Chiến dịch 500 ngày đêm (từ 15/3/2026 - 27/7/2027) tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ đang được các cấp, các ngành, các đơn vị, các địa phương quyết liệt triển khai.
__________________________
Đây là lần đầu tiên, hoạt động tìm kiếm và xác định danh tính liệt sĩ được “chiến dịch hóa” ở quy mô quốc gia, với các chỉ tiêu cụ thể, thời gian rõ ràng và sự huy động đồng bộ từ nhiều lực lượng quân đội, chính quyền địa phương, ngành khoa học cũng như thân nhân liệt sĩ.
Cuộc chạy đua chưa từng có
Chiến tranh đã lùi xa nhưng nỗi đau của cuộc chiến vẫn còn đó, gần 1,2 triệu người con ưu tú của dân tộc đã ngã xuống trong cuộc chiến đấu giành độc lập, tự do và thống nhất đất nước.
Những năm qua, với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và sự vào cuộc của các bộ, ngành, địa phương, cả nước đã tìm kiếm, quy tập được hơn 1.075.000 mộ, hài cốt liệt sĩ. Tuy vậy, vẫn còn khoảng 175.000 liệt sĩ chưa tìm thấy hài cốt và khoảng 300.000 hài cốt liệt sĩ đã được tìm thấy, quy tập nhưng chưa xác định được danh tính. Trong khi thông tin về các liệt sĩ ngày càng bị mai một, theo thời gian hài cốt các liệt sĩ hòa vào lòng đất, khó lấy được mẫu ADN, dẫn đến việc thu thập thông tin và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ gặp rất nhiều khó khăn. Vì thế, cuộc chạy đua với thời gian để tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính các liệt sĩ đã và đang được các địa phương thực hiện với tất cả tấm lòng, trái tim và trách nhiệm.
Tại Hà Nội, 126 xã, phường đang chuẩn bị mọi điều kiện để sẵn sàng triển khai việc lấy mẫu, bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ tại 340 nghĩa trang trên địa bàn, đồng thời đẩy mạnh thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ và tìm kiếm thông tin để xác định danh tính các liệt sĩ còn chưa rõ thông tin.
Ông Nguyễn Mậu Quang - Phó Chủ tịch UBND xã Phù Đổng cho biết, đến nay, trong số 81 mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính tại Nghĩa trang Liệt sỹ Yên Viên (xã Phù Đổng), có 11 mộ liệt sĩ hoàn toàn chưa xác định danh tính đã lấy được đầy đủ mẫu. Theo đánh giá của cơ quan chuyên môn, các mẫu thu được đều đạt kết quả tốt.
“Bên cạnh việc tuyệt đối tuân thủ các quy trình chuyên môn, công tác tuyên truyền, vận động người dân và thân nhân liệt sĩ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, giúp người dân hiểu rõ ý nghĩa nhân văn sâu sắc của Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, từ đó tạo sự đồng thuận, chung sức cùng các cấp, các ngành triển khai hiệu quả nhiệm vụ. Mỗi trường hợp xác định được danh tính liệt sĩ không chỉ góp phần trả lại tên cho những người đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc mà còn xoa dịu nỗi đau, đáp ứng khát vọng đoàn tụ mà các gia đình liệt sĩ đã chờ đợi suốt nhiều thập kỷ”, ông Nguyễn Mậu Quang chia sẻ.
 |
| Hà Nội trang trọng thực hiện quy trình khai quật, đưa hài cốt liệt sĩ chưa xác định danh tính về khu vực lấy mẫu sinh phẩm. (Ảnh Mai Hoa) |
Tại các xã, phường Trung Giã, Yên Lãng, Chương Mỹ và Ứng Hòa, chiến dịch 500 ngày đêm cũng đang được triển khai đồng bộ với sự tham gia của các cấp, ngành và lực lượng liên quan. Đến nay, các địa phương đã tổ chức thu nhận mẫu sinh phẩm của thân nhân liệt sĩ. Đây là cơ sở để đối chiếu với dữ liệu, tư liệu lưu trữ, phục vụ xác định chính xác danh tính liệt sĩ.
Theo kế hoạch, việc lấy mẫu và bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ sẽ được triển khai từ tháng 8 đến hết tháng 12/2026. Các địa phương đã chuẩn bị đầy đủ nhân lực, điều kiện cần thiết và sẵn sàng thực hiện, bảo đảm tiến độ theo kế hoạch của Ban Chỉ đạo 515 thành phố Hà Nội.
