Theo Dự thảo 4 "Nghị định quy định về phát hành, phổ biến phim phục vụ nhiệm vụ chính trị" do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đăng tải, sẽ có cơ chế mới để phân chia tỷ lệ doanh thu giữa đại diện chủ sở hữu phim, nhà phát hành và đơn vị phổ biến (chiếu) phim, đối với phim sử dụng ngân sách Nhà nước (một phần hoặc toàn bộ) có phát sinh doanh thu.
Đối với phim sử dụng 100% vốn Nhà nước, đại diện chủ sở hữu phim có thể được chia tối thiểu 30% doanh thu (sau khi đã trừ thuế).
"Doanh thu từ hoạt động phát hành, phổ biến phim, bao gồm doanh thu từ bán vé, quảng cáo và các khoản thu khác có liên quan, được phân chia theo thỏa thuận giữa đại diện chủ sở hữu phim và tổ chức, cá nhân phát hành, phổ biến phim trên cơ sở cơ chế thị trường và quy định của pháp luật có liên quan; tỷ lệ phân chia phần doanh thu dành cho đại diện chủ sở hữu phim không thấp hơn 30% sau khi đã trừ các khoản thuế phải nộp theo quy định.
Trường hợp việc phát hành, phổ biến phim được sử dụng kèm theo dịch vụ khác, tỷ lệ phân chia được các bên thỏa thuận bảo đảm hài hòa lợi ích, đúng mục đích sử dụng phim" - dự thảo này nêu.
Mức này được đặt ra sau khảo sát tại các cụm rạp ở Việt Nam. Ví dụ Công ty Trách nhiệm hữu hạn CJ CGV Việt Nam chia 40-50% cho chủ sở hữu phim theo tuần, 8-15% cho nhà phát hành và 40-50% cho đơn vị phổ biến. Công ty Cổ phần Beta Media chia 43-50% cho chủ sở hữu theo tuần, 4-7% cho nhà phát hành và 43- 50% cho đơn vị phổ biến. Công ty Cổ phần Thiên Ngân (Galaxy) chia 30-50% cho chủ sở hữu theo tuần và 50-60% cho đơn vị phổ biến. Trung tâm chiếu phim Quốc gia chia 35-55% tuỳ theo tuần cho nhà phát hành, 45-65% cho đơn vị phổ biến theo tuần.
Ngoài ra đối với nền tảng trực tuyến, các mô hình chia sẻ doanh thu sau khi trừ chi phí mua bản quyền thường phân chia 40% đến 60% cho chủ sở hữu nội dung, còn lại cho đơn vị khai thác; hoặc áp dụng hình thức mua trọn gói bản quyền.
Ví dụ nền tảng VieON hợp tác theo mô hình chia sẻ doanh thu phân chia 40-60% cho chủ sở hữu nội dung. Nền tảng Vfilms áp dụng hình thức mua trọn gói bản quyền hoặc chia sẻ doanh thu theo tỷ lệ 50-80% cho chủ sở hữu, còn lại cho đơn vị phổ biến.
Đối với phim sử dụng một phần vốn Nhà nước, lợi nhuận thu được từ việc phát hành phim, chiếu phim được phân chia theo tỷ lệ vốn góp hoặc theo thỏa thuận hợp tác đầu tư, sản xuất phim giữa các bên đồng chủ sở hữu.
Trước đó ngày 6/2/2024, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành Quyết định số 316/QĐ-BVHTTDL phê duyệt Kế hoạch phát hành, phổ biến thí điểm một số phim sản xuất sử dụng ngân sách Nhà nước theo phương án có doanh thu.
Các phim này gồm “Đào, Phở và Piano,” “Hồng Hà nữ sỹ” và chùm 6 phim hoạt hình do Công ty Cổ phần Hãng phim Hoạt hình Việt Nam sản xuất, thu về tổng cộng hơn 23,1 tỷ đồng.
Riêng “Đào, Phở và Piano” đóng góp khoảng 20 tỷ đồng do bất ngờ gây sốt, tạo nên tình trạng khan hiếm vé. Sau đó một số đơn vị khác, gồm 16 nhà phát hành, cụm rạp và trung tâm văn hóa-điện ảnh một số địa phương trên nhiều tỉnh thành của Tổ quốc, đã tham gia chiếu phim này.
Cùng với nhiều tác phẩm ra mắt âm thầm rồi lại "cất kho," hiệu ứng và thành công ngoài mong đợi của “Đào, Phở và Piano” đòi hỏi một cơ chế phát hành khẩn trương và rõ ràng hơn, cho phép nhiều đơn vị mà đặc biệt là các đơn vị tư nhân tham gia chiếu phim một cách rộng rãi, vừa nhằm nâng cao hiệu quả tuyên truyền, vừa góp phần để phim Nhà nước thoát khỏi mác “cúng cụ."
