Giải Nobel Y sinh 2024 vinh danh phát minh điều hòa hoạt động gene

(Ngày Nay) - Chiều 7/10, tại thủ đô Stockholm (Thụy Điển), Hội đồng Nobel tại Viện Karolinska đã công bố giải Nobel Y Sinh 2024 thuộc về 2 nhà khoa học người Mỹ là Victor Ambros (sinh năm 1953) và Gary Ruvkun (sinh năm 1952) với việc phát hiện ra RNA siêu nhỏ (microRNA hay microARN), qua đó khám phá ra nguyên lý cơ bản chi phối cách thức điều hòa hoạt động của gene.
Giải Nobel Y sinh 2024 vinh danh phát minh điều hòa hoạt động gene

Tuyên bố của Hội đồng Nobel nhấn mạnh giải Nobel Y sinh năm nay tập trung khám phá cơ chế điều hòa quan trọng được các tế bào sử dụng để kiểm soát hoạt động của gene. Thông tin di truyền từ ADN đến RNA thông tin (mRNA - một loại RNA đóng vai trò khuôn mẫu để sản xuất protein theo hướng dẫn được ghi trong gene), thông qua quá trình phiên mã, sau đó đến bộ máy tế bào để sản xuất protein. Tại đó, mRNA được dịch mã để protein được tạo ra theo các hướng dẫn di truyền lưu trữ trong ADN. Kể từ giữa thế kỷ XX, một số khám phá khoa học cơ bản nhất đã giải thích cách thức hoạt động của các quá trình này.

Vào cuối những năm 1980 của thế kỷ trước, 2 nhà khoa học Victor Ambros và Gary Ruvkun là nghiên cứu sinh sau Tiến sĩ tại phòng thí nghiệm của Robert Horvitz - người đã được trao giải Nobel Y Sinh năm 2002, cùng với Sydney Brenner và John Sulston vì những khám phá về "Điều hòa di truyền trong phát triển tạng và chết tế bào theo chương trình", mở đường cho việc nghiên cứu tìm hiểu nguyên nhân dẫn tới các căn bệnh liên quan đến tế bào, trong đó có ung thư. Trong phòng thí nghiệm của Horvitz, cả Ambros và Ruvkun đã nghiên cứu loài giun tròn C.elegans, sống tự do (không ký sinh), trong suốt, chiều dài khoảng 1 mm sống trong môi trường đất ôn đới. Mặc dù có kích thước nhỏ, song C.elegans sở hữu nhiều loại tế bào chuyên biệt như tế bào thần kinh và cơ - vốn cũng được tìm thấy ở các loài động vật lớn hơn, phức tạp hơn, khiến loài giun này trở thành một mô hình hữu ích để nghiên cứu cách thức mô phát triển và trưởng thành ở các sinh vật đa bào.

Thông qua việc nghiên cứu giun C.elegans, 2 nhà khoa học đã phát hiện RNA siêu nhỏ, cùng vai trò của chúng trong quá trình điều hòa gene sau phiên mã. Cơ chế này đã thúc đẩy quá trình tiến hóa của các sinh vật ngày càng phức tạp. Các nghiên cứu di truyền chỉ ra rằng các tế bào và mô không phát triển bình thường, nếu không có RNA siêu nhỏ. Điều hòa bất thường của RNA siêu nhỏ - có thể góp phần gây ung thư và đột biến ở các gene mã hóa cho RNA siêu nhỏ - đã được tìm thấy ở người, gây ra các tình trạng như mất thính lực bẩm sinh, rối loạn mắt và xương.

Giải Nobel Y Sinh đã được trao 114 lần kể từ năm 1901 đến nay. Trong năm 2023, giải thưởng danh giá này thuộc về nhà khoa học người Hungary Katalin Kariko và nhà khoa học người Mỹ Drew Weissman với phát hiện về việc biến đổi cơ sở nucleoside để phát triển vaccine công nghệ mRNA hiệu quả trong phòng ngừa COVID-19.

Giải thưởng Y Sinh là giải khai màn tuần lễ Nobel 2024. Các giải thưởng tiếp theo được công bố gồm Giải Nobel Vật lý (ngày 8/10), Giải Nobel Hóa học (ngày 9/10) và Giải Nobel Văn học (ngày 10/10). Giải Nobel Hòa bình là giải thưởng duy nhất được công bố ở Oslo (Na Uy) ngày 11/10. Trong khi đó, giải Nobel Kinh tế sẽ khép lại Tuần lễ Nobel 2024 vào ngày 14/10.

