- Phóng viên: Xin Thứ trưởng đánh giá kết quả của Hội nghị lần này và đặc biệt là những đóng góp nổi bật của đoàn Việt Nam?
- Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang: Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 đã thành công rất tốt đẹp với nhiều kết quả hết sức quan trọng và thực chất. Đây cũng là một Hội nghị được đánh giá là rất kịp thời của ASEAN trong bối cảnh thế giới và khu vực đang có nhiều diễn biến phức tạp, đặc biệt là tình hình khủng hoảng tại Trung Đông.
Trong tình hình đó, các nhà Lãnh đạo ASEAN đã đạt được đồng thuận rất cao về nhiều biện pháp ứng phó toàn diện và bao trùm, trong ngắn hạn cũng như dài hạn, trên tất cả các trụ cột, từ chính trị - an ninh, kinh tế cho đến văn hóa – xã hội và bảo đảm an ninh, an toàn cho người dân ASEAN, không chỉ giúp ASEAN vượt qua khó khăn trước mắt, nâng cao tính chủ động, tự cường của ASEAN, sẵn sàng ứng phó với những sự cố có thể xảy ra trong tương lai mà còn hướng tới đạt được các mục tiêu dài hạn theo Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045.
Cụ thể, ASEAN đã thông qua Tuyên bố của các nhà Lãnh đạo ASEAN về ứng phó với khủng hoảng tại Trung Đông, trong đó, nhấn mạnh củng cố đoàn kết ASEAN và hỗ trợ lẫn nhau giữa các nước thành viên; tăng cường phối hợp liên ngành, cảnh báo sớm và xây dựng cơ chế liên lạc khẩn cấp; đẩy nhanh triển khai hiệu quả các thỏa thuận, kế hoạch hợp tác về dầu khí, kết nối năng lượng lương thực, cũng như tăng cường hợp tác lãnh sự và hỗ trợ công dân, đặc biệt là lao động di cư ở khu vực bị ảnh hưởng.
Các nhà Lãnh đạo nhấn mạnh dù ưu tiên vượt qua các khó khăn trước mắt, ASEAN cần thực hiện nghiêm túc các kế hoạch đã đặt ra để đạt được các mục tiêu dài hạn theo Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045. Trong đó, hợp tác chính trị - an ninh là trọng tâm hàng đầu để bảo đảm an ninh, hòa bình và ổn định khu vực, thông qua củng cố đoàn kết, tin cậy chính trị và phát huy các cơ chế do ASEAN dẫn dắt, trên cơ sở thượng tôn luật pháp quốc tế và chủ nghĩa đa phương. ASEAN sẽ tiếp tục tập trung tăng cường hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư, triển khai Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA) mới nâng cấp, hoàn tất đàm phán Hiệp định khung về kinh tế số ASEAN (DEFA), tận dụng các động lực phát triển mới, hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ, tăng cường kết nối hạ tầng, đa dạng hóa thị trường, mở rộng kết nối kinh tế thông qua các FTA+ với các đối tác. Bên cạnh đó, cần bảo đảm người dân thực sự là trung tâm của Cộng đồng ASEAN, ưu tiên nguồn lực cho an sinh và phúc lợi xã hội, nâng cao năng lực cho người dân, nhất là thanh niên, để đáp ứng các yêu cầu của thời đại số và trí tuệ nhân tạo.
Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam do Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dẫn đầu đã tham dự và có nhiều đóng góp quan trọng vào thành công của Hội nghị, khẳng định đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng tiếp tục coi trọng ASEAN và cam kết đóng góp chủ động, tích cực, trách nhiệm cùng các nước xây dựng Cộng đồng ASEAN đoàn kết, vững mạnh.
Trong lần đầu tiên tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN trên cương vị Thủ tướng Chính phủ, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã nêu ra rất nhiều đề xuất, sáng kiến đóng góp vào các giải pháp chung của ASEAN, để củng cố đoàn kết và nâng cao tự cường của ASEAN trong ứng phó với tình hình hiện nay, cũng như hướng tới tương lai, đảm bảo cho người dân được thụ hưởng những thành quả của ASEAN.
Các đề xuất của Việt Nam đặt ưu tiên cao nhất là bảo đảm môi trường hòa bình, ổn định để thúc đẩy, tạo điều kiện thuận lợi cho ASEAN tiếp tục phát triển bền vững, để người dân ASEAN có cuộc sống ấm no và hạnh phúc. Các biện pháp Việt Nam đề ra rất toàn diện, từ hòa bình, an ninh, ổn định; tăng cường đoàn kết nội khối; cho tới tăng cường kết nối kinh tế - thương mại nội khối, dỡ bỏ các rào cản thương mại trong ASEAN; mở rộng quan hệ đối ngoại của ASEAN; mở rộng không gian của ASEAN thông qua kết nối, ký kết các thỏa thuận về kinh tế với các đối tác bên ngoài, cũng như tăng cường hợp tác, kết nối ASEAN trong đảm bảo an ninh năng lượng, an ninh lương thực và an ninh con người.
