Được khởi công xây dựng từ năm 2016, Dự án hệ thống xử lý nước thải Yên Xá có tổng mức đầu tư hơn 16.000 tỷ đồng, trong đó 84,14% là vốn vay ODA (Chính phủ Nhật Bản), do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp làm chủ đầu tư. Đây là một trong những dự án quy mô lớn nhất và mang tính cấp bách của Hà Nội về xử lý nước thải. Theo kế hoạch, dự án hoàn thành vào năm 2026 sẽ xử lý phần lớn nước thải đổ ra sông Tô Lịch, sông Lừ, sông Sét và một phần sông Nhuệ.
Báo cáo tại buổi làm việc, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp Hoàng Trọng Tùng cho biết, Dự án hệ thống xử lý nước thải Yên Xá triển khai đồng loạt cả 4 gói thầu. Đến nay, gói thầu số 1 xây dựng Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá đã hoàn thành và vận hành thử từ ngày 1/12/2024. Gói thầu số 2 xây dựng hệ thống cống bao cho sông Tô Lịch và cống chính cũng cơ bản hoàn thành, dự kiến xong toàn bộ trong năm 2024. Hai gói thầu còn lại gặp một số khó khăn, vướng mắc. Cụ thể, gói thầu số 3, đơn vị đã chấm dứt hợp đồng với nhà thầu thi công, đang thực hiện thu hồi, tạm ứng và chờ điều chỉnh vốn để lựa chọn nhà thầu mới, dự kiến hoàn thành trong năm 2026. Gói thầu số 4 khối lượng mới đạt 22%, đơn vị đang tập trung đẩy nhanh tiến độ phấn đấu hoàn thành trong năm 2025. Về giải ngân, năm 2024, dự án được bố trí vốn 1.133 tỷ đồng. Đến tháng 12/2024 giải ngân đạt 50%, phấn đấu giải ngân đạt 100% trong năm 2024.
Sau khi Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá đi vào hoạt động đạt công suất tối đa 270.000 m3/ngày đêm sẽ phát sinh 122,4 tấn bùn/ngày, nâng tổng lượng bùn thải của thành phố lên 172 tấn/ngày. Dự kiến, bãi chứa bùn Yên Sở (bãi C) sẽ đóng cửa vào năm 2030. Do đó, ông Hoàng Trọng Tùng đề nghị, thành phố sớm xây dựng bãi xử lý bùn đáp ứng nhu cầu cho giai đoạn sau này. UBND thành phố sớm chỉ đạo các cơ quan thực hiện dự án xây dựng xử lý bùn thải tại xã Chương Dương, huyện Thường Tín trước năm 2030.
Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Võ Nguyên Phong cho biết, việc cải tạo 4 con sông trong nội thành cần làm đồng bộ, trong đó ưu tiên sông Tô Lịch cải tạo trước. Nếu cải tạo được 4 con sông này thì 12 quận nội thành sẽ xử lý được toàn bộ lượng nước thải trong nội thành cùng với 62 km2 của lưu vực quận Long Biên. Sở Xây dựng sẽ đề xuất chủ trương, cùng với quận Tây Hồ và Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp để triển khai nhanh nhất việc bổ cập nước cho hồ Tây và sông Tô Lịch.
Kết luận buổi kiểm tra, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trần Sỹ Thanh đánh giá cao cố gắng của các đơn vị đã hoàn thành gói thầu số 1 và số 2 của Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá. Đối với gói thầu số 3 và số 4, Chủ tịch UBND thành phố đề nghị tiếp tục bám sát, triển khai đảm bảo tiến độ cam kết.
Đối với công tác bổ cập nước từ hồ Tây về sông Tô Lịch, Chủ tịch UBND thành phố cho biết, lãnh đạo thành phố đã quyết định triển khai dự án khẩn cấp; giao Sở Xây dựng chủ trì với các sở, ngành, ban quản lý dự án và các địa phương đẩy nhanh tiến độ dự án. “Trong thời hạn 3 tháng thủ tục, 6 tháng thi công, đến 2/9/2025 phải hoàn thành dự án, trong bất kỳ hoàn cảnh, điều kiện nào”, Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh. Đồng thời lưu ý, trong quá trình thực hiện phải đặc biệt chú ý phương án bảo vệ môi trường sinh thái, hệ sinh thái hồ Tây khi bổ cập nước hồ về sông Tô Lịch.
