Tháng 10 năm 2017, khi Jacinda Ardern trở thành Thủ tướng của New Zealand - một đất nước có dân số chưa đầy 5 triệu người - bà đã đứng lên lãnh đạo một nơi không mấy khi được truyền thông thế giới quan tâm tới. Ngoài chính sự kiện bà Ardern lên nắm quyền Thủ tướng thì không có nhiều sự kiện xảy ra ở New Zealand được đưa lên các trang nhất báo chí toàn cầu. Cùng với sự xuất hiện của tân Thủ tướng, một làn sóng Jacindamania - “cuồng Jacinda” đã nổi lên, bất chấp thực tế rằng về mặt chính trị, con đường lên nắm quyền của bà không mấy thuyết phục.
 Thủ tướng Jacinda gặp gỡ Tổng thống Donald Trump. |
Công Đảng trung tả của bà Ardern không chiến thắng thuyết phục trong cuộc bầu cử mà đã phải liên kết với đảng N.Z Trên Hết, một đảng có đường hướng dân tộc chủ nghĩa khá trái ngược với đường hướng của Công Đảng. Bà Ardern cũng không phải là Thủ tướng trẻ tuổi nhất của đất nước này. Bà cũng không phải nữ Thủ tướng đầu tiên; New Zealand, vốn từ năm 1893 đã trở thành quốc gia đầu tiên trao cho phụ nữ quyền đầu phiếu, trước đó đã có đến 2 đời nữ Thủ tướng. Nhưng với dư luận quốc tế, đây không phải những điều đáng bận tâm. Sự nổi lên của Jacinda Ardern là một tương phản tích cực với sự lạm quyền của nam giới được phơi bày trong phong trào #MeToo diễn ra mạnh mẽ trong thời điểm đó. Khi sinh con vào tháng 6 năm ngoái, Jacinda Ardern một lần nữa trở thành ngôi sao thu hút sự quan tâm của dư luận toàn cầu.
 Thủ tướng Jacinda với khăn trùm đầu màu đen nhằm bày tỏ sự tôn trọng với các công dân theo đạo Hồi. |
Người dân New Zealand tự hào về nữ Thủ tướng của mình, nhưng cũng kỳ vọng rằng Jacinda Ardern sẽ lãnh đạo đất nước một cách thiết thực và không màu mè như chính tính cách của người New Zealand. Bản thân Ardern vốn cũng là một con người giản dị. Chiến dịch tranh cử của bà được tiến hành tiết kiệm và có một khẩu hiệu đơn giản: “Hãy hành động”. Trong đời thường, nữ Thủ tướng cũng có lối sống rất bình dân. Dù ở cương vị người lãnh đạo đất nước New Zealand, bà và vị hôn phu Clarke Gayford, một người dẫn chương trình truyền hình nổi tiếng, sống trong một căn hộ ba phòng ngủ ở ngoại ô mà họ đã ở từ trước khi Jacinda Ardern trở thành Thủ tướng. Họ tự sửa sang, sơn tường cho tổ ấm của mình. Căn nhà cũng chỉ có những hàng rào đơn giản như bao ngôi nhà khác. Khi đó, nữ Thủ tướng trẻ tuổi và các cử tri của bà không thể ngờ được rằng có ngày họ sẽ phải đối mặt với một sự kiện kinh hoàng như vụ khủng bố xảy ra giữa tháng 3 năm này, khi một kẻ khủng bố sát hại 50 người tại hai nhà thờ Hồi giáo ở thành phố Christchurch. Một sự kiện mà các nhà bình luận thời sự đã gọi là “vụ 11/9 phiên bản New Zealand”.
 Thủ tướng Jacinda bế con mới 4 tháng tuổi đến cuộc họp của LHQ. |
Trong cuộc khủng hoảng này, Jacinda Ardern đã cho thấy khả năng lãnh đạo tuyệt vời của mình. Giới truyền thông đề cao sự nhân hậu và khả năng diễn ngôn hiếm có của nữ Thủ tướng đại diện cho một đất nước đang trong cảnh tang tóc. Một vài giờ sau khi vụ tấn công xảy ra, bà đã gửi đi thông điệp tới kẻ khủng bố với những lời lẽ mạnh mẽ và thấm thía. Một ngày sau, Jacinda trong tấm khăn trùm đầu màu đen nhằm bày tỏ sự tôn trọng của mình với các công dân theo đạo Hồi, đã gặp các thủ lĩnh cộng đồng Hồi giáo và lắng nghe nguyện vọng của họ về cách giải quyết vụ việc này. Động thái tinh tế này đã nhận được sự đồng tình của ngay cả những đối thủ chính trị của nữ Thủ tướng trên chính trường New Zealand. Một chính trị gia đối lập nhận xét bà đã hành xử xuất sắc và tấm khăn trùm đầu là một quyết định đúng đắn.
 Vợ chồng Thủ tướng Jacinda và con gái. Ảnh chụp tại nhà riêng |
Jacinda Ardern cũng không ngại ngần khi thẳng thắn lên án chủ nghĩa phân biệt chủng tộc và chủ nghĩa bài Hồi giáo là nguyên nhân gốc rễ của vụ khủng bố. Trong cuộc họp quốc hội đầu tiên sau khi vụ khủng bố xảy ra, bà đã mở đầu bằng câu chào “As Salaam Alaikum” (Chúc bạn bình an) của người Arab. Bà tuyên bố đây là một hành vi khủng bố và gửi đi một thông điệp khi không nhắc đến tên của thủ phạm - một người theo chủ nghĩa da trắng thượng đẳng. “Hắn ta là một kẻ khủng bố”, Jacinda nói. “Hắn ta là một tên tội phạm. Hắn ta là một tên cực đoan. Nhưng với tôi, hắn sẽ luôn là kẻ vô danh tiểu tốt”.