Tính đến cuối tháng 6/2026, toàn bộ 340 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn Thủ đô đã hoàn thành công tác khảo sát, gắn định danh và phân loại khoa học, bao gồm 3 nghĩa trang cấp thành phố và 337 nghĩa trang cấp xã, phường. Toàn thành phố có 54.200 mộ liệt sĩ, gồm 54.191 mộ đơn và 9 mộ tập thể. Số mộ có đầy đủ thông tin là 23.202 mộ; có một phần thông tin là 25.808 mộ và số mộ cần lấy mẫu hài cốt để giám định ADN là 8.059 mộ.
Chia sẻ tại Hội nghị triển khai Kế hoạch số 10/KH-BCĐ về lấy mẫu, bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ trên địa bàn thành phố đầu tháng 7 vừa qua, Thiếu tướng Nguyễn Khắc Nhân, Phó Chính ủy Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội, Phó Trưởng ban Chỉ đạo thành phố cho biết, việc lấy mẫu được triển khai tại 3 nghĩa trang liệt sĩ do thành phố quản lý gồm Nhổn, Mai Dịch và Ngọc Hồi, đồng thời thực hiện tại 337 nghĩa trang thuộc 126 xã, phường. Mục tiêu là hoàn thành việc lấy mẫu, bàn giao mẫu đối với các phần mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin an táng tại toàn bộ 340 nghĩa trang trên địa bàn; đồng thời hoàn thành tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính 14 mộ liệt sĩ tại các xã Suối Hai, Vật Lại, Bất Bạt và Cổ Đô theo kết luận đợt 1 năm 2025.
 |
| Thiếu tướng Nguyễn Khắc Nhân, Phó Chính ủy Bộ Tư lệnh Thủ đô, Phó trưởng Ban Chỉ đạo thành phố Hà Nội về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ chỉnh hoa, thắp hương trên phần mộ. |
Để bảo đảm tiến độ, Thành phố Hà Nội đã thành lập 20 tổ lấy mẫu, gồm 16 tổ chính thức và 4 tổ dự phòng, mỗi tổ có 5 thành viên là cán bộ Ban Chỉ đạo, tổ công tác liên ngành, cán bộ y tế và chuyên gia công nghệ thông tin. Các tổ này trực tiếp lấy mẫu tại các nghĩa trang do thành phố quản lý, đồng thời hỗ trợ kỹ thuật cho các địa phương. Tại cấp xã, phường sẽ thành lập các tổ lấy mẫu phục vụ “Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, mỗi tổ không quá 35 người.
 |
| Công tác quy tập, đào tìm hài cốt liệt sĩ tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng. (Ảnh: Trọng Thịnh) |
Không chỉ riêng Hà Nội, trên khắp cả nước, “Chiến dịch 500 ngày đêm” đang được triển khai đồng loạt tại hơn 2.000 nghĩa trang liệt sĩ và các chiến trường xưa với tinh thần chạy đua với thời gian.
Lực lượng quân sự tỉnh Tuyên Quang dựa vào ký ức của các cựu chiến binh Sư đoàn 313 để khoanh vùng các điểm cao (như điểm cao 973, 1000), đào bới các công sự, trận địa cũ bị sập và tìm thấy nhiều mộ liệt sĩ tập thể…
Tại Quảng Trị, Đội Quy tập 584 phải lội suối, leo hang sâu (hang Đá Sập), vượt qua các vùng sạt lở để tiếp cận vết tích Viện Quân y cũ.
Ở phía Nam, thành phố Hồ Chí Minh huy động tới 5 đội quy tập, đào tìm liên tục tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng và đã tìm thấy, cất bốc thành công hàng chục bộ hài cốt liệt sĩ cùng các khu mộ tập thể. Các tỉnh miền Tây đồng loạt tổ chức lấy mẫu ADN cho toàn bộ các phần mộ chưa xác định thông tin (ví dụ như hơn 1.300 mộ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Ô Môn)… Các lực lượng khảo sát, khai quật tỉ mỉ, chạy đua với thời tiết mùa mưa để quy tập thành công hàng chục bộ hài cốt liệt sĩ tập thể và riêng lẻ.
 |
Công tác quy tập, đào tìm hài cốt liệt sĩ tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng. (Ảnh: Trọng Thịnh) |
Từng bước chinh phục khát vọng
Chiến dịch 500 ngày đêm đã và đang viết nên những câu chuyện đầy xúc động. Để có thể tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, các cán bộ, chiến sĩ của các Đội K như K53 (Quảng Ngãi), K91 (Đồng Tháp), K92, K93 (An Giang)… phải hành quân qua những cánh rừng rậm rạp, địa hình thay đổi và thời tiết khắc nghiệt. Đó là những hành trình vất vả, gian khó nhưng phải làm quyết liệt, khẩn trương như một mệnh lệnh từ trái tim.
