Làng Hùng Lô xưa có tên gọi là Khả Lãm Trang, sau đổi thành làng An Lão. Tương truyền, vào một ngày trời đẹp Vua Hùng cùng công chúa và các quần thần ngược triền sông Lô đi du ngoạn, săn bắn và thăm thú non sông. Đến vùng đất Hùng Lô, Vua thấy cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp, đất đai màu mỡ, cây cối xanh tươi lại có khí thiêng bèn dừng chân nghỉ lại.
Các bô lão và thần dân thấy vậy liền sửa soạn lễ vật nghênh đón đức vua. Nhà vua rất mừng và khuyên bảo dân chúng khẩn hoang vỡ đất xây dựng xóm làng, quê hương. Từ đó về sau, dân làng Hùng Lô lập đình thờ để ngàn năm hương khói và cứ mùng 9 - 10/3 âm lịch hằng năm lại tổ chức lễ hội để tưởng nhớ ơn Vua.
Xuất phát từ nghi lễ rước kiệu của xã Hùng Lô cùng với sự lưu giữ các đồ thờ, cúng tại đình làng thể hiện sự trân trọng đối với lịch sử của các thế hệ người Hùng Lô. Tập tục, nếp làng từ đời này qua đời khác vẫn được lưu giữ, chính là giá trị văn hóa độc đáo của Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương.
Với việc giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của lễ rước kiệu, Người Hùng Lô không chỉ trực tiếp giáo dục truyền thông lịch sử - văn hóa của quê hương, đất nước cho các thế hệ ở địa phương mà còn góp phần bảo tồn bản sắc văn hoá dân tộc một cách thiết thực. Lễ hội đình Hùng Lô trở thành nhu cầu không thể thiếu trong đời sống văn hóa tinh thần của người dân Hùng Lô và du khách thập phương.
Nối mạch truyền thống đạo lý tri ân công đức tiền nhân của dân tộc, với mục đích, tôn chỉ khẳng định sự nỗ lực, cố gắng của chính quyền, nhân dân địa phương trong việc bào tồn các giá trị văn hóa lịch sử, nhất là di sản gắn liền với Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ, từng bước nâng cao chất lượng tổ chức Lễ hội truyền thống.
Tháng 01/2021, UBND xã Hùng Lô xây dựng hồ sơ khoa học đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận Lễ hội truyền thống Đình Hùng Lô; ngày 12/01/2022, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ký quyết định số 70 công nhận Lễ hội truyền thống Đình Hùng Lô, xã Hùng Lô vào danh mục xếp hạng di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.
Việc công nhận Điểm du lịch văn hóa cộng đồng Hùng Lô có ý nghĩa quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển du lịch đầy tiềm năng của làng cổ ven đô thành phố Việt Trì, góp phần đa dạng hóa các loại hình du lịch, sản phẩm du lịch dịch vụ, hình thành điểm tham quan du lịch hoàn thiện đáp ứng các yêu cầu phục vụ và hấp dẫn khách tham quan; kéo dài thời gian của khách du lịch, tăng mức chi tiêu của khách khi đến với thành phố Việt Trì.
Qua đó, thúc đẩy hoạt động du lịch thành phố phát triển và góp phần từng bước thực hiện mục tiêu xây dựng thành phố Việt Trì trở thành thành phố Lễ hội về với cội nguồn các dân tộc Việt Nam.
