Theo kết luận của TTCP, trong giai đoạn 2010-2017, công tác quy hoạch và thực hiện quy hoạch của Hải Phòng có nhiều bất cập, hạn chế. Quá trình thực hiện quy hoạch không phù hợp, một số quy hoạch bị chồng chéo không kết nối được khi thực hiện. Do vậy đã phải điều chỉnh quy hoạch, chậm tiến độ các dự án đầu tư hiệu quả đầu tư thấp. Điển hình như dự án Đê biển nam Đình Vũ phê duyệt năm 2011, hiện đang phải dừng chờ điều chỉnh quy hoạch chi tiết khu công nghiệp Nam Đình Vũ. Mặt khác, việc xác định cơ cấu nguồn vốn không có cơ sở thực hiện như vốn Trung ương, vốn địa phương và nguồn vốn khác dẫn đến thực hiện dự án không khả thi, mất cân đối, dự án kéo dài.
TTCP cho rằng, công tác khảo sát, lập dự án đầu tư, thẩm định và phê duyệt dự án đầu tư tại Hải Phòng còn hạn chế, chưa nghiên cứu tổng thể, đồng bộ, thiếu chính xác. Một số dự án phải điều chỉnh nhiều lần trong quá trình thực hiện, việc phê duyệt điều chỉnh dự án, điều chỉnh tổng mức đầu tư cơ bản tăng chi phí đầu tư từ 40% đến 100%. Bên cạnh đó là việc chậm tiến độ kéo dài từ 3 đến 8 năm đối với các dự án, hiệu quả đầu tư thấp, lãng phí ngân sách nhà nước là vi pham quy định của Chính phủ.
Thanh tra một số dự án tại Hải Phòng, TTCP phát hiện, năng lực nhà thầu tư vấn khảo sát, thiết kế lập dự toán chưa đạt yêu cầu, chất lượng thẩm tra, thẩm định dự toán hạn chế. Một số dự án thực hiện công tác thẩm tra, thẩm định và phê duyệt dự toán trong thời gian quá ngắn (3 ngày hoàn thành), có tính hình thức, không đầy đủ thời gian tham chiếu số liệu kỹ thuật giữa các bước khảo sát và thiết kế dự toán dẫn đến chất lượng dự toán được duyệt không chính xác.
“Chuyển hình thức đầu tư xây dựng chuyển giao BT được Thủ tướng cho phép sang đầu tư bằng ngân sách nhà nước nhưng không báo cáo Thủ tướng Chính phủ như dự án đầu tư xây dựng cầu Khuể, Hải Phòng là không thực hiện đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Trách nhiệm thuộc về UBND TP. Hải Phòng, Sở KH&ĐT và Ban quản lý các công trình cầu Hải Phòng”- Kết luận của TTCP nêu rõ.
Theo TTCP, Kế hoạch đấu thầu được duyệt chưa khoa học và tổng thể các dự án. Dự án Đê biển Nam Đình Vũ phải điều chỉnh 7 lần kế hoạch đấu thầu. Dự án đầu tư xây dựng cầu Khuể với 4 lần điều chỉnh kế hoạch đấu thầu. Dự án đường 356 với 5 lần điều chỉnh và ở một số dự án khác là chưa thực hiện đúng quy định của Bộ Kế hoạch và Đầu tư về hướng dẫn lập kế hoạch đấu thầu.
Bên cạnh đó, việc chia nhỏ các gói thầu không đúng kế hoạch đấu thầu được duyệt ở một số gói thầu thuộc Dự án đê tả Lạch Tray, Dự án đê biển Bạch Đằng, Dự án đường bao phía Đông Nam quận Hải An là vi phạm quy định của Luật Đấu thầu. Ngoài ra, điều kiện triển khai công tác đấu thầu không đảm bảo, việc chỉ định các gói thầu khi chưa có kế hoạch đấu thầu được duyệt ở một số gói thầu thuộc dự án đường bao phía Đông Nam quận Hải An là thực hiện không đúng Luật Đấu thầu.
