"Con chim đến từ núi lạ" Lê Công Tuấn Anh và nỗi tiếc nuối không thể lấp đầy của điện ảnh Việt

Nam tài tử Lê Công Tuấn Anh (1967-1996). Ảnh: VFDA

Lê Công Tuấn Anh là một người như thế. Hào hoa, nổi tiếng, được hàng triệu khán giả yêu mến, nhưng phía sau ánh hào quang ấy lại là một tâm hồn nhiều tổn thương, sống vô tư đến mức quên cả chính mình. Và có lẽ vì từng đi qua những ngày tháng cô độc, anh đã chọn đem tình thương của mình san sẻ cho những đứa trẻ mồ côi, như một cách lặng lẽ chữa lành những khoảng trống trong tim.

Người hâm mộ vẫn thường nhớ về Lê Công Tuấn Anh qua ánh mắt buồn trong Vị đắng tình yêu, qua nụ cười lẵng tử của một ngôi sao màn bạc thập niên 90. Nhưng càng nhiều năm trôi qua, khán giả càng nhận ra điều khiến anh được yêu quý không chỉ nằm ở tài năng hay vẻ ngoài điện ảnh, là là cách sống chân thành, phóng khoáng, những cũng đầy lòng yêu thương của anh.

Nhà phê bình Đoàn Tuấn từng kể rằng, sau thành công của Vị đắng tình yêu, lê Công Tuấn Anh vụt sáng thành ngôi sao lớn. Nhưng khi cầm trên tay những cuốn tạp chí viết về mình, anh chỉ cười rồi từ chối nhận thêm: "Em không thích mua cái gương về tự mình ngắm mình trong gương". Một câu nói nhẹ tênh, đủ để thấy nam tài tử không quá bận tâm đến hào quang, danh vọng.

Có lần, thấy chiếc túi của anh mở tung, tiền bạc giấy tờ nhét lộn xộn, người khác lo tiền sẽ rơi mất. Lê Công Tuấn Anh chỉ cười: "Nếu mà bay ra thì có người khác có niềm vui". Đó không phải sự bất cần. Đó là cách sống của người chưa bao giờ xem bật chất là điều quan trọng nhất.

NSND Thu Hà từng chia sẻ rằng Lê Công Tuấn Anh thường dành tiền cát-xê để làm từ thiện, giúp đỡ trẻ mồ côi. Với nhiều người, đó chỉ là nghĩa cử đẹp của một nghệ sĩ nổi tiếng. Nhưng những người hiểu anh lại biết, đó còn là cách Lê Công tự bù đắp cho những tổn thương tuổi thơ, cho cảm giác cô độc mà anh luôn giấu kín sau vẻ ngoài hào hoa.

Có lẽ vì từng thiếu thốn yêu thương nên anh hiểu cảm giác cần một vòng tay hơn ai hết. Ở thời kỳ đỉnh cao, khi nhiều nghệ sĩ bắt đầu nghĩ về nhà cửa, xe cộ hay cuộc sống sung túc, Lê Công Tuấn Anh vẫn sống giản dị đến xót xa. Khi anh mất đi, gia sản gần như chẳng có gì ngoài vài món đồ cá nhân, một căn nhà thuê còn chưa kịp trả tiền. Đạo diễn, diễn viên Trọng Hải từng nghẹn ngào nói: “Tôi chưa thấy ngôi sao nào lại nghèo như… Lê Công”.

Nhưng nghèo vật chất không đồng nghĩa với nghèo tình cảm. Những người từng gặp anh đều nhớ về một con người vô cùng nghĩa khí. Trên phim trường, thấy một diễn viên trẻ hỗn hào với bậc tiền bối, Lê Công lập tức đứng ra bênh vực: “Ông ấy đóng phim lúc mày chưa đẻ”. Với anh, sự tử tế và lòng tôn trọng luôn quan trọng hơn mọi phép xã giao hào nhoáng.

