Từ năm 2016 đến nay, bên cạnh sử dụng điểm thi tốt nghiệp THPT, xét học bạ trở thành một trong những phương thức xét tuyển đại học phổ biến. Hơn 240 trường đại học, học viện trong cả nước đều dành chỉ tiêu cho phương thức tuyển sinh xét học bạ.
Theo thống kê của Bộ GD&ĐT, năm 2022, các trường dành khoảng 240.000 chỉ tiêu cho xét học bạ và xét tuyển kết hợp học bạ với các tiêu chí khác, chiếm 40% tổng chỉ tiêu xét tuyển đại học.
Tỉ lệ nhập học của phương thức xét học bạ là 36,2%, cao thứ 2 trong 18 phương thức, chỉ sau xét kết quả thi tốt nghiệp THPT (52,3%).
Khi các trường được tự chủ phương thức tuyển sinh
Bộ GD&ĐT cho biết Khoản 2 Điều 34 Luật Giáo dục đại học ngày 18/6/2012; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học ngày 19/11/2018 quy định: Các phương thức tuyển sinh đại học gồm thi tuyển, xét tuyển hoặc kết hợp giữa thi tuyển và xét tuyển. Cơ sở giáo dục đại học tự chủ quyết định phương thức tuyển sinh và chịu trách nhiệm về công tác tuyển sinh.
Như vậy, Luật Giáo dục đại học đã quy định các cơ sở giáo dục đại học được tự chủ quyết định phương thức tuyển sinh.
Quy chế tuyển sinh đại học, tuyển sinh cao đẳng (ngành giáo dục mầm non) ban hành kèm theo Thông tư số 08/2022/TT-BGD&ĐT ngày 6/6/2022 của Bộ GD&ĐT (Điều 6 quy định về phương thức tuyển sinh) đã cụ thể hóa quy định của Luật Giáo dục đại học.
Trong đó cũng chỉ quy định về mặt nguyên tắc để đảm bảo công khai, minh bạch và bình đẳng giữa các cơ sở đào tạo; đồng thời để các cơ sở giáo dục đại học thống nhất thực hiện trong việc tuyển sinh và quy định Bộ GD&ĐT chỉ đạo tổ chức thanh tra, kiểm tra việc thực hiện Quy chế.
Bộ GD&ĐT khẳng định, dù điểm học bạ có được sử dụng cho việc xét tuyển đại học hay không, nhà trường phổ thông vẫn phải có biện pháp bảo đảm tin cậy, công bằng, đánh giá đúng kết quả học tập của người học.
Phải trở thành động lực cho học sinh học hành chăm chỉ
Xét tuyển đại học qua học bạ là một phương pháp xét tuyển phổ thông nhiều nền giáo dục tiên tiến đã áp dụng.
Về mặt lý thuyết, xét tuyển bằng học bạ là hình thức tiên tiến nếu phản ánh đúng năng lực học sinh, kèm theo đó là chất lượng dạy học, kiểm tra, đánh giá phải đồng đều ở tất cả địa phương và phải bảo đảm công bằng, minh bạch.
Khi đó, xét tuyển bằng học bạ sẽ đủ độ tin cậy và mang lại ý nghĩa. Qua đó, xét tuyển đại học qua học bạ trở thành động lực cho học sinh học hành chăm chỉ, nghiêm túc hơn và có kết quả tốt hơn.
Bên cạnh đó, một số cơ sở giáo dục đại học đã dùng kết quả học bạ kết hợp chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế hay có thêm bài phỏng vấn, bài luận, kiểm tra đánh giá tư duy, đánh giá năng lực để xét tuyển. Phương án này làm gia tăng độ tin cậy và bảo đảm công bằng hơn so với việc các trường chỉ đơn thuần xét tuyển bằng điểm học bạ THPT.
