Bảo tàng Gốm thời dựng nước sẽ sớm có thêm Bảo vật quốc gia

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) -Triển lãm chuyên đề “Báu vật từ cội nguồn” đang diễn ra tại Bảo tàng Gốm thời dựng nước (TP.HCM), bày 10 hiện vật gốm thuộc văn hóa Phùng Nguyên và 15 hiện vật gốm thuộc văn hóa Sa Huỳnh - Đông Sơn. Từ trong 25 hiện vật này, được biết vợ chồng diễn viên Chi Bảo đang làm hồ sơ để xin công nhận thêm 1 Bảo vật quốc gia, mà khả năng thành công là có đủ cơ sở.
Nhà sưu tập Chi Bảo (áo trắng) tiếp bạn bè và giới thưởng lãm
Nhà sưu tập Chi Bảo (áo trắng) tiếp bạn bè và giới thưởng lãm

Bảo tàng Gốm thời dựng nước là tâm huyết của nhà sưu tập Chi Bảo, tuy mới ra đời hồi tháng 7/2025, nhưng nơi đây đã có được 2 Bảo vật quốc gia, đó là Bát bồng gốm văn hóa Hoa Lộc (công nhận năm 2026) và Chõ gốm văn hóa Đông Sơn (công nhận năm 2024).

Theo Điều 41a của Luật Di sản văn hóa 2001 (được bổ sung năm 2009) thì Bảo vật quốc gia phải có các tiêu chí sau đây: Là hiện vật gốc độc bản; Là hiện vật có hình thức độc đáo; Là hiện vật có giá trị đặc biệt liên quan đến một sự kiện trọng đại của đất nước hoặc liên quan đến sự nghiệp của anh hùng dân tộc, danh nhân tiêu biểu; hoặc là tác phẩm nghệ thuật nổi tiếng về giá trị tư tưởng, nhân văn, giá trị thẩm mỹ tiêu biểu cho một khuynh hướng, một phong cách, một thời đại; hoặc là sản phẩm được phát minh, sáng chế tiêu biểu, có giá trị thực tiễn cao, có tác dụng thúc đẩy xã hội phát triển ở một giai đoạn lịch sử nhất định; hoặc là mẫu vật tự nhiên chứng minh cho các giai đoạn hình thành và phát triển của lịch sử trái đất, lịch sử tự nhiên.

Bảo tàng Gốm thời dựng nước sẽ sớm có thêm Bảo vật quốc gia ảnh 1

- 3 hiện vật thời Phùng Nguyên, tuy nhỏ về kích thước, nhưng đặc biệt về hình thức và giá trị nguyên bản

Xét theo các tiêu chí này, cũng như kinh nghiệm làm hồ sơ và bảo vệ học thuật trước Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia, Bảo tàng Gốm thời dựng nước có thể sẽ thành công trong đợt công nhận tới đây. Bởi vì trong 25 cổ vật đang trưng bày, có những món tuy nhỏ về kích thước, nhưng lại hoàn chỉnh về hình thức, về quan niệm thẩm mỹ và mang tính đại diện cho trí tuệ người Việt cổ thời Phùng Nguyên, thời Sa Huỳnh - Đông Sơn. Nếu nền văn hóa cổ Phùng Nguyên tương đối khép kín về khu vực sống khi phát hiện năm 1959 ở xã Kinh Kệ, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ, thì nền văn hóa cổ Sa Huỳnh và Đông Sơn có nhiều tính giao thoa, có lẽ do ở gần biển, thuận tiện việc vận chuyển nhiều hơn.

Nếu so về kỹ thuật làm gốm và tính thẩm mỹ bề mặt, thẳng thắn mà nói thì gốm cổ Việt Nam chưa thể so bì với gốm nước ngoài cùng thời đại. Nhưng gốm cổ của người Việt lại ưu trội về sự nhẹ nhàng, thanh tao, điều này thật ít gặp trong cách làm gốm thời xa xưa của nhiều nước. Các khái cạnh này làm nên sự khác biệt và văn minh của gốm cổ Việt Nam.

Bảo tàng Gốm thời dựng nước sẽ sớm có thêm Bảo vật quốc gia ảnh 2

- Những hiện vật tiêu biểu cho giao thoa về văn hóa Đông Sơn - Sa Huỳnh

Vì sao Chi Bảo gọi đây là “báu vật từ cội nguồn?”. Anh chia sẻ: “Báu vật ở đây, với tôi, không nằm ở giá trị vật chất hoặc sự quý hiếm của một món đồ. Đó là những gì còn lại từ cội nguồn, giúp người hôm nay nhận ra mình đã được bắt đầu từ đâu.

Có những lúc ngồi thật lâu trước một cổ vật 3-4 nghìn năm tuổi, lòng mình tự nhiên chậm lại. Một dáng bình, một đường khắc, một hình con vật… vẫn còn đó, mang theo dấu tay và đời sống của những con người đã từng sống trên mảnh đất này.

