Sáng 8/6, Kỳ họp thứ 3 Quốc hội khóa XV tiếp tục chương trình làm việc tại Hội trường và dành phần lớn thời gian cho nội dung chất vấn và trả lời chất vấn Bộ trưởng Tài chính.
Giá xăng dầu tại Việt Nam quá cao so với nhiều nước trong khu vực, vấn đề liên quan đến sách giáo khoa được nhiều cử tri ở TP Hồ Chí Minh quan tâm, thậm chí bày tỏ bức xúc vì ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống đại đa số người dân. Có ý kiến đặt vấn đề liệu có hay không “lợi ích nhóm” trong việc in ấn sách giáo khoa, khi sách giáo khoa năm nào cũng phải mua mới khiến phát sinh chi phí giáo dục không cần thiết.
Dưới góc độ của một cử tri cũng là chuyên gia kinh tế, ông Đinh Thế Hiển cho rằng, dấu hiệu độc quyền và lợi ích nhóm đang tồn tại khá rõ ràng trong việc phát hành sách giáo khoa. Theo ông Hiển, trước đây, sách giáo khoa có thể tái sử dụng nhiều lần, tiết kiệm rất nhiều cho chi phí giáo dục. Thế nhưng, cách thức phát hành sách giáo khoa hiện nay lại buộc người dân phải mua sách mới.
Theo chuyên gia này, trong điều hành kinh tế - xã hội, có những yếu tố góp phần tăng trưởng GDP như sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng nhưng với sách giáo khoa thì ngược lại. Không thể đưa việc in, bán sách giáo khoa vào GDP mà phải có giải pháp tiết giảm chi phí để giảm chi phí giáo dục trong bối cảnh đại đa số người dân Việt Nam vẫn trong diện nghèo.
Ông Đinh Thế Hiển nêu ý kiến: Sách giáo khoa có thể chia làm 2 phần, một phần chứa 80-90% nội dung không làm bài tập, có thể in đẹp để năm nào cũng có thể tái sử dụng. Phần bài tập in riêng để học sinh dùng. Qua đó có thể tiết kiệm rất nhiều cho chi phí giáo dục của người dân. Rõ ràng, có nhiều cách để giải quyết nhưng chừng nào vẫn còn “lợi ích nhóm” trong sản xuất sách giáo khoa vẫn không thể giải quyết dứt điểm. Điều này cũng như câu chuyện "lợi ích nhóm" trong việc mua bán bộ sinh phẩm xét nghiệm COVID-19 ở Bộ Y tế, Bộ Khoa học và Công nghệ mà cơ quan chức năng đang xử lý.
Về vấn đề xăng dầu, theo ông Hiển, cơ quan quản lý Nhà nước phải tìm hiểu xem có tồn tại vấn đề “lợi ích nhóm” trong này hay không? Khác với giá sách giáo khoa, việc điều hành giá xăng dầu có công thức rõ ràng, xăng dầu cũng không phải bí mật kinh doanh mà chỉ là dịch vụ hàng hóa công. Do đó, Bộ Tài chính cần công bố thông tin rõ ràng lý do giá xăng dầu ở Việt Nam cao hơn các nước trong khu vực, để người tiêu dùng yên tâm hơn.
Nói về vấn đề độc quyền trong sản xuất sách giáo khoa và xăng dầu, ông Đinh Thế Hiển chia sẻ, có những vấn đề độc quyền tốt nhưng độc quyền trong hai vấn đề trên, nhất là trong sản xuất sách giáo khoa, rõ ràng làm tăng chi phí không cần thiết cho xã hội. Quốc hội, Chính phủ mạnh tay xử lý để mang lại sự công bằng, qua đó góp phần ổn định đời sống người dân, nhất là sau hơn 2 năm bị ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch COVID-19.
