Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 đánh dấu mùa tổ chức thứ năm với nhiều đổi mới về quy mô và cách thức triển khai. Điểm đáng chú ý là lần đầu tiên chương trình có hoạt động lưu trú sáng tác quốc tế, đồng thời tổ chức theo 5 cụm không gian, đưa nghệ thuật và thiết kế đến gần hơn với đời sống đô thị.
Lễ hội do UBND thành phố Hà Nội và Hội Kiến trúc sư Việt Nam chỉ đạo; Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội cùng Tạp chí Kiến trúc thường trực tổ chức, với sự đồng hành của Văn phòng UNESCO tại Hà Nội, SOVICO, Chương trình Định cư con người Liên hợp quốc (UN-Habitat) và các đơn vị liên quan.
Từ di sản Kẻ Chợ đến kinh tế sáng tạo
Năm 2026, thành phố định hướng chuyển từ tổ chức một sự kiện văn hóa thường niên sang xây dựng hệ sinh thái sáng tạo đô thị. Quá trình này được khởi động từ đầu năm với các chương trình như Kết duyên Sáng tạo, Phát triển Thủ công đương đại, Summer Camp “Re - Làng nghề tái sinh” và Cuộc thi Thiết kế Không gian Sáng tạo 2026.
Lấy cảm hứng từ lịch sử Thăng Long - Kẻ Chợ, chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ” tôn vinh tài hoa và kỹ nghệ được trao truyền qua nhiều thế hệ. Nếu Kẻ Chợ gợi nhắc không gian giao thương sầm uất thì Kẻ Nghệ nhấn mạnh vai trò của những người làm nghề, từ nghệ nhân, tiểu thương đến nhà thiết kế, nghệ sĩ và cộng đồng sáng tạo hôm nay.
 |
Thông qua mạch kết nối “Thị - Phố - Nghề” cùng ba trục triển khai gồm kinh tế sáng tạo, nghệ thuật liên ngành và đồng sáng tạo, lễ hội đặt mục tiêu đưa các giá trị văn hóa, di sản và tri thức bản địa tham gia sâu hơn vào đời sống đương đại.
Theo TS.KTS. Phan Đăng Sơn, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam, kiến trúc không chỉ tổ chức không gian sống mà còn góp phần gìn giữ ký ức và tạo dựng giá trị kinh tế, văn hóa. Những khu chợ, ngôi đình hay không gian công cộng được tái khai thác có thể trở thành hạ tầng cho các ngành công nghiệp văn hóa, biến di sản thành tài sản và tạo thêm sinh kế cho cộng đồng.
150 hoạt động tại 5 cụm không gian
Lần đầu tiên, lễ hội được tổ chức theo 5 cụm không gian chính: Quảng trường Sáng tạo, Chợ Đồng Xuân, Đình và di tích Phố Cổ, Công viên Thống Nhất, Rạp hát và Sân khấu cộng đồng.
Tại khu vực phía Đông hồ Hoàn Kiếm, triển lãm Art Hanoi 2026 quy tụ 11 nghệ sĩ với các tác phẩm hội họa, điêu khắc và sắp đặt. Hai hội chợ “Nghề & Nghệ” và “Makers Market - Chăm hoa đua nở” diễn ra từ ngày 13-15/11, giới thiệu sản phẩm của hơn 200 đơn vị sáng tạo.
Ở Chợ Đồng Xuân, triển lãm đa giác quan “Chạm Đồng Xuân” (14-28/11) quy tụ 26 nghệ sĩ và nhóm nghệ sĩ Việt Nam, quốc tế. Kết hợp nghệ thuật đương đại với kiến trúc, hàng hóa và nhịp sống khu chợ, chương trình có sự tham gia của các tiểu thương trong quá trình sáng tạo.
 |
Ảnh: BTC |
Tại khu phố cổ, chương trình “Chuyện Đình trong Phố” mở cửa 12 đình, hội quán, kết nối với Văn Miếu - Quốc Tử Giám, giúp công chúng tìm hiểu lịch sử nghề truyền thống và trực tiếp trải nghiệm các kỹ nghệ xưa.