Cao điểm chống buôn lậu, hàng giả dịp Tết nguyên đán Đinh Mùi 2027
Cao điểm chống buôn lậu, hàng giả dịp Tết nguyên đán Đinh Mùi 2027
(Ngày Nay) - Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả đã ký Quyết định số 186/QĐ-BCĐ ngày 12/11/2026 ban hành Kế hoạch cao điểm chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ dịp trước, trong và sau Tết nguyên đán Đinh Mùi 2027 (Kế hoạch). Thời gian triển khai Kế hoạch cao điểm từ ngày 12/11/2026 đến ngày 28/02/2027.
Cảnh trong phim "Ai làm?" của đạo diễn Bùi Hoàng Hiệp xuất sắc giành 3 giải tại “Phim ngắn 14 ngày” 2026.
Phim về AI đoạt 3 giải “Phim ngắn 14 ngày” 2026
(Ngày Nay) - Ngày 12/11 tại TP.HCM, cuộc thi “Phim ngắn 14 ngày” 2026 công bố kết quả và trao giải thưởng cho các nhà làm phim trẻ bằng hiện kim, hiện vật và các học bổng với tổng giá trị lên đến 780 triệu đồng.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn hội đàm với Chủ tịch Hội đồng Liên bang, Quốc hội Liên bang Nga
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn hội đàm với Chủ tịch Hội đồng Liên bang, Quốc hội Liên bang Nga
(Ngày Nay) - Chiều 12/11, tại Nhà Quốc hội, sau lễ đón chính thức, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã hội đàm với Chủ tịch Hội đồng Liên bang, Quốc hội Liên bang Nga Valentina Matviyenko (Va-len-tin-na Mát-vi-en-cô) và Đoàn đại biểu cấp cao Hội đồng Liên bang đang có chuyến thăm chính thức Việt Nam.
Ảnh minh hoạ
Khuyến cáo người dân không nghe theo dụ dỗ, môi giới đi làm việc ở nước ngoài
(Ngày Nay) - Chiều 12/11, tại Cửa khẩu quốc tế Vĩnh Xương (xã Vĩnh Xương, tỉnh An Giang), Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Vĩnh Xương (Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh An Giang) phối hợp với các cơ quan chức năng liên quan tổ chức tiếp nhận 36 công dân Việt Nam do cơ quan chức năng Campuchia bàn giao.
Union Buildings – Tuyệt tác kiến trúc và “trái tim” dân chủ của Nam Phi
Union Buildings – Tuyệt tác kiến trúc và “trái tim” dân chủ của Nam Phi
(Ngày Nay) - Nằm kiêu hãnh trên đỉnh đồi Meintjieskop, với tầm nhìn bao quát thủ đô Pretoria, Union Buildings không chỉ là công trình hành chính quan trọng bậc nhất của Nam Phi mà còn là chứng nhân của những bước ngoặt lịch sử. Hơn một thế kỷ qua, công trình này đã chứng kiến những biến thiên thăng trầm của đất nước, đánh dấu hành trình Nam Phi vượt qua quá khứ Apartheid đau thương để bước vào kỷ nguyên tự do và hòa giải dân tộc.
Dự án Quang Phúc 3 đang có mức tồn 664 tỷ đồng, chiếm gần như toàn bộ hàng tồn kho của QP Holdings.
QP Holdings: Danh mục dự án nghìn tỷ, doanh thu 9 tháng chưa đầy 7 tỷ đồng
(Ngày Nay) -  QP Holdings đang giới thiệu danh mục nhiều dự án bất động sản có quy mô từ vài trăm đến hàng nghìn tỷ đồng, trải rộng ở các phân khúc nhà ở, căn hộ, thương mại và bất động sản công nghiệp. Tuy nhiên, báo cáo tài chính hợp nhất 9 tháng năm 2026 cho thấy doanh thu thuần của doanh nghiệp chỉ đạt hơn 6,5 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế khoảng 9,4 tỷ đồng…
Phiên Tọa đàm tại Diễn đàn BĐS 2026 với sự tham gia của các chuyên gia uy tín.
Nhu cầu thực đang định hình lại sản phẩm bất động sản trong chu kỳ mới
(Ngày Nay) -Thị trường bất động sản đang điều chỉnh để chuyển sang một chu kỳ phát triển với động lực và tiêu chuẩn cạnh tranh mới. Theo đó, nhu cầu thực sẽ định hình lại sản phẩm bất động sản, người mua ngày càng quan tâm đến pháp lý, khả năng chi trả, chất lượng sống và hiệu quả khai thác, khả năng tạo ra giá trị thực, mang tới dòng tiền bền vững và không gian sống tốt hơn.