Đẩy nhanh Chiến dịch 500 ngày đêm, hoàn thiện cơ sở dữ liệu về liệt sỹ

Chiều 13/8, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Trưởng ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ (Ban Chỉ đạo 515 quốc gia) chủ trì cuộc họp với Văn phòng Ban Chỉ đạo, Tổ tham mưu giúp việc, Bộ Ngoại giao và Bộ Tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh để đánh giá kết quả thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm thời gian qua, đồng thời rà soát các nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách trong thời gian tới.

Nhiều kết quả tích cực từ Chiến dịch 500 ngày đêm

Báo cáo tình hình thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ” từ ngày 15/3 đến nay, Thiếu tướng Đoàn Quang Hòa, Cục trưởng Cục Chính sách-Xã hội (Tổng cục Chính trị, Bộ Quốc phòng), Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo 515, cho biết các lực lượng đã tìm kiếm, quy tập được 1.715 hài cốt liệt sỹ, đạt 24,5% kế hoạch. Trong đó, có 691 hài cốt liệt sỹ được quy tập trong nước, 174 hài cốt tại Lào và 850 hài cốt tại Campuchia.

Đã phát hiện, quy tập 13 mộ liệt sỹ tập thể (5 mộ tại Tuyên Quang và 8 mộ tại Công viên Lê Thị Riêng, Thành phố Hồ Chí Minh).

Việc lấy mẫu hài cốt liệt sỹ phục vụ xác định danh tính được các địa phương tập trung triển khai quyết liệt, trung bình khoảng 2.000-3.000 mẫu/ngày.

Thiếu tướng Đoàn Quang Hòa, Cục trưởng Cục Chính sách-Xã hội (Tổng cục Chính trị, Bộ Quốc phòng), Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo 515 báo cáo tại cuộc họp. (Ảnh: Chu Thanh Vân/TTXVN)

Các đơn vị đã tổ chức lấy mẫu tại 124.762 mộ liệt sỹ, đạt 58,4% kế hoạch. Trong đó, 86.183 mộ đủ điều kiện lấy mẫu, 38.579 mộ không đủ điều kiện lấy mẫu.

Có 9 địa phương hoàn thành việc lấy mẫu hài cốt liệt sỹ gồm: Tuyên Quang, Lai Châu, Sơn La, Lào Cai, Quảng Ninh, Ninh Bình, Hà Tĩnh, Huế và Lâm Đồng. Tỉnh Khánh Hòa, Tây Ninh, Thành phố Hồ Chí Minh và Đồng Nai đã hoàn thành trên 90% khối lượng công việc.

Bên cạnh đó, lực lượng chức năng đã rà phá bom mìn, vật nổ được 11.793,6/22.725 ha, đạt 51,9% kế hoạch. Riêng vùng lõi Vị Xuyên (Tuyên Quang) đã rà phá được 4.075,8/ 4.460 ha (đạt 91,39%), quyết tâm hoàn thành toàn bộ trong tháng 8/2026 để tổ chức tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ.

Liên quan đến công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng, phường Hòa Hưng, Thành phố Hồ Chí Minh, Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung, Chính ủy Bộ Tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết từ ngày 23/6 đến hết ngày 11/8, đã phát hiện và tiến hành quy tập được 268 bộ hài cốt liệt sỹ. Cụ thể, có 235 bộ hài cốt liệt sỹ đơn và 8 mộ tập thể với 33 bộ hài cốt liệt sỹ (khu A có 2 mộ, khu B có 6 mộ).

Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung, Chính ủy Bộ Tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh báo cáo tình hình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng. (Ảnh: Chu Thanh Vân/TTXVN)

Có 158 bộ hài cốt liệt sỹ có di vật. Quá trình cất bốc hài cốt liệt sỹ được thực hiện nghiêm túc, đúng quy trình chuyên môn: đối với hài cốt còn nguyên, nằm riêng lẻ đưa vào từng quách riêng; hài cốt bị lẫn trộn đưa vào quách chung.