Và khi Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump gọi điện chia buồn và hỏi nước Mỹ có thể hỗ trợ những gì, Jacinda Ardern đã trả lời: “Sự cảm thông và tình yêu thương cho mọi cộng đồng Hồi giáo”.
Những ngày sau đó, Jacinda Ardern chứng minh rõ rằng bà thật sự hành động chứ không chỉ dừng lại ở việc bày tỏ sự cảm thông. Bà thẳng thắn chỉ ra mối liên hệ giữa mạng xã hội Facebook, nơi kẻ khủng bố đã livestream cuộc tấn công của mình, và sự trỗi dậy của chủ nghĩa cực đoan. “Có những vấn đề mà trong vai trò những nhà lãnh đạo quốc tế, chúng ta phải chung tay giải quyết”, Jacinda Ardern nói. “Ví dụ như chúng ta không thể cứ giải quyết theo sự vụ những thách thức mà mạng xã hội đang đặt ra. Nữ Thủ tướng thẳng thắn chỉ ra rằng nền tảng công nghệ Facebook phải chịu trách nhiệm về việc để lan truyền tư tưởng hận thù.
 Thủ tướng Jacinda gặp gỡ giới trẻ New Zealand. |
Và cũng chỉ trong thời gian chưa đầy một tuần kể từ khi vụ khủng bố xảy ra, Jacinda Ardern đã làm một điều mà đối với người Mỹ có thể là bất khả thi. Bà đã thuyết phục được đảng bảo thủ đối lập chấp thuận việc đưa ra những sửa đổi nhanh chóng, tức thời với luật kiểm soát súng của New Zealand và cấm hoàn toàn các loại súng trường tấn công và súng bán tự động. Đây là một thành quả lớn tại một đất nước vốn có dân số tập trung đông ở vùng nông thôn với thói quen sở hữu súng.
Cách Jacinda Ardern gửi đi những thông điệp cảm thông và thấu hiểu sau vụ khủng bố Christchurch được cho là bắt nguồn từ việc bà là một phụ nữ. Một tờ báo đã bình luận rằng “Jacinda Ardern đã chứng minh quyền lực ẩn sau sự nữ tính trong hành vi ứng xử”. Bên cạnh đó, đây cũng có thể là kết quả của việc bà đã được nuôi dạy trong một gia đình có bố là cảnh sát và mẹ là nhân viên canteen, những người đã truyền cho con mình ý thức và tinh thần tận tụy phục vụ cộng đồng. Tuy nhiên, nữ Thủ tướng trẻ tuổi cũng sở hữu một đức tính khác: Sự kiên định theo đuổi việc tạo ra những đổi thay. Kể từ khi bắt đầu cương vị Thủ tướng, Jacinda Ardern đã vạch ra một tầm nhìn rộng mở cho New Zealand. Bà muốn đất nước của mình phải trở thành một quốc gia lãnh đạo về mặt tinh thần trong việc giải quyết với những vấn đề nan giải nhất của thế giới hôm nay. Về vấn đề biến đổi khí hậu, bà từng phát biểu: “Chúng tôi là một quốc gia nhỏ, chúng tôi đóng góp không đáng kể vào nguồn phát thải toàn cầu, nhưng những quốc gia láng giềng của chúng tôi là những đảo quốc phải hứng chịu hậu quả nặng nề từ biến đổi khí hậu. Tôi tự nhận thấy cần có trách nhiệm trong việc minh chứng rằng chúng tôi đủ năng lực và sẽ đảm nhận việc đứng mũi chịu sào trong vấn đề này”. Jacinda Ardern tập trung vào việc tạo ra kết quả. “Tôi có tham vọng thay đổi thế giới”. Khả năng lãnh đạo trong khủng hoảng của Jacinda Ardern nhận được sự tán dương từ dư luận cũng như truyền thông quốc tế. Nữ nguyên thủ 38 tuổi đã “đặt ra những chuẩn rất cao trong cách phát ngôn và lãnh đạo trong khủng hoảng” - một bài xã luận trên báo New York Times nhận định.
Động thái sửa đổi chính sách nhanh chóng và tức thời của Jacinda Ardern “là sự tương phản rõ rệt với tình huống bế tắc trong việc điều chỉnh luật kiểm soát súng đạn ở Hoa Kỳ”, nhà báo Damian Cave, trưởng văn phòng New York Times tại Sydney, Australia nhận xét.
Một khía cạnh khác cho thấy Jacinda Ardern đang tạo ra một hình mẫu cho thế hệ nữ lãnh đạo mới là việc đảm nhận song song hai vai trò làm mẹ và làm nhà lãnh đạo quốc gia. Năm ngoái, bà đã trở thành người đứng đầu chính phủ thứ hai sinh con khi đang tại nhiệm, chỉ sau cựu Thủ tướng Pakistan Benazir Bhutto. Một bên là con nhỏ chưa đầy một tuổi, một bên là một cuộc khủng hoảng cấp quốc gia chưa từng có tiền lệ, Jacinda Ardern khiến thế giới phải ngưỡng mộ với sự tập trung, thái độ làm việc quyết liệt để đạt được kết quả thiết thực chỉ trong một thời gian rất ngắn.
Jacinda Ardern đang để lại dấu ấn về một nữ lãnh đạo quốc tế trẻ trung và quyền lực - thứ quyền lực có được từ sự nhân hậu và tinh tế trong ứng xử, sự quyết liệt trong việc theo đuổi mục tiêu và tinh thần tiên phong trong việc đối mặt với các thách thức chung của thế giới.
