Lễ cúng trưởng thành của người Êđê là di sản phi vật thể quốc gia

Người Êđê sinh sống ở tỉnh Phú Yên luôn quan tâm tới sức khỏe và sự sống con người. Đồng bào quan niệm, con người muốn mạnh khỏe, yên ấm, thành đạt phải thực hiện các nghi lễ với thần linh để mong sự phù hộ của thần linh. Trong đó, cúng trưởng thành là một nghi lễ rất quan trọng của đời người, khẳng định từ thời điểm này người Êđê được cộng đồng thừa nhận đã là người trưởng thành, có thể gánh vác các công việc nặng nhọc của gia đình, của buôn làng.

Lễ cúng trưởng thành nói riêng cũng như các nghi lễ vòng đời của đồng bào Êđê ở Phú Yên thể hiện sự kết nối giữa gia đình và cộng đồng. Qua các nghi lễ này, các phong tục, tập quán xã hội được duy trì; trang phục truyền thống được sử dụng một cách trân trọng; văn hóa cồng chiêng cũng được thực hành cùng với các điệu nhảy, điệu múa truyền thống. Tất cả các yếu tố trên tạo nên giá trị văn hóa đặc sắc của người Êđê ở Phú Yên.

Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Phú Yên Phan Đình Phùng cho biết thời gian tới, chính quyền địa phương tiếp tục tuyên truyền, vận động đồng bào dân tộc Êđê thực hiện việc bảo tồn, duy trì tổ chức nghi lễ cúng trưởng thành trong các gia đình; xây dựng cơ chế, chính sách hỗ trợ kinh phí trong việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản, nhất là việc truyền dạy cho đội ngũ kế cận thực hành di sản. 

Bên cạnh đó, tỉnh hướng dẫn các nghệ nhân lập hồ sơ đề nghị phong tặng danh hiệu “Nghệ nhân ưu tú” để tôn vinh, ghi nhận kịp thời những đóng góp to lớn trong việc gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Tuy nhiên, thời gian thực hành lễ cúng có thể điều chỉnh rút ngắn để phù hợp với cuộc sống hiện nay, không ảnh hưởng đến công việc của mọi người trong gia đình, dòng họ và bà con buôn làng. Việc thực hiện nghi lễ phải đảm bảo an ninh, trật tự, an toàn thực phẩm và vệ sinh môi trường.

Theo số liệu thống kê, đồng bào ÊĐê trên địa bàn tỉnh Phú Yên có dân số gần 25.000 người, sinh sống chủ yếu ở hai huyện Sông Hinh và Sơn Hòa.