Theo truyền thông Mỹ ngày 27/9, hồi tháng 6, ngân hàng JPMorgan Chase ước tính rằng 4.100 tỷ USD nợ liên quan đến AI sẽ được phát hành từ nay đến năm 2030, trong bối cảnh các công ty trung tâm dữ liệu và những doanh nghiệp gắn với làn sóng AI đang chạy đua mở rộng công suất để đáp ứng nhu cầu dịch vụ AI mà nhiều chuyên gia trong ngành cho là không thể đáp ứng đủ.
Khi các công ty này (bên vay) quay trở lại thị trường, họ hiện phải đối mặt với lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm ở mức khoảng 5,17%, tăng khoảng 1 điểm phần trăm kể từ đầu năm. Điều này có nghĩa là khi phát hành nợ, các công ty đó sẽ phải đưa ra mức lợi suất hấp dẫn hơn để thu hút nhà đầu tư.
Thị trường chưa rơi vào trạng thái hoảng loạn, ít nhất là ở thời điểm hiện tại. Cổ phiếu của CoreWeave (công ty cung cấp dịch vụ đám mây chuyên biệt cho AI và có mức nợ cao) vẫn tăng gần 8% trong tuần này. Trong khi đó, Oracle (công ty dựa vào thị trường nợ để mở rộng hoạt động AI) gặp nhiều khó khăn hơn khi cổ phiếu giảm 7% trong tuần và khoảng 30% từ đầu năm.
Trong khi đó, công ty SoftBank của Nhật Bản, một trong những nhà cung cấp vốn chủ chốt cho các dự án AI, đã huy động 11,1 tỷ USD thông qua đợt phát hành trái phiếu có mức xếp hạng tín nhiệm thấp trong tuần này, khi lợi suất lên tới 9,75% đối với loại trái phiếu kỳ hạn 7 năm.
Ông Mark Malek, Giám đốc đầu tư của Siebert Financial, bình luận: “Về cơ bản, họ không quá quan tâm đến giá khi huy động số tiền đó, tức là họ phải chấp nhận mức giá do thị trường đưa ra. Theo quan điểm của tôi, rất nhiều công ty trong số này cần phải chấp nhận điều đó. Họ cần huy động càng nhiều vốn càng tốt để cạnh tranh”.
Ở trung tâm của cơn sốt AI là các công ty hàng đầu như OpenAI và Anthropic, mỗi công ty được định giá gần 1.000 tỷ USD trên thị trường tư nhân.
Để cung cấp cơ sở hạ tầng cần thiết cho các mô hình tiên tiến của mình cũng như mô hình và dịch vụ của hàng loạt công ty khác, các tập đoàn công nghệ quy mô lớn như Amazon, Google, Meta và Microsoft đã cam kết chi hàng trăm tỷ USD cho đầu tư vốn trong năm nay và dự kiến sẽ tiếp tục tăng mức đầu tư vào năm 2027.
Phần đáng kể trong số các khoản đầu tư này có được thông qua huy động nợ. Tuy nhiên, các tập đoàn công nghệ lớn nói trên đều có xếp hạng tín nhiệm ở mức đầu tư, giúp họ tiếp cận nguồn vốn với chi phí thấp hơn. Trong khi đó, theo một số thành viên thị trường, những công ty còn lại sẽ đối mặt với nhiều thách thức hơn.
Một nhà đầu tư cấp cao trong lĩnh vực tín dụng tư nhân bình luận rằng trong thời gian tới, việc huy động vốn cho các công ty cung cấp dịch vụ đám mây chuyên biệt cho AI sẽ khó khăn hơn, do các công ty này có ít dư địa hơn để hấp thụ chi phí.
Theo các chuyên gia, các bên cho vay đang thận trọng hơn khi lựa chọn những dự án mà họ sẵn sàng tài trợ, ngay cả khi bên vay đồng ý trả lãi suất cao hơn. Do đó, thay vì có danh sách 50 công ty cung cấp dịch vụ đám mây chuyên biệt cho AI, có lẽ chỉ còn khoảng 20 công ty thực sự nhận được sự quan tâm của thị trường.
CoreWeave, công ty lên sàn vào năm 2025, đã cảnh báo về nguy cơ lãi suất tăng trong các hồ sơ gửi Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC). Trong báo cáo quý gần nhất, công ty này cho biết tính đến tháng 6, cứ mỗi lần lãi suất tăng 100 điểm cơ bản (1 điểm phần trăm), chi phí lãi vay của công ty có thể tăng 30 triệu USD, dựa trên dư nợ có lãi suất thả nổi hiện tại.
Dấu hiệu cảnh báo sớm có thể đã xuất hiện trong tuần trước, khi cổ phiếu Oracle giảm sau khi xuất hiện thông tin rằng công ty này đã gửi thông báo về “sự kiện bất khả kháng” liên quan đến dự án trung tâm dữ liệu ở New Mexico nhằm tự bảo vệ trước các khoản chi phí gia tăng. Theo đó, Oracle đang tìm cách trì hoãn thanh toán cho khu phức hợp có tên Project Jupiter nếu dự án không thể đi vào hoạt động như dự kiến vào năm 2028. Trong khi đó, Oracle cho biết dự án vẫn theo đúng tiến độ đã đề ra.
Lãi suất tăng không phải vấn đề duy nhất. Trước khi lợi suất tăng vọt trong tuần này, lãnh đạo của Anthropic và OpenAI đã bắt đầu kêu gọi giảm tốc độ phát triển AI sau khi các nhà nghiên cứu trong ngành công khai bày tỏ lo ngại rằng những mô hình tiên tiến có nguy cơ vượt khỏi tầm kiểm soát của con người.
Trong khi đó, làn sóng phản đối các trung tâm dữ liệu AI trên toàn nước Mỹ đã trở thành vấn đề lớn trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Theo một cuộc thăm dò gần đây, 69% số người được hỏi cho biết phản đối việc xây dựng các cơ sở như vậy tại khu vực sinh sống của mình. Ngày 21/9, Thống đốc bang Texas thuộc đảng Cộng hòa Greg Abbott đã yêu cầu tạm dừng cấp phép môi trường liên quan đến trung tâm dữ liệu. Vào tháng trước, bang này áp đặt lệnh tạm hoãn phê duyệt kết nối trung tâm dữ liệu với lưới điện.
Tuy nhiên, nhu cầu đối với các dịch vụ AI đang tăng bùng nổ. Ví dụ mới nhất là ứng dụng trợ lý cá nhân Muse của Meta, nhanh chóng trở nên phổ biến kể từ khi ra mắt hồi đầu tháng 9. Muse đạt hơn 2,5 triệu lượt tải trên toàn cầu trong hai tuần đầu tiên, vượt ChatGPT để đứng đầu App Store của Apple. Ứng dụng này có thể đạt 100 triệu người dùng trong vòng 6-12 tháng.
Theo một số chuyên gia, dù lãi suất tăng có thể ảnh hưởng đến các giao dịch trong tương lai, nhưng tác động đến nhu cầu vay vốn có thể không lớn. Nhưng cũng có chuyên gia cho rằng khi chi phí tăng, sẽ có người phải gánh chịu.
Theo ông Bernie Margulies, Giám đốc điều hành American Compute (công ty tư vấn về quản lý rủi ro trong hoạt động đầu tư cho GPU), các bên vay rất muốn có được nguồn tài chính ngay cả với chi phí cao hơn, đặc biệt nếu họ có các cam kết với OpenAI và Anthropic - hai công ty đã ký các hợp đồng để bảo đảm công suất tính toán trong nhiều năm tới.