Theo kết luận thanh tra, hệ thống quản lý chất lượng chưa đầy đủ, hồ sơ quản lý chất lượng còn thiếu sót, không thực hiện đầy đủ việc kiểm tra chất lượng nguyên liệu đưa vào thi công và không thực hiện việc kiểm tra để chấp thuận phòng thí nghiệm hợp chuẩn, chấp thuận hồ sơ năng lực phòng thí nghiệm không đầy đủ máy móc, thiết bị và bằng cấp cán bộ ở các gói thầu thuộc dự án Đê tả Lạch Tray…
Công tác giải phóng mặt bằng chậm, kéo dài ở hầu hết các dự án. Việc triển khai dự án khi chưa đủ điều kiện mặt bằng thi công. Khi triển khai dự án chưa thu hồi đất, chưa có phương án bồi thường GPMB, dẫn đến khi thực hiện vướng mắc không đảm bảo tiến độ dự án.
Ngoài ra, việc ký hợp đồng xây dựng và công tác nghiệm thu thanh toán ở một số dự án xây dựng cũng mắc hàng loạt sai phạm.
Sai phạm tài chính là 59.171,768 triệu đồng
Qua thanh tra một số dự án trên địa bàn TP Hải Phòng, TTCP phát hiện tổng sai phạm tài chính là 59.171,768 triệu đồng. Trong đó, điển hình như, dự án cải tạo nâng cấp đường 356 đoạn 2A từ ngã 3 Nguyễn Bỉnh Khiêm đến đập Đình Vũ, Km0-Km2+231 đề nghị giảm trừ 2.779,915 triệu đồng. Dự án xây dựng nút giao khác mức giữa đường Lê Hồng Phong với đường Nguyễn Bỉnh Khiêm, đề nghị giảm trừ trị giá hợp đồng gói thầu số 5 xây lắp Nút giao khác mức đường Lê Hồng Phong- Nguyễn Bỉnh Khiêm 815,885 triệu đồng.
Trên cơ sở phát hiện các sai phạm, Tổng TTCP kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo thực hiện kiểm điểm làm rõ trách nhiệm trong việc đề xuất chủ trương đầu tư các dự án liên quan đến những bất cập, tồn tại trong việc thực hiện quy hoạch, công tác bố trí vốn đầu tư và giải phóng mặt bằng như Dự án Đê biển nam Đình Vũ và một số dự án chậm tiến độ khác trên địa bàn Hải Phòng.
Kiểm điểm trách nhiệm đối với lãnh đạo UBND TP Hải Phòng phụ trách đầu tư xây dựng qua các thời kỳ để xảy ra sai phạm. UBND TP Hải Phòng chỉ đạo các sở, ban, ngành liên quan và các chủ đầu tư kiểm điểm nghiêm túc rút kinh nghiệm về sai phạm trong công tác quản lý đầu tư các dự án, chấn chỉnh và có biện pháp khắc phục những sai phạm.
TTCP cũng kiến nghị Bộ Xây dựng nghiên cứu ban hành quy định áp dụng trong công tác thẩm định giá đối với một số chủng loại vật liệu không phổ biến thông thường trong báo giá của địa phương, để tránh tình trạng nhà thầu thẩm định giá theo phương pháp lấy báo giá của 3 nhà sản xuất do đơn vị thu thập để làm cơ sở lập phê duyệt dự toán công trình như hiện nay dẫn đến một số vật liệu có sự chênh lệch lớn về giá, không phù hợp với thị trường.
Về kinh tế, TTCP kiến nghị giảm trừ tổng giá trị sai phạm là 59.171,768 triệu đồng.
Được biết, sau khi được TTCP báo cáo, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình đã đồng ý với Kết luận thanh tra của TTCP. Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng và Chủ tịch UBND TP. Hải Phòng tổ chức thực hiện các kiến nghị của TTCP tại Kết luận Thanh tra, báo cáo kết quả lên Thủ tướng Chính phủ.