Bố trí khu vực nhà quàn chu đáo, trang nghiêm; phối hợp với Sở Y tế triển khai quy trình lấy mẫu sinh phẩm ADN đối với toàn bộ hài cốt để phục vụ xác định danh tính.

Kết quả bước đầu tại Công viên Lê Thị Riêng khẳng định hiệu quả của việc kết hợp đồng bộ giữa tài liệu lưu trữ (trong nước và nước ngoài); nhân chứng lịch sử; công nghệ radar xuyên đất, điện trở suất; khảo sát địa vật lý; giám định ADN; chuyển đổi số và xây dựng cơ sở dữ liệu; phân tích lịch sử quân sự. Đây là mô hình tìm kiếm hiện đại, lần đầu tiên được triển khai với quy mô lớn tại một đô thị đặc biệt, có thể trở thành mô hình mẫu để áp dụng tại các địa phương khác trên cả nước.

Tại cuộc họp, các đại biểu đã trao đổi về quy trình tiếp nhận, xử lý, phân tích và đánh giá thông tin phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập các mộ liệt sỹ tập thể; rà soát việc chuẩn bị cho Đoàn công tác của Tổ giúp việc đi Hoa Kỳ để tiếp cận, phân tích, đánh giá thông tin và tiếp nhận một số di vật chiến tranh, kỷ vật của các liệt sỹ; đồng thời thảo luận nhiệm vụ tiếp theo tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng, xây dựng các phần mềm phục vụ thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm, các hoạt động truyền thông về Chiến dịch.

Các ý kiến tại cuộc họp cũng tập trung làm rõ những khó khăn, vướng mắc trong công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ, đề xuất giải pháp đẩy nhanh tiến độ thực hiện các nhiệm vụ của Chiến dịch 500 ngày đêm.

Đẩy nhanh xác định danh tính và số hóa dữ liệu liệt sỹ

Phát biểu kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng ghi nhận và đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, sự nỗ lực, tâm huyết của Văn phòng Ban Chỉ đạo, Tổ giúp việc cùng các bộ, ngành, cơ quan liên quan trong triển khai các nhiệm vụ được giao.

Đặc biệt, Phó Thủ tướng biểu dương Bộ Tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh đã phối hợp chặt chẽ, triển khai hiệu quả công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ tại Công viên Lê Thị Riêng và tiếp tục nghiên cứu các hồ sơ liên quan đến mộ tập thể trên địa bàn Thành phố.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà phát biểu chỉ đạo. (Ảnh: Chu Thanh Vân/TTXVN)

Theo Phó Thủ tướng, việc triển khai lấy mẫu hài cốt liệt sỹ trong thời điểm hiện nay là quyết định rất kịp thời và cần thiết. Việc lấy mẫu sớm không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho bảo quản, lưu trữ mà còn nâng cao khả năng phục vụ giám định ADN trong tương lai. Đồng thời nhấn mạnh cần đẩy nhanh quá trình hoàn thiện các điều kiện kỹ thuật, sớm đưa vào sử dụng hệ thống máy xác định ADN thế hệ mới nhằm rút ngắn thời gian xác định danh tính hài cốt liệt sỹ.

Bên cạnh phương pháp giám định ADN, Phó Thủ tướng lưu ý cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện phương pháp thực chứng trong xác định danh tính liệt sỹ.

Thực tiễn cho thấy nhiều trường hợp không thể giám định ADN đã được xác định thành công thông qua việc đối chiếu đồng bộ hồ sơ lưu trữ, tài liệu quân đội, tài liệu địa phương và thông tin từ gia đình, điển hình là trường hợp liệt sỹ Huỳnh Văn Quên.

Bộ Nội vụ được giao đánh giá lại quy trình thực chứng và nghiên cứu các yêu cầu đặt ra đối với công tác này trong thời gian tới.

