cũng khiến chúng nhớ về một góc sân, một trò chơi hoặc một người bạn đã lâu không gặp.
Giờ đây, mỗi khi gió thu về, tôi lại nhớ đến khoảng sân ấy. Tôi biết mình không thể trở lại làm đứa trẻ ngày nào, cũng không thể giữ khu tập thể mãi nguyên vẹn như trong trí nhớ nhưng chỉ cần những buổi chiều ấy vẫn còn đâu đó trong ký ức, mùa thu Hà Nội vẫn sẽ luôn có một ý nghĩa riêng đối với tôi - một mùa thu không chỉ để ngắm nhìn, mà còn để nhớ về những ngày mình đã từng sống thật vô tư.