Tổ tiên tưởng như rất xa, nhưng qua những vật thể đang hiện hữu ngay trước mắt, khoảng cách hàng nghìn năm bỗng trở nên gần hơn.

Tôi nghĩ con người rất tự nhiên: khi có sự kết nối, ta sẽ có tình cảm. Khi có tình cảm, ta muốn hiểu hơn, gần hơn và trân quý hơn. Di sản cũng vậy. Có kết nối thì có tình cảm. Có tình cảm thì có thương mến. Và khi đã thương mến, tự nhiên ta muốn gìn giữ và trao lại cho những người đến sau”.

Bảo tàng Gốm thời dựng nước sẽ sớm có thêm Bảo vật quốc gia ảnh 3

- Nhà sưu tập Chi Bảo (bìa trái) tiếp bạn bè và giới thưởng lãm

Cũng xin nói thêm, Bảo tàng Gốm thời dựng nước của nhà sưu tập Chi Bảo là một trong vài bảo tàng non trẻ nhất của Việt Nam và thế giới. Trước khi bảo tàng này ra đời, gốm cổ Việt Nam tuy vẫn hiện diện đây đó trong đời sống, nhưng tản mác và chưa thật sự nâng tầm được giá trị, cũng như giá cả. Chính việc sưu tập âm thầm trong nhiều năm và nỗ lực xin công nhận Bảo vật quốc gia của Chi Bảo đã thực sự hệ thống hóa, cũng như nâng tầm được gốm cổ Việt Nam về mọi mặt.

Bên cạnh sưu tập, Chi Bảo còn tổ chức nhiều hội thảo và tọa đàm khoa học, trong tương lai sẽ in sách nghiên cứu, để gốm cổ Việt Nam có thêm các công cụ nhận diện. Nếu dự định sớm thành hiện thực, Chi Bảo sẽ chuyển bảo tàng này ra một phường trung tâm của TP.HCM để khách quốc tế, khách du lịch tiện đường hơn trong việc thưởng lãm.

Triển lãm chuyên đề Báu vật từ cội nguồn đang diễn ra tại Bảo tàng Gốm thời dựng nước (phường An Khánh, TP.HCM), kéo dài đến hết ngày 5/9/2026.

Trưng bày 300 hiện vật, hình ảnh khảo cổ ven biển và hải đảo
Trưng bày 300 hiện vật, hình ảnh khảo cổ ven biển và hải đảo
(Ngày Nay) - Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam, ngày 15/11, Bảo tàng - Thư viện Bà Rịa-Vũng Tàu (Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh) tổ chức khai mạc Không gian trưng bày chuyên đề “Khảo cổ học ven biển, hải đảo Thành phố Hồ Chí Minh - Những phát hiện mới giai đoạn 2020 -2025”.
Nga tái khẳng định lập trường đàm phán về Ukraine
Nga tái khẳng định lập trường đàm phán về Ukraine
(Ngày Nay) - Ngày 15/11, Ngoại trưởng Sergei Lavrov khẳng định lập trường đàm phán của Moskva về Ukraine tiếp tục hướng tới các mục tiêu do Tổng thống Vladimir Putin đề ra hồi tháng 6/2024. Trong khi đó, phía Mỹ cho biết đang thúc đẩy đối thoại trực tiếp giữa Nga và các nước châu Âu về giải pháp cho cuộc xung đột.
Nghệ sĩ Đặng Văn Phúc chụp hình với một tiểu thương của khu chợ
“Chạm Đồng Xuân”: khám phá những “kho báu” nghệ thuật ẩn giấu trong lòng chợ
(Ngày Nay) - Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 từ 13-28/11/2026 , chương trình “Chạm Đồng Xuân”, với sự đồng hành của Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB), mang đến một hành trình trải nghiệm nghệ thuật độc đáo, nơi công chúng có thể tìm kiếm những “kho báu” sáng tạo ẩn mình giữa không gian giao thương tuổi đời hơn một thế kỷ.
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
(Ngày Nay) - Lễ trao giải Giải thưởng Truyền hình giải trí Châu Á lần thứ 31 - năm 2026 (31 st Asian Television Awards 2026 - ATA2026) diễn ra trong hai đêm 13 và 14/11/2026 tại Nhà hát Hòa Bình, TP.Hồ Chí Minh, quy tụ hơn 400 nghệ sĩ, nhà sản xuất, nhà làm phim và lãnh đạo các đài truyền hình châu Á và Việt Nam.
Các tác giả giao lưu, chia sẻ tâm huyết sáng tác sách tranh thiếu nhi tại chương trình “Gọi tên yêu thương, ươm mầm cảm xúc” vào sáng 14/11.
Các tác giả tìm cách giữ sức hút cho sách tranh thiếu nhi thời AI
(Ngày Nay) - Trước sự phát triển của AI và các hình thức đọc số, những người viết sách tranh thiếu nhi lựa chọn đầu tư vào câu chuyện, hình ảnh và cảm xúc; đồng thời đề cao vai trò đồng hành của cha mẹ để nuôi dưỡng thói quen đọc, giúp trẻ gắn bó với sách từ những năm đầu đời.