Trong khi đó, “Hà Nội Sáng Đèn” mang 17 chương trình nghệ thuật đến 11 địa điểm biểu tượng, với sự tham gia của gần 30 nghệ sĩ quốc tế và hơn 150 nghệ sĩ, nghệ nhân, vũ công Việt Nam. Các chương trình kết hợp âm nhạc thể nghiệm, sân khấu đương đại và nghệ thuật truyền thông mới.
Tại Công viên Thống Nhất, dự án “Mầm sáng tạo” giới thiệu hai pavilion “Mây” và “Kén”, ra mắt ngày 21/11, trưng bày các sáng kiến và ý tưởng thiết kế được tuyển chọn trong năm.
Bên cạnh đó, hơn 10 tọa đàm, hội thảo cùng nhiều workshop, triển lãm và hoạt động trải nghiệm sẽ diễn ra tại các bảo tàng, trường đại học, thư viện và không gian sáng tạo trên địa bàn thành phố.
Đưa sản phẩm sáng tạo ra thị trường
Một trọng tâm của lễ hội năm nay là tìm kiếm đầu ra cho các sản phẩm hình thành từ sự kết hợp giữa tri thức truyền thống và thiết kế đương đại.
Thông qua chương trình Kết duyên Sáng tạo, nhà thiết kế phối hợp với nghệ nhân phát triển sản phẩm thủ công mới, trưng bày và giới thiệu tại phố cổ. Summer Camp “Re - Làng nghề tái sinh” kết nối giảng viên, sinh viên với nghệ nhân để phát triển sản phẩm từ chất liệu và kỹ thuật truyền thống.
Các thương hiệu thiết kế cũng được kết nối với những nghề như sơn mài, lụa, bạc, trầm và dược liệu. Trong lĩnh vực biểu diễn, tác phẩm “Gió Gió Mây Mây”, phát triển từ di sản múa làng Triều Khúc, hướng tới khả năng đồng sản xuất và lưu diễn quốc tế.
Đặc biệt, Giải thưởng Thiết kế Sáng tạo Hà Nội lần đầu được công bố nhằm tôn vinh những đóng góp tiêu biểu, phát huy giá trị di sản và thúc đẩy công nghiệp văn hóa của Thủ đô.
Điểm hẹn của nghệ sĩ quốc tế
Lễ hội năm nay quy tụ gần 100 nghệ sĩ quốc tế và người Việt Nam ở nước ngoài đến từ 21 quốc gia. Lần đầu tiên, chương trình lưu trú sáng tác quốc tế được triển khai, tạo điều kiện để các nghệ sĩ cùng làm việc với nghệ sĩ, nghệ nhân và cộng đồng địa phương.
Một số gương mặt tham gia gồm biên đạo Fouad Boussouf, nhóm nghệ thuật số Adrien M & Claire B (Pháp), nghệ sĩ âm thanh Patrick Kessler (Thụy Sĩ) và nghệ sĩ múa KAORIalive (Nhật Bản). Nhiều tổ chức văn hóa quốc tế như Quỹ Giao lưu Quốc tế Nhật Bản, Viện Goethe, Viện Pháp, Hội đồng Anh, Liên minh châu Âu và Pro Helvetia cũng đồng hành với chương trình.
Theo bà Lê Thị Ánh Mai, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội, lễ hội hướng tới chuyển hóa các giá trị văn hóa, di sản và năng lực sáng tạo thành tài sản có khả năng phát triển lâu dài, góp phần tạo việc làm và thúc đẩy công nghiệp văn hóa.
Lễ khai mạc “Thăng Long Kẻ Nghệ” diễn ra lúc 19 giờ ngày 13/11 tại Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm. Gala bế mạc “Hà Nội, Những vang động” tổ chức lúc 19 giờ 30 ngày 28/11 tại Chợ Đồng Xuân.
Với định hướng kết nối di sản, con người và thị trường, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 kỳ vọng tạo thêm không gian cho các ý tưởng mới, đồng thời đưa nguồn lực văn hóa trở thành động lực phát triển kinh tế và đô thị bền vững.