Khẳng định Chiến dịch 500 ngày đêm là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, Phó Thủ tướng yêu cầu các cơ quan liên quan tập trung thực hiện mục tiêu không chỉ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ mà còn phải hoàn thành cơ sở dữ liệu đầy đủ về liệt sỹ, mộ liệt sỹ, nghĩa trang liệt sỹ và hồ sơ liệt sỹ. Theo đó, Bộ Nội vụ chịu trách nhiệm đối với dữ liệu về liệt sỹ, mộ liệt sỹ và nghĩa trang liệt sỹ; Bộ Quốc phòng chủ trì xây dựng cơ sở dữ liệu hồ sơ liệt sỹ, phối hợp với Viettel phát triển hệ thống phần mềm quản lý tập trung. Mục tiêu đặt ra là cơ bản hoàn thành hệ thống dữ liệu này trong năm 2026.

Để bảo đảm tiến độ chung, Phó Thủ tướng giao Văn phòng Ban Chỉ đạo 515 tham mưu ban hành văn bản đôn đốc, hướng dẫn Ban Chỉ đạo các quân khu, địa phương triển khai các nhiệm vụ cấp bách từ nay đến hết năm 2026; khai thác các thông tin liên quan đến mộ liệt sỹ; hoàn thiện quy trình xử lý hồ sơ mộ liệt sỹ và mộ tập thể liệt sỹ theo hướng rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian và rõ sản phẩm đầu ra.

Đồng thời, khẩn trương chuyển 33 bộ hồ sơ mộ tập thể hiện có về các địa phương để tiếp tục xác minh, bổ sung thông tin và triển khai các bước tiếp theo.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu đẩy mạnh công tác truyền thông, công khai thông tin về các hồ sơ mộ tập thể để huy động sự tham gia của nhân dân, cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử và các tổ chức liên quan trong việc cung cấp thông tin phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập.

Các cơ quan báo chí, truyền thông cần duy trì khí thế của Chiến dịch 500 ngày đêm, góp phần lan tỏa đạo lý “Uống nước nhớ nguồn,” khơi dậy trách nhiệm và tình cảm tri ân đối với các anh hùng liệt sỹ.

Đối với công tác chuyên môn, Phó Thủ tướng giao Văn phòng Ban Chỉ đạo và Tổ giúp việc phối hợp phân tích thông tin hồ sơ của một số mộ tập thể hiện đã rõ các thông tin cơ bản như khu vực mộ liệt sỹ tập trung Câu Nhi (Quảng Trị), nghĩa trang Bệnh viện 88 Quân khu Trị Thiên... để tổ chức hội thảo trong tháng 9/2026.

Cùng với đó, nghiên cứu, hoàn thiện lộ trình xử lý hồ sơ của 250 trận đánh lớn, xác định rõ những nguồn tư liệu còn thiếu và đề xuất giải pháp tiếp cận, bổ sung cho các hồ sơ này.

Bộ Nội vụ phối hợp khai thác hồ sơ tài liệu có liên quan để đối chứng, phân tích, đánh giá; rà soát hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về mộ liệt sỹ, nghĩa trang liệt sỹ, cơ bản hoàn thành vào ngày 30/10, đảm bảo dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống.”

Đánh giá việc tìm kiếm hài cốt liệt sỹ tại Công viên Lê Thị Riêng thời gian qua được triển khai tích cực, tạo sức lan tỏa lớn, góp phần khơi dậy tinh thần tri ân và khí thế của Chiến dịch 500 ngày đêm, song Phó Thủ tướng cho rằng khối lượng công việc phía trước còn rất lớn, đòi hỏi phải thống nhất phương thức triển khai từ khâu thu thập, khai thác thông tin đến tổ chức thăm dò, khai quật, tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sỹ, nhất là đối với các mộ liệt sỹ tập thể.

Bộ Tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục triển khai công tác tìm kiếm, quy tập tại Công viên Lê Thị Riêng theo nguyên tắc thận trọng, tỉ mỉ, khoa học và hiệu quả; đồng thời đánh giá kỹ kết quả giai đoạn 1, tổ chức lễ truy điệu và an táng đợt 1 trước dịp Quốc khánh 2/9.

Thành phố cũng được giao rà soát 12 hồ sơ nghi có mộ tập thể liệt sỹ, chuẩn bị tổ chức các hội thảo khoa học để phục vụ công tác tìm kiếm, khai quật trong thời gian tới.