Sau 4 tháng triển khai quyết liệt kể từ khi phát động (giữa tháng 3/2026), chiến dịch đã đạt được những kết quả rất tích cực trên phạm vi cả nước và đất bạn. Khát vọng đoàn tụ của các gia đình liệt sĩ đang từng bước tiến dần đến thành công ở chặng cuối.
Tính đến giữa tháng 7/2026, theo số liệu từ Ban Chỉ đạo quốc gia 515, chiến dịch 500 ngày đêm đã tìm kiếm và quy tập thành công 1.384 hài cốt liệt sĩ. Trong số này, 360 hài cốt được quy tập trong nước, 174 hài cốt tại Lào và 850 hài cốt tại Campuchia. Riêng tại Tuyên Quang, lực lượng chức năng đã phát hiện 5 mộ liệt sĩ, ước tính khoảng 23 hài cốt. Đáng chú ý, tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng (TP.HCM) đã phát hiện khu mộ liệt sĩ tập thể, trong đó có 69 hài cốt liệt sĩ riêng lẻ, 23 di vật và 1 bộ hài cốt liệt sĩ tập thể đang tiếp tục được xác minh, giám định.
 |
Đến nay đã tìm thấy 117 bộ hài cốt liệt sĩ tại công viên Lê Thị Riêng (Ảnh: Trọng Thịnh) |
Tại những địa bàn trọng điểm như Mặt trận Vị Xuyên, lực lượng chức năng đã tìm thấy 51 hài cốt liệt sĩ sau hơn 100 ngày tìm kiếm. Tại Công viên Lê Thị Riêng (TP.HCM), lực lượng chức năng đã phát hiện một khu mộ tập thể lớn, quy tập được 29 hài cốt liệt sĩ tính đến ngày 10/7 (tổng số phát hiện tại đây hiện đạt 69 hài cốt riêng lẻ cùng nhiều di vật như dầu gió, nhẫn, bút).
Song song với công tác tìm kiếm, việc lấy mẫu ADN phục vụ xác định danh tính liệt sĩ tiếp tục được đẩy mạnh. Đến nay, các đơn vị đã lấy mẫu hài cốt đối với 52.717 mộ liệt sĩ, trong đó 37.513 mộ đủ điều kiện lấy mẫu, đạt 71,16%, còn 15.204 mộ không đủ điều kiện.
Đối với thân nhân liệt sĩ, đã lấy 93.464 mẫu sinh phẩm, trong đó 53.036 mẫu đã được phân tích và đồng bộ vào cơ sở dữ liệu ADN. Các địa phương cũng đã chuyển giao 15.729 mẫu hài cốt liệt sĩ để lưu trữ, bảo quản. Trong đó, Viện Pháp y Quân đội đã tiếp nhận 9.087 mẫu hài cốt của 15/17 tỉnh, thành phố và thực hiện giám định 124 mẫu. Về công tác rà phá bom mìn, vật nổ phục vụ tìm kiếm, lực lượng chức năng đã hoàn thành 7.767,08/22.725 ha, đạt 34,18% kế hoạch. Riêng vùng lõi Vị Xuyên (Tuyên Quang) đã rà phá được 3.358,68/4.460 ha, đạt 75,31%. Chiến dịch vẫn đang tiếp tục tăng tốc để hướng tới mục tiêu cuối cùng: tìm kiếm khoảng 7.000 hài cốt và lấy mẫu xác định danh tính cho 18.000 liệt sĩ trước ngày 27/7/2027.
Tháng Bảy sắp đi qua, áp lực thời gian càng lớn khi thân nhân các liệt sĩ ngày một già yếu. Chiến dịch 500 ngày đêm không còn là thủ tục hành chính, mà là lời hứa danh dự của thế hệ hôm nay gửi tới những người đã ngã xuống.
