Tính chung 6 tháng đầu năm 2021, xuất khẩu tôm của Việt Nam tới thị trường EU đạt 29,6 nghìn tấn với trị giá 255,7 triệu USD, tăng 25,2% về lượng và tăng 27,5% về trị giá so với cùng kỳ năm 2020.
Trong đó xuất khẩu tôm tới Đức chiếm 24,94% về lượng và chiếm 26,22% về trị giá; xuất khẩu tôm tới Hà Lan chiếm 26,85% về lượng và chiếm 25,29% về trị giá; xuất khẩu tôm tới Bỉ chiếm 16,35% về lượng và chiếm 16,45% về trị giá; xuất khẩu tôm tới Pháp chiếm 8,74% về lượng và chiếm 9,51% về trị giá; xuất khẩu tôm tới Đan Mạch chiếm 6,99% về lượng và chiếm 7,23% về trị giá.
Theo Cục Xuất nhập khẩu, giá xuất khẩu tôm của Việt Nam tới EU trong nửa đầu năm 2021 đạt bình quân 8,63 USD/kg, tăng 0,16 USD/kg so với cùng kỳ năm 2020. Nguyên nhân là do lượng tôm xuất khẩu đáp ứng được các yêu cầu về giảm thuế từ EVFTA tăng trong những tháng gần đây. Đây là tín hiệu tốt cho tính cạnh tranh về giá của các sản phẩm tôm ở thị trường EU trong thời gian tới.
Trong nửa đầu năm 2021, xuất khẩu tôm của Việt Nam tới hầu hết các thị trường lớn ở EU đều tăng mạnh so với cùng kỳ năm 2020 nhờ những nguyên nhân sau:
(i) dịch Covid-19 tại Việt Nam được kiểm soát tốt trong giai đoạn đầu năm, góp phần quan trọng khiến hoạt động nuôi trồng và chế biến xuất khẩu ổn định, thuận lợi hơn;
(ii) các sản phẩm tôm của Việt Nam có lợi thế cạnh tranh tốt hơn trước nhờ được hưởng ưu đãi thuế quan từ Hiệp định EVFTA;
(iii) nhu cầu tiêu dùng và nhập khẩu tôm của EU tăng trở lại trong giai đoạn nửa đầu năm 2021. Trong quý II/2021, xuất khẩu tôm tới Ba Lan, Italia, Thụy Điển và Tây Ban Nha đều tăng tới 3 con số so với cùng kỳ năm 2020 - thời điểm EVFTA chưa có hiệu lực.
Thị phần tôm của Việt Nam tại thị trường EU cải thiện rõ rệt. Theo số liệu thống kê của Eurostat, nhập khẩu tôm 4 tháng đầu năm 2021 của EU từ các thị trường ngoại khối đạt 169,6 nghìn tấn với trị giá 1,01 tỷ EUR, tương đương 1,192 tỷ USD, tăng 5,7% về lượng và giảm 5,4% về trị giá, chiếm 67,9% về lượng và chiếm 73,5% về trị giá tổng nhập khẩu tôm của EU.
Trong đó Việt Nam là thị trường cung cấp tôm lớn nhất thứ 3 cho EU sau Ecuador và Ấn Độ chiếm 8% về lượng và chiếm 10,5% về trị giá, đạt 13,58 nghìn tấn với trị giá 106 triệu EUR, tương đương 125,2 triệu USD, tăng 6,5% về lượng và giảm 2,8% về trị giá.
Giá nhập khẩu tôm của EU từ Việt Nam trong 4 tháng đầu năm 2021 đạt bình quân 7,82 EUR/kg, giảm 0,78 USD/kg so với cùng kỳ năm 2020. Tuy nhiên hiện giá nhập khẩu tôm của EU từ Việt Nam vẫn cao hơn so với giá tôm của Ecuador và Ấn Độ.
Theo đó, giá tôm nhập khẩu của EU từ Ecuador và Ấn Độ trong 4 tháng đầu năm 2021 lần lượt ở mức 5,05 EUR/kg và 5,67 EUR/kg. Đây là lý do khiến cho thị phần tôm của Việt Nam tại EU chưa tăng mạnh mặc dù đã được hưởng ưu đãi từ EVFTA.
Lộ trình thuế của EVFTA đối với mặt hàng tôm Ngay khi EVFTA có hiệu lực, thuế xuất khẩu một số mặt hàng tôm Việt Nam sang EU sẽ về 0%:
- Tôm mã HS 03061100 (tôm hùm xanh ướp đá; tôm sú HOSO, DP đông lạnh; tôm sắt PD tươi đông lạnh; tôm mũ ni vỏ, nguyên con, xẻ đông lạnh…) từ mức hiện tại 12,5%.
- Tôm mã HS 03061710 (tôm sú PD đông lạnh, tôm sú nguyên con HOSO đông lạnh, tôm sú tươi đông lạnh, tôm sú thịt đông lạnh, tôm sú HLSO tươi đông lạnh, tôm sú đông IQF, tôm thẻ thịt đông lạnh…) từ mức hiện tại 20%.
- Tôm mã HS 03061791, 03061792, 03061793, 03061799 từ mức 12% hiện tại.
- Sau 5 năm: tôm mã HS 03061794 sẽ giảm về 0% từ 18%.
- Sau 7 năm: tôm mã HS 16052110 (tôm dạng bột nhão) và tôm mã HS 16052190 (tôm khác) sẽ được điều chỉnh từ mức 20% về 0%.
