Sau phát biểu của ông Đặng Hồng Anh, Chủ tịch Hội doanh nhân trẻ Việt Nam tại Hội nghị trực tuyến của Thủ tướng với cộng đồng doanh nghiệp và các địa phương ngày 26/9/2021, mặc dù sau đó, vị doanh nhân này đã có giải thích về giá sản phẩm này, nhưng các địa phương đã có tâm lý lo ngại về việc mua sắm các sinh phẩm xét nghiệm, giờ lại càng lo lắng hơn. Hầu như không địa phương nào dám mua mà chỉ mong muốn các nguồn tài trợ từ các doanh nghiệp, nhưng tài trợ thì không thể tài trợ mãi được và cũng không biết chất lượng thế nào.
Vấn đề này đòi hỏi Bộ Y tế cần sớm có hướng dẫn, chỉ đạo để tháo gỡ các vướng mắc này. Cụ thể, về giá các loại test R-PCR và test kháng nguyên, Bộ Y tế cần thông báo rộng rãi trên cổng thông tin của Bộ để yêu cầu toàn bộ các nhà cung cấp các sản phẩm này trên thế giới (bao gồm cả hãng được cấp phép vào Việt Nam và các hãng chưa được cấp phép đưa sản phẩm vào Việt Nam) thông báo cụ thể về: Năng lực doanh nghiệp; Sản phẩm test Covid mà doanh nghiệp có về tiêu chí kỹ thuật, nước sản xuất và các chứng nhận quốc tế ; Năng lực sản xuất và cung ứng sản phẩm theo thời gian; Điều kiện giao hàng; Điều kiện thanh toán ; Điều kiện bảo quản; Chế độ dịch vụ sau bán hàng ;Máy móc và vật tư đi kèm.
Trên cơ sở đó, Bộ Y tế tổng hợp thông tin và kết nối các cơ quan chức năng để từ đó đưa ra thông báo công khai về giá các sản phẩm ở mức thấp nhất trong các nhóm tương ứng về chất lượng sản phẩm, nước sản xuất… và mỗi 3 tháng/lần lại cập nhật các thông tin mới về giá.
Về số lượng các loại test cần chuẩn bị cho các kịch bản khác nhau trong trạng thái bình thường mới. Bộ cần tổng hợp gấp kế hoạch từ các địa phương và các báo cáo Trung ương về nhu cầu test kháng nguyên và PCR, trên cơ sở đó xây dựng kế hoạch cho toàn quốc và đề xuất giải pháp tối ưu cho việc mua sắm này.
Về hướng dẫn cụ thể các địa phương mua sắm, Bộ Y tế có thể giao cho một đơn vị của Bộ đấu thầu các sản phẩm này, trên cơ sở đó, các địa phương có thể áp dụng kết quả đấu thầu này để mua sắm cho mình. Các địa phương cũng có thể căn cứ trên bảng giá công khai của Bộ và các thông số kỹ thuật, các điều kiện đi kèm, chủ động bàn bạc với các nhà cung cấp để lựa chọn nhà cung cấp sản phẩm.
Các chuyên gia cho rằng những công việc trên là rất cần thiết, Bộ Y tế cần làm gấp và ra thông báo công khai trong vài ngày tới để các địa phương có thể mua nguồn sinh phẩm dự phòng theo các kịch bản khác nhau theo đúng định hướng của Chính phủ.
Ở mỗi thời điểm khác nhau thì giá kit test hay thiết bị y tế... sẽ khác nhau. Giá tôi vừa nói trên là ở thời điểm này. Ở thời điểm dịch diễn biến căng thẳng, giá kit test nói riêng và thiết bị liên quan đến phòng chống dịch nói chung đều cao hơn. Đây không phải chuyện gì lạ hay mới trên thị trường. Chúng ta từng chứng kiến chỉ sau 1 tuần, giá chiếc iPhone thế hệ mới có thể giảm hàng chục triệu đồng do hàng sản xuất nhiều hơn... Nhân đây tôi cũng đề xuất là những sản phẩm đã được chứng nhận FDA (quy định khắt khe của Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ đưa ra để giám sát độ an toàn những sản phẩm thuộc danh mục quản lý của mình lưu hành trên thị trường Mỹ) thì không cần cấp phép nữa. Khi đó, doanh nghiệp sẽ tự đàm phán với các doanh nghiệp của Mỹ, chắc chắn giá sẽ tốt hơn. Ngay sau cuộc đối thoại với Thủ tướng, rất nhiều báo lập tức gọi điện cho tôi khiến tôi cảm thấy mọi chuyện bị đẩy đi quá xa. Tôi nghĩ là nên im lặng để tránh làm phức tạp hơn tình hình. Bởi việc lớn nhất lúc này vẫn là chung tay phòng, chống dịch. Hơn nữa, phát biểu của tôi xuất phát từ sự cảm kích với ngoại giao vắc xin của Thủ tướng cũng như các lãnh đạo cao cấp của đất nước. Vì thế tôi mới đề xuất cơ chế cho đàm phán mua trực tiếp để tiết giảm chi phí xuống như nói trên...(Chia sẻ của ông Đặng Hùng Anh trên báo Thanh Niên ngày 1/10/2021).