Cảnh trong phim Vị đắng tình yêu. Ảnh: VFDA

Anh cũng nổi tiếng vì sự vô tư đến ngây ngô. Có lần dẫn bạn gái đi hẹn hò, gặp cô bé bán hoa bên đường, anh mua hai bó: bó lớn tặng cô bé bán hoa, bó nhỏ mới dành cho người yêu. Kết quả là bạn gái giận bỏ về, còn anh thì ngơ ngác chẳng hiểu mình sai ở đâu. Một câu chuyện vừa buồn cười vừa khiến người ta chạnh lòng, bởi rõ ràng Lê Công Tuấn Anh sống bằng cảm xúc nhiều hơn mọi toan tính.

Ngay cả những cuộc vui bên bàn rượu của anh cũng trở thành giai thoại. Anh có thể rủ cả những người xa lạ ven đường cùng nâng ly giữa miền Tây rồi cười hề hề như một đứa trẻ. Nhưng phía sau vẻ phóng khoáng ấy lại là một người nghệ sĩ cực kỳ nghiêm túc với nghề. Để nhập vai người lính cho chân thật, anh từng vào sống cùng doanh trại, thức trắng đêm trò chuyện cùng bộ đội chỉ để hiểu họ sống ra sao, nói năng thế nào.

Có lẽ vì sống hết mình như thế nên anh cũng đau hết mình. Nhà phê bình Đoàn Tuấn nhớ mãi một câu nói của Lê Công Tuấn Anh: “Em chỉ đến với cuộc đời này làm cho mọi người vui thôi”. Rồi sau đó anh lại thở dài: “Cuộc đời này buồn lắm”.

Một người luôn làm người khác cười đôi khi lại là người mang nhiều nỗi buồn nhất. Sự ra đi của Lê Công Tuấn Anh năm ấy không chỉ là cú sốc với điện ảnh Việt Nam, mà còn là vết cứa vào ký ức của cả một thế hệ khán giả. Người ta tiếc cho một tài năng đang ở thời kỳ rực rỡ nhất. Nhưng hơn tất cả, người ta tiếc cho một tâm hồn đẹp, sống chân thành giữa một thế giới vốn quá nhiều bon chen. Nhà phê bình Đoàn Tuấn từng ví anh như câu thơ của Xuân Diệu:“Tôi là con chim đến từ núi lạ, ngứa cổ hót chơi”.

Lê Công Tuấn Anh cũng như thế. Anh đến, hát một bài ca về tình yêu, về sự tử tế, về vẻ đẹp của con người rồi lặng lẽ bay đi, để lại phía sau một khoảng trời xanh trống vắng mà đến tận hôm nay, điện ảnh Việt Nam vẫn chưa thể lấp đầy.

Tại Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng lần thứ IV, (DANAFF IV), diễn ra từ ngày 28/6 – 4/7 tại Đà Nẵng, Vị đắng tình yêu của cố đạo diễn Lê Xuân Hoàng sẽ được giới thiệu trở lại trong chương trình “Diện mạo Điện ảnh Việt Nam 40 năm Đổi mới” như một lời gợi nhắc về giai đoạn đặc biệt của điện ảnh Việt Nam - thời kỳ mà những bộ phim bước ra từ đời sống, chạm đến trái tim khán giả bằng cảm xúc chân thành và những câu chuyện rất gần gũi.

Không chỉ là dịp để nhìn lại một tác phẩm từng tạo nên dấu ấn sâu đậm trên màn ảnh rộng, việc bộ phim trở lại còn gợi nhớ về những gương mặt nghệ sĩ đã trở thành ký ức đẹp của nhiều thế hệ công chúng, trong đó có cố nghệ sĩ Lê Công Tuấn Anh. Đó cũng là cơ hội để khán giả hôm nay, đặc biệt là những người trẻ, cảm nhận vẻ đẹp của một thời kỳ điện ảnh giàu cảm xúc, nơi các bộ phim không chỉ được nhớ bởi doanh thu hay hào quang, mà còn bởi khả năng ở lại rất lâu trong lòng người xem.