Thủ đoạn tinh vi
Tại buổi tọa đàm “Xăng dầu giả, thiệt hại thật” do Cổng Thông tin điện tử Chính phủ tổ chức ngày 29/11, ông Trần Hữu Linh, Tổng cục trưởng Tổng cục Quản lý thị trường (Bộ Công Thương) cho biết, trong những năm qua, những thủ đoạn gian lận thương mại trong lĩnh vực xăng dầu ngày càng ngày càng tinh vi, gây khó khăn trong công tác kiểm tra, kiểm soát.
Nhận định tình hình xăng dầu gian lận diễn biến phức tạp, gây khó khăn cho công tác quản lý, ông Linh cho biết đã phát hiện nhiều vụ việc quy mô lớn như tháng 10-2017 phát hiện pha chế, tiêu thụ 2 triệu lít tại Nghệ An, năm 2019 triệt phá đường dây pha chế xăng giả tạo A95 và E5 trên thị trường của Trịnh Sướng…
 Ông Trần Hữu Linh Tổng cục trưởng Tổng cục Quản lý thị trường, Bộ Công thương. Ảnh Tuấn Linh |
Theo đó, từ năm 2018 đến nay đã kiểm tra, xử lý 5.000 vụ việc, tước quyền sử dụng 37 giấy phép… địa bàn tương đối phổ biến như tỉnh miền Tây Nam bộ, Trung bộ và một số tỉnh phía Bắc.
Việc xử lý hành vi vi phạm điển hình là bán xăng dầu kém chất lượng qua hệ thống, kinh doanh xăng dầu khi giấy chứng nhận đã hết hiệu lực, hoặc không có giấy chứng nhận đủ điều kiện, bán xăng dầu có chất lượng không phù hợp với quy chuẩn chất lượng, không rõ nguồn gốc xuất xứ, xăng dầu nhập lậu, tác động đến phương tiện đo để làm sai lệch, buôn lậu bất chính…
Ông Linh khẳng định Tổng cục quản lý thị trường đã kiểm tra, kiểm soát từ đầu năm 2019, phối hợp một vài tỉnh phát hiện có địa phương có tới 50% mẫu xăng dầu khi kiểm tra kém chất lượng.
 Ông Bùi Minh Tiến - Tổng giám đốc Tổng công ty Lọc dầu Dung Quất. Ảnh Tuấn Linh |
Ông Bùi Minh Tiến - Tổng giám đốc Tổng công ty Lọc dầu Dung Quất - cho biết tình trạng buôn bán xăng dầu giả, dầu lậu gian lận thương mại ảnh hưởng đến nhà sản xuất chân chính.
Theo ông Tiến, các doanh nghiệp như Dung Quất, Nghi Sơn (thuộc PVN) hiện sản xuất đưa ra thị trường 6,5 triệu mét khối xăng dầu năm 2019, đáp ứng được 30% nhu cầu.
Ông Nguyễn Anh Toàn, Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Dầu Việt Nam (PV Oil) cho rằng khâu tiềm ẩn nguy cơ gian lận xăng dầu nhất là bán lẻ. Ở thành phố lớn kiểm tra chặt thì xác xuất gian lận thấp nhưng vùng sâu xa thì khó khăn quản lý.
 Ông Nguyễn Anh Toàn, Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Dầu Việt Nam (PV Oil). Ảnh Tuấn Linh |
"Chúng tôi có quy trình chặt chẽ từng khâu, lấy mẫu, kiểm định chất lượng, tự kiểm tra tại cửa hàng, lưu mẫu đầy đủ… để rủi ro thì phân định trách nhiệm. Nhưng đây là mặt hàng nhạy cảm nên người tiêu dùng cần lưu ý hơn khi lựa chọn sử dụng. Có 600 cửa hàng, với chương trình giám sát quản lý cửa hàng, giúp nâng cao sản lượng bán lẻ tăng mạnh và phản ứng người tiêu dùng tích cực" - ông Toàn nói.
Ông Trần Quốc Tuấn, Cục trưởng Cục Quản lý sản phẩm hàng hóa (Tổng cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng, Bộ KH&CN) cho biết theo quy định việc nhập khẩu xăng dầu chính ngạch, xăng dầu sản xuất trong nước phải đáp ứng tiêu chuẩn quốc gia mới được lưu thông trên thị trường.
Sửa chính sách để tăng tính răn đe
Để ngăn chặn hiệu quả buôn lậu, gian lận thương mại xăng dầu thời gian tới đòi hỏi cần sự điều chỉnh cả về mặt chính sách cũng như thúc đẩy phối hợp giữa các lực lượng chức năng.
 Ông Trần Quốc Tuấn, Cục trưởng Cục Quản lý sản phẩm hàng hóa (Tổng cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng, Bộ KH&CN). Ảnh Tuấn Linh |
“Nếu không có gì thay đổi, trong tháng 12 tới sẽ có Nghị định mới thay thế Nghị định 67/2017/NĐ-CP về quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực dầu khí, kinh doanh xăng dầu và khí. Đồng thời, Bộ Công Thương cũng đang xây dựng dự thảo sửa đổi, bổ sung Nghị định 83/2014/NĐ-CP về kinh doanh xăng dầu. Những chính sách mới này hy vọng sẽ có những chế tài đủ mạnh, đủ sức răn đe để hạn chế các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại trong lĩnh vực xăng dầu”, ông Linh nhấn mạnh.
Ông Bùi Minh Tiến, Tổng Giám đốc Công ty CP Lọc hóa dầu Bình Sơn đề xuất: Các lực lượng chức năng cần phải thực hiện hết trách nhiệm, quyết liệt mới nâng cao được công tác chống buôn lậu xăng dầu, từ tuyến biên giới, ngoài biển đến vào sâu trong đất liền.
Người tiêu dùng cần có sự liên hệ chặt chẽ với cơ quan chức năng. Trong bối cảnh thị trường xăng dầu phát triển, lợi nhuận lớn thì việc gian lận thương mại trong xăng dầu là không thể tránh khỏi.
Do vậy, để ngăn chặn tốt tình trạng này thì cần tập trung vào hai vấn đề: một là xăng dầu không có nguồn gốc, nhập lậu; hai là vi phạm về chất lượng thì đòi hỏi phải có chính sách, các lực lượng chức năng phải làm quyết liệt hơn trong thời gian tới. Danh nghiệp và người tiêu dùng cần chủ động phát hiện tố giác những đối tượng như cửa hàng xăng dầu nghi vấn qua đường dây nóng của lực lượng Quản lý thị trường.
