Thành công kiểm soát lạm phát trong năm đầy biến động
Giám đốc Học viện Tài chính Nguyễn Trọng Cơ phát biểu khai mạc hội thảo nhấn mạnh, năm 2020 diễn ra trong bối cảnh bị ảnh hưởng nặng nề bởi dịch Covid-19, nhưng bằng một loạt các giải pháp kịp thời, nước ta đã có sự chuyển biến tích cực trong ổn định kinh tế. GDP năm 2020 tăng 2,91% so với cùng kỳ năm 2019. CPI bình quân năm 2020 tăng 3,23% so với bình quân năm 2019, thấp hơn nhiều so với mục tiêu Quốc hội đề ra là dưới 4%; lạm phát cơ bản bình quân năm 2020 tăng 2,31% so với bình quân năm 2019.
Theo Cục Quản lý giá, mặt bằng giá cả thị trường trong năm 2020 chịu ảnh hưởng chủ yếu từ các yếu tố cung cầu thay đổi liên tục và phức tạp trước diễn biến của dịch Covid-19. Mặt bằng giá có xu hướng giảm hoặc ổn định ở mức thấp trong các thời điểm cung cầu chịu tác động tiêu cực của tình hình dịch bệnh và hồi phục trở lại khi dịch bệnh được kiểm soát.
Trong bối cảnh nhiều thách thức, công tác quản lý, điều hành giá đã được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương triển khai thận trọng, phối hợp chặt chẽ để đảm bảo hài hòa các mục tiêu chung, vừa đảm bảo mặt bằng giá cả thị trường, kiểm soát lạm phát, vừa tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Nhờ đó, CPI bình quân năm 2020 đã trong mục tiêu Quốc hội đề ra.
Nhìn lại 1 năm đầy biến động, chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long cho rằng, mặc dù gặp nhiều khó khăn, thách thức lớn, bất ngờ khi dịch bệnh Covid-19 ảnh hưởng nặng nề trên toàn thế giới, thêm vào đó là dịch tả lợn châu Phi, thiên tai, bão lũ… làm cho khó khăn chồng chất khó khăn; nhưng vị chuyên gia này cũng khẳng định, với “một năm đầy biến động” song đây tiếp tục là năm thành công kép khi vừa tăng trưởng dương, vừa kiểm soát được lạm phát.
Đánh giá cao vai trò thường trực Ban Chỉ đạo điều hành giá của Bộ Tài chính, ông Ngô Trí Long cho rằng, Bộ Tài chính đã chủ động trong thực hiện phối hợp với các bộ, ngành để trình Thủ tướng Chính phủ - Trưởng ban Chỉ đạo điều hành giá, tổ chức các cuộc họp của Ban Chỉ đạo. Bộ Tài chính cũng đã chủ động dự báo và xây dựng kịch bản điều hành giá trong các giai đoạn ngắn hạn cũng như cả năm 2020, góp phần thành công trong điều hành giữ chỉ tiêu lạm phát năm 2020.
Nhiều kịch bản cho lạm phát trong năm 2021
Chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long nhận định, năm 2021 vẫn rất khó đoán định. Do đó, công tác điều hành giá cần tiếp tục điều hành một cách thận trọng, linh hoạt và chủ động. Chính sách tài khóa cần phối hợp chặt chẽ với chính sách tiền tệ và các chính sách kinh tế vĩ mô khác, nhằm kiểm soát lạm phát theo mục tiêu đề ra; đồng thời góp phần hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh và đời sống của người dân chịu ảnh hưởng của đại dịch Covid-19.
Viện trưởng Viện Kinh tế Tài chính Nguyễn Bá Minh dự báo, năm 2021 giá nhiều loại nguyên, nhiên vật liệu trên thị trường thế giới sẽ tăng trở lại khi dịch Covid-19 dần được khống chế. Trong khi đó, tình hình thiên tai, dịch bệnh trong nước còn diễn biến phức tạp, sẽ ảnh hưởng lớn đến các hoạt động sản xuất, cung cầu hàng hóa trên thị trường.
Theo Phó Viện trưởng Viện Kinh tế tài chính Nguyễn Đức Độ, năm 2021 khi dịch bệnh được kiểm soát tốt hơn nhờ có vắc xin, đồng thời kinh tế trong nước và thế giới phục hồi, lạm phát so với cùng kỳ năm trước sẽ có xu hướng tăng trở lại. “Tuy nhiên, với việc lạm phát so với cùng kỳ năm trước đang ở mức rất thấp là 0,19%, lạm phát trung bình trong năm 2021 sẽ không thể cao, nhất là khi kinh tế trong năm 2021 sẽ chưa thể phục hồi hoàn toàn” - ông Nguyễn Đức Độ nhận định.
Vị chuyên gia này dự đoán, trong năm 2021, trường hợp có biến động mạnh về giá xăng dầu hay giá thực phẩm như năm 2019, lạm phát trung bình trong năm nay nhiều khả năng sẽ vẫn ở mức dưới 3%. Ở kịch bản thấp hơn, ông Nguyễn Đức Độ dự báo, lạm phát trung bình có thể ở mức khoảng 2%.
TS. Nguyễn Ngọc Tuyến dự báo, nhiều mặt hàng thiết yếu sẽ có nhiều biến động trong năm 2021, do đó chỉ số giá tiêu dùng sẽ tăng cao hơn năm 2020, song bình quân cả năm cũng chỉ ở mức dưới 4% như mục tiêu Quốc hội đề ra.
Ông Lê Quốc Phương - nguyên Phó Giám đốc Trung tâm Công nghiệp và Thương mại Bộ Công thương, dự báo lạm phát năm 2021 ở mức 3,8% đến dưới 4%.
Theo đại diện Cục Quản lý giá, năm 2021 để thực hiện kiểm soát lạm phát theo chỉ tiêu Quốc hội đề ra, công tác quản lý, điều hành giá, kiểm soát lạm phát cần tiếp tục thực hiện thận trọng, linh hoạt, chủ động.
Bộ Tài chính tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương trong thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Trong đó, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục theo sát diễn biến cung cầu, giá cả thị trường các mặt hàng thiết yếu, nhất là các mặt hàng có nhu cầu tiêu dùng cao và vào dịp cuối năm, các hàng hóa phục vụ sinh hoạt của người dân; chủ động nguồn hàng đáp ứng dịp Tết Nguyên đán, hạn chế tăng giá từ đầu năm 2021.
Cùng với đó, Bộ Tài chính sẽ chủ động công tác dự báo, tính toán, xây dựng kịch bản điều hành giá đối với các mặt hàng do Nhà nước quản lý. Trường hợp xem xét điều chỉnh trong năm 2021 cần chủ động tính toán, đánh giá liều lượng và mức độ điều chỉnh cho phù hợp và báo cáo Trưởng ban Chỉ đạo điều hành giá. Đồng thời, Bộ Tài chính tăng cường thanh kiểm tra, kịp thời tham mưu cho các cấp có thẩm quyền điều hành giá phù hợp với nguyên tắc thị trường và điều hành kinh tế vĩ mô./.
