Tại Hội thảo, các đại biểu đã trao đổi nhiều ý kiến tâm huyết liên quan đến công tác bảo tồn và phát huy giá trị Tín ngưỡng thờ Mẫu Âu cơ như: Từ huyền thoại Lạc Long Quân - Âu cơ, suy nghĩ về tâm thức dân tộc thời lập quốc; Nhận diện giá trị “Tín ngưỡng thờ Mẫu Âu Cơ” ở Hạ Hòa, Phú Thọ trong đời sống đương đại; Bảo vệ và phát huy giá trị “Tín ngưỡng thờ Mẫu Âu Cơ”; Kết nối Đền Mẫu Âu cơ với các di tích ở Hạ Hòa, thực trạng và giải pháp; Xây dựng các chương trình giáo dục di sản để bảo tồn và phát huy giá trị di sản ở Đền thờ tổ Mẫu Âu cơ…
Thông qua hội thảo, những ý kiến đóng góp sát thực của các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý đầu ngành trong lĩnh vực văn hóa, tín ngưỡng, di sản sẽ bổ sung cơ sở khoa học, tư vấn và gợi ý các giải pháp quan trọng để huyện Hạ Hòa đẩy mạnh công tác tuyên truyền, quảng bá về giá trị di tích; tăng cường huy động nguồn lực đầu tư nghiên cứu, bảo tồn, trùng tu, tôn tạo và phát huy giá trị Đền Mẫu.
Việc nâng tầm di tích trở thành di tích quốc gia đặc biệt không chỉ đáp ứng nguyện vọng, lòng mong mỏi của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân huyện Hạ Hòa mà còn góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa tỉnh Phú Thọ và đất nước nói chung; tạo điều kiện cho nhân dân, du khách thập phương đến thưởng ngoạn, chiêm bái, bày tỏ lòng thành kính và tri ân công đức Tổ Mẫu Âu Cơ.
Mặt khác, thông qua hội thảo còn làm rõ vị thế, vai trò của Đền Mẫu trong đời sống văn hóa tín ngưỡng, tâm linh, đưa ra các giải pháp nhằm phát huy giá trị của di tích gắn với phát triển du lịch. Hội thảo cũng là cơ sở để hoàn thiện hồ sơ nâng cấp di tích Đền Mẫu Âu Cơ lên thành di tích quốc gia đặc biệt.
Ông Hồ Đại Dũng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ cho biết, công tác bảo tồn giá trị di sản văn hóa tỉnh Phú Thọ đã góp phần quan trọng thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển. Hội thảo khoa học - thực tiễn “Đền Mẫu Âu cơ, Tín ngưỡng thờ Mẫu Âu cơ - Bảo tồn và phát huy giá trị” là một trong những hoạt động thiết thực, ý nghĩa, tích cực góp phần nâng cao hiệu quả công tác này.
Đây là hoạt động nghiên cứu khoa học quan trọng mang giá trị nhân văn sâu sắc hướng về cội nguồn, tri ân và tôn vinh công đức Quốc Mẫu Âu Cơ; là điểm nhấn quan trọng để tuyên truyền giá trị di tích, khẳng định vị thế của Đền Mẫu Âu Cơ, Tín ngưỡng thờ Mẫu Âu Cơ, làm cơ sở để hoàn thiện hồ sơ nâng cấp Di tích lên hạng quốc gia đặc biệt, đáp ứng nguyện vọng chính đáng của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân huyện Hạ Hòa, nhân dân Đất Tổ Hùng Vương cũng như đồng bào cả nước, con Lạc cháu Hồng bốn phương.
Tỉnh Phú Thọ mong muốn quý vị đại biểu, khách mời, các nhà nghiên cứu, học giả tập trung trí tuệ, phân tích, đánh giá khách quan, khoa học về các giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc, khảo cổ… của Đền Mẫu Âu Cơ, Tín ngưỡng thờ Mẫu Âu Cơ. Quan trọng hơn là đưa ra được các giải pháp, giúp chính quyền địa phương thực hiện hiệu quả hơn công tác giữ gìn, phát huy giá trị di sản văn hóa Đền Mẫu Âu Cơ, Tín ngưỡng thờ Mẫu Âu Cơ trên tinh thần “biến di sản thành tài sản” đưa các giá trị di sản văn hóa thành lợi thế phát triển du lịch, thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương phát triển nhanh, bền vững…
Từ lâu, trong tâm thức của nhân dân đất Việt, Đền Mẫu Âu Cơ gắn với tín ngưỡng thờ Mẫu Âu Cơ đã trở thành một nét đẹp trong tinh hoa văn hóa của người Việt, là biểu tượng thiêng liêng của nguồn cội con Lạc cháu Hồng. Đền Mẫu Âu Cơ tồn tại đã qua hơn 5 thế kỷ, với nhiều lần trùng tu tôn tạo, được các triều đại phong kiến Việt Nam ban sắc phong công nhận.
Ngày 3/8/1991, Đền Mẫu Âu Cơ đã được cấp Bằng công nhận Di tích Lịch sử - văn hóa quốc gia. Ngày 23/1/2017, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quyết định công nhận Tín ngưỡng thờ Mẫu Âu Cơ là Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia. Ngày 31/1/2020, bức tượng mẫu Âu Cơ thờ trong chính điện được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật quốc gia.
Ông Lưu Quang Huy, Bí thư Huyện ủy huyện Hạ Hòa cho hay, việc tổ chức Hội thảo khoa học - thực tiễn “Đền Mẫu Âu cơ, Tín ngưỡng thờ Mẫu Âu cơ - Bảo tồn và phát huy giá trị” có ý nghĩa hết sức quan trọng nhằm tuyên truyền giá trị di tích, phân tích, đánh giá khách quan, khoa học về các giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc, khảo cổ… của di tích. Từ việc đánh giá các giá trị đó, đưa ra các giải pháp nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị của di sản, kết nối giá trị văn hóa, giá trị tâm linh với việc phát triển kinh tế, phát triển du lịch tâm linh; đưa vị thế của Đền Mẫu Âu cơ huyện Hạ Hòa xứng tầm với ý nghĩa vốn có của di tích trong tâm thức người Việt và làm cơ sở để hoàn thiện hồ sơ trình cấp có thẩm quyền công nhận di tích quốc gia đặc biệt.
