“Hào quang trong bóng tối” là dự án thực hành nghệ thuật diễn xuất và tiếng nói sân khấu cùng người khiếm thị do tổ chức xã hội Hello Sunbox phối hợp đạo diễn Huy An khởi xướng và thực hiện, đồng phát triển bởi Viện Goethe TPHCM, nhằm tạo một không gian thực hành nghệ thuật sân khấu chuyên nghiệp và tiếp cận hơn cho người khiếm thị.
Vượt qua rào cản giác quan
Khởi nguồn từ mô hình “Từ tai đến mắt” hỗ trợ khán giả khiếm thị thưởng thức kịch nói từ những năm trước, đội ngũ sáng lập nhận ra một khao khát sâu kín hơn từ cộng đồng người khiếm thị: họ không chỉ muốn xem kịch, mà còn mong muốn được đứng trên sân khấu để trực tiếp diễn xuất.
Từ 30 hồ sơ đăng ký ban đầu, hội đồng thẩm định gồm các đạo diễn trẻ tâm huyết với các dự án cộng đồng đã chọn ra 14 học viên (7 nam, 7 nữ) bước vào khóa đào tạo kéo dài 5 tháng (từ tháng 6 đến tháng 10/2026).
![]() |
Các diễn viên khiếm thị đảm nhận các vai diễn sáng mắt trong trích đoạn "Dòng nhớ" - Ảnh: Minh Khang |
Theo đạo diễn Huy An, đây là một hành trình “vừa làm vừa tìm đường” khi trong nước chưa có mô hình nào tương tự để tham khảo. Từ 30 buổi dự kiến ban đầu, thời lượng khóa học kéo dài tới 55 buổi để các học viên được rèn luyện bài bản về tiếng nói sân khấu, thanh nhạc, biểu đạt cảm xúc và giải phóng hình thể.
Đặc biệt, chương trình có sự đồng hành, trực tiếp đứng lớp của nhiều nghệ sĩ gạo cội như NSND Kim Xuân, NSƯT Thành Lộc, NSƯT Hữu Châu, cùng các đạo diễn, diễn viên và chuyên gia hình thể tên tuổi. Sự hỗ trợ này không chỉ mang ý nghĩa chuyên môn mà còn tạo nên một không gian đối thoại nghệ thuật đầy trân trọng. “Các bạn giỏi quá, chúng tôi học hỏi ở các bạn rất nhiều” - NSND Kim Xuân không giấu được sự xúc động khi chứng kiến những buổi tập miệt mài, đầy say mê của các học viên.
Khi say mê và niềm tin vượt lên số phận
Chương trình công diễn chính thức của dự án “Hào quang trong bóng tối” được kết cấu chặt chẽ qua âm nhạc và 2 trích đoạn kịch đặc sắc. Trong đó, ca khúc Tôi một người mù của nhạc sĩ Đức Trí (trích từ vở nhạc kịch Tiên Nga) mở màn đêm diễn như gửi gắm tâm sự và khát vọng của những con người không để mình bị giới hạn bởi bóng tối.
![]() |
Các học viên khiếm thị trải qua 5 tháng học tập, rèn luyện kỹ thuật biểu diễn - Ảnh: Minh Khang |
Từ đó mở ra không gian nghệ thuật trọn vẹn cho những người nghệ sĩ khiếm thị với 2 trích đoạn đầy kịch tính là Dòng nhớ (NSƯT Hạnh Thúy cảm tác từ truyện Nguyễn Ngọc Tư) và Hào quang trong bóng tối (cảm tác từ kịch bản Trong hào quang bóng tối của tác giả Tây Ban Nha Antonio Buero Vallejo).
Nếu Hào quang trong bóng tối phản ánh phần nào hoàn cảnh các diễn viên khi bối cảnh diễn ra tại một ngôi trường dành cho người khiếm thị và trích đoạn khai thác cách thức các nhân vật nhìn nhận và đối mặt với việc mất thị lực. Thì trích đoạn Dòng nhớ là một trải nghiệm thú vị với người diễn lẫn người xem khi toàn bộ diễn viên khiếm thị đóng vai người sáng mắt.
![]() |
NSND Trịnh Kim Chi, Chủ tịch Hội Sân khấu TPHCM, đặc biệt quan tâm, khuyến khích ủng hộ dự án - Ảnh: Minh Khang |
Để ý tưởng về đêm diễn thành hình thực sự không hề dễ dàng. Với những người chưa qua đào tạo diễn xuất chuyên nghiệp, việc làm chủ không gian biểu diễn đã là một thử thách ngay cả với người sáng mắt thì ở đây những người thiếu thị lực sẽ xử lý ra sao?
Họ không thể định vị vị trí bạn diễn bằng ánh mắt mà phải ghi nhớ từng bước chân, khoảng cách và góc xoay cơ thể. Để hỗ trợ tối đa cho diễn viên, ê-kíp đã sáng tạo ra một “hệ thống định vị bằng xúc giác” trên sàn diễn với các điểm di chuyển được đánh dấu bằng thảm lông, miếng mút hay đường sọc băng keo để diễn viên cảm nhận bằng đôi chân trần.
Tuy nhiên, vượt lên trên mọi yếu tố kỹ thuật, điều đọng lại vẫn là khát vọng, niềm tin, nỗ lực và nội lực của từng học viên. Đó có thể là những người mù bẩm sinh hoặc mất đi thị lực quá sớm đã tự xây đắp nên thế giới qua lời kể của người khác như Yến Vy (20 tuổi) hay những người từng hụt hẫng, khủng hoảng khi đột nhiên mất đi ánh sáng như Hoài Nhân (33 tuổi) nhưng giờ đây đã có thêm sự sẻ chia, thêm cơ hội để bộc lộ năng lực và theo đuổi đam mê.
Trích ca khúc "Nếu một mai tôi bay lên trời" do 14 học viên tham gia dự án "Hào quang trong bóng tối" cùng thể hiện - Clip: Minh Khang |
Họa sĩ Lương Linh, đồng sáng lập Hello Sunbox, nhấn mạnh mục đích của dự án không phải kêu gọi sự thương cảm từ công chúng mà mong đợi sự ghi nhận về năng lực nghệ thuật, khả năng diễn xuất của người diễn viên khiếm thị sau tác phẩm kịch.
Khép lại chương trình với ca khúc Nếu một mai tôi bay lên trời (nhạc sĩ Hứa Kim Tuyền), các diễn viên và BTC truyền tải mạnh mẽ thông điệp về nghị lực và niềm vui cống hiến cho cuộc sống dù trong bất cứ hoàn cảnh nào.
Từ dự án, hoàn toàn có thể kỳ vọng vào một hệ sinh thái nghệ thuật mới mẻ tại Việt Nam, nơi mọi rào cản bị xóa nhòa và mọi cá nhân dù trong trạng thái, tình cảnh nào cũng đều có cơ hội trải nghiệm và cống hiến cho đam mê.