Những đề xuất của Việt Nam được các quốc gia thành viên ASEAN hoan nghênh, đồng tình ủng hộ, đánh giá cao về nội dung và tính kịp thời. Trên cơ sở đề xuất của Việt Nam và các nước, ASEAN đã thông qua Tuyên bố Lãnh đạo ASEAN về các Hành động ưu tiên củng cố tự cường khu vực ứng phó với các hệ lụy từ tình hình Trung Đông.
- Phóng viên: Xin Thứ trưởng chia sẻ những kết quả chính của các cuộc tiếp xúc song phương của Đoàn Việt Nam với các nước, các đối tác trong dịp này?
- Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang: Nhân dịp dự Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã có các cuộc gặp gỡ, trao đổi, tiếp xúc với các nhà Lãnh đạo ASEAN, Tổng Thư ký ASEAN và Giám đốc Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB). Các cuộc gặp gỡ tuy ngắn gọn nhưng hết sức thực chất, đi thẳng vào những nội dung quan trọng, xử lý những vướng mắc, tồn tại, qua đó thúc đẩy hợp tác thực chất giữa Việt Nam với các đối tác.
Tôi thấy có 3 điểm đáng chú ý như sau: Một là, thiết lập quan hệ cá nhân giữa Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và các nhà Lãnh đạo ASEAN, góp phần tăng cường tin cậy chính trị giữa Việt Nam và các nước. Tại các cuộc gặp, các nhà Lãnh đạo đều chúc mừng Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng trên cương vị mới, mong muốn phối hợp chặt chẽ để cùng thúc đẩy quan hệ song phương với Việt Nam, đối tác chủ chốt, quan trọng và chia sẻ nhiều lợi ích chung trong bối cảnh tình hình khu vực, thế giới có nhiều biến động và thách thức hiện nay.
Hai là, khẳng định quyết tâm chung về tăng cường quan hệ song phương, thống nhất nhiều giải pháp thiết thực. Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và lãnh đạo các nước ASEAN đã trao đổi sâu rộng về các biện pháp tăng cường sự tin cậy chính trị, đẩy mạnh hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, an ninh - quốc phòng, văn hóa - giáo dục, du lịch, đồng thời nhấn mạnh ưu tiên giải quyết các thách thức liên quan đến an ninh năng lượng, an ninh lương thực và mở rộng hợp tác sang các lĩnh vực mới, giàu tiềm năng như kết nối hạ tầng, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo. Trong trao đổi ba bên với Lào và Campuchia, ba Thủ tướng đã nhất trí chỉ đạo các cơ quan 3 nước tích cực phối hợp triển khai kết quả cuộc gặp ba Người đứng đầu ba Đảng (tháng 2/2026), đưa hợp tác giữa ba nước thực sự chuyển biến về chất, kiến tạo không gian phát triển mới. Trao đổi với Chủ tịch Ngân hàng Phát triển châu Á, ADB cam kết sẽ tiếp tục là đối tác tin cậy của Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới, đáp ứng tốt hơn nhu cầu nguồn lực cho Việt Nam và các thành viên.
Ba là, các đối tác đều coi trọng vai trò của Việt Nam trong ASEAN cũng như cộng đồng quốc tế. Tại các cuộc gặp, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và các nhà Lãnh đạo đã dành nhiều thời gian trao đổi về tình hình khu vực và quốc tế gần đây, đặc biệt là những thách thức đặt ra do xung đột tại Trung Đông. Các nhà Lãnh đạo cho rằng trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực diễn biến phức tạp, Việt Nam và các nước cần tăng cường hợp tác, phối hợp quan điểm trong khuôn khổ ASEAN và Liên hợp quốc, thúc đẩy vai trò trung tâm của ASEAN trong xử lý các vấn đề quốc tế và khu vực. Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn khẳng định sau hơn 30 năm gia nhập, Việt Nam đã trở thành một trong những thành viên chủ chốt của ASEAN và cho rằng một Việt Nam mạnh, phát triển thịnh vượng sẽ là đóng góp quan trọng cho tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN.
Tóm lại, chỉ trong vòng hơn 30 tiếng, Thủ tướng Chính phủ đã có một lịch làm việc dày đặc với khoảng 20 hoạt động song phương và đa phương quan trọng, đem lại những kết quả hết sức thực chất, hiệu quả, lan toả thông điệp về một Việt Nam năng động, đổi mới, hội nhập và vươn mình mạnh mẽ, một thành viên tích cực, có trách nhiệm, nhiều đóng góp của Cộng đồng ASEAN, mở ra những tiền đề và xung lực thuận lợi đưa quan hệ giữa Việt Nam với các đối tác đi cả về bề rộng và bề sâu trong thời gian tới.
- Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn Thứ trưởng!
