Nơi đây từng là chiến trường ác liệt trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc. Hơn bốn thập niên sau những trận đánh khốc liệt, trên mảnh đất từng thấm máu đồng đội, những người lính hôm nay lại tiếp bước hành trình năm xưa, mang theo một nhiệm vụ đặc biệt thiêng liêng, đó là tìm kiếm, đưa hài cốt các liệt sĩ trở về với đất mẹ.
Điểm cao 400 đá từng là một trong những vị trí chiến lược trên mặt trận Vị Xuyên giai đoạn 1984–1989. Đặc biệt, trong những năm 1984–1985, nơi đây diễn ra nhiều trận chiến đấu vô cùng ác liệt. Cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn 313 và Sư đoàn 356 đã kiên cường bám trụ, chiến đấu bảo vệ từng vị trí, từng tấc đất biên cương. Nhiều người đã anh dũng hy sinh, nằm lại giữa núi đá và những cánh rừng biên giới. Chiến tranh đã lùi xa, nhưng hành trình tìm kiếm những người con chưa trở về vẫn còn tiếp diễn. Với nhiều gia đình, sự chờ đợi ấy đã kéo dài qua nhiều thập niên.
Hành trình tìm kiếm tại điểm cao 400 đá gặp không ít trở ngại. Thông tin về vị trí các liệt sĩ hy sinh, nơi chôn cất ban đầu còn hạn chế; những cựu chiến binh từng trực tiếp chiến đấu tại đây nay phần lớn đã cao tuổi. Qua thời gian, địa hình cũng nhiều thay đổi, không ít khu vực bị sạt lở, dấu tích trận địa xưa dần biến dạng. Từ những tư liệu còn lưu giữ về hướng tiến công, vị trí đóng quân và khu vực diễn ra các trận đánh, lực lượng tìm kiếm phải kiên trì đối chiếu với địa hình thực tế để khoanh vùng, xác định từng vị trí cần khảo sát.
Địa bàn rộng, hiểm trở với những vách đá dựng đứng, hang sâu và khe hẹp khiến công việc càng thêm gian nan. Ở những nơi phương tiện cơ giới không thể tiếp cận, cán bộ, chiến sĩ phải sử dụng dụng cụ cầm tay, tiến hành tìm kiếm tại từng hốc đá, gốc cây và khu vực nghi có hài cốt. Đặc biệt, bom mìn và vật nổ còn sót lại sau chiến tranh luôn tiềm ẩn nguy hiểm, đòi hỏi mọi khâu khảo sát, tìm kiếm đều phải được thực hiện thận trọng, đúng quy trình, bảo đảm an toàn.
Giữa núi đá Vị Xuyên, công việc có thể kéo dài, địa hình có thể đổi thay, những dấu vết chiến trường có thể phai mờ theo thời gian, nhưng trách nhiệm đưa các liệt sĩ trở về vẫn luôn được đặt lên hàng đầu. Bởi phía sau mỗi hài cốt được tìm thấy không chỉ là nhiệm vụ đã hoàn thành mà là những cuộc đời, những gia đình cùng những năm tháng mong ngóng ngày đoàn tụ.
 |
| Cán bộ, chiến sĩ Đội 515, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Tuyên Quang, mang theo dụng cụ, băng qua rừng đá để tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại điểm cao 400 đá, ngày 20/7/2026 |
 |
Một thành viên thận trọng len qua khe đá hẹp tại điểm cao 400 đá, nơi bom mìn, vật nổ còn sót lại sau chiến tranh vẫn là mối nguy đối với lực lượng tìm kiếm |
 |
| Mỗi mảnh xương cốt tìm thấy lại thắp thêm hy vọng cho những gia đình đã mòn mỏi chờ đợi gần bốn thập kỷ, mong một ngày được đón người thân về an nghỉ trên quê hương |
 |
Sau bao nỗ lực tìm kiếm, hài cốt của những người lính đã hy sinh khi chiến đấu bảo vệ chủ quyền biên giới Tổ quốc trên mặt trận Vị Xuyên được cẩn trọng đưa ra khỏi nơi các anh từng ngã xuống |
 |
| Hành trình của đội tìm kiếm sẽ còn kéo dài với nhiều gian nan khi nhiều người lính hy sinh trên mặt trận Vị Xuyên vẫn chưa được phát hiện |
 |
| Sau nhiều giờ tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại điểm cao; cán bộ, chiến sĩ Đội 515 quây quần bên bữa cơm giữa rừng. Bữa cơm là quãng nghỉ ngắn trước khi cả đội tiếp tục nhiệm vụ |
 |
Sắc đỏ Quốc kỳ theo các anh trên đường trở về như lời tri ân những người đã hiến dâng đời mình vì độc lập, tự do của dân tộc |
 |
Hành trình tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ nhắc mỗi người ghi nhớ công lao, sự hy sinh của các thế hệ đi trước |
