Tại buổi lễ, Chủ tịch UBND tỉnh Hà Nam Trương Quốc Huy cho biết, Lễ Phát lương đã trở thành nét đẹp truyền thống, tôn vinh các anh hùng có công dựng nước và giữ nước, đồng thời lan tỏa giá trị lịch sử dân tộc; nhắc nhở hậu thế trân trọng quá khứ, bày tỏ lòng kính trọng với các bậc tiền nhân, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân và tiếp nối tư tưởng “Thời bình, phải khoan thư sức dân để làm kế sâu rễ bền gốc”.
Lễ hội mang ý nghĩa cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, phúc lộc dồi dào, góp phần gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống, thể hiện khát vọng về một đất nước hưng thịnh, phát triển bền vững.
Theo sử sách, vào thế kỷ 13, trên đường tiến đánh quân Nguyên – Mông, Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn đi qua vùng đất nay thuộc tỉnh Hà Nam. Nhận thấy địa hình hiểm trở, thuận lợi cho việc lập căn cứ bí mật, cùng vị trí giao thông đường thủy thuận tiện, là cửa ngõ nối Kinh thành Thăng Long với Cố đô Hoa Lư, ông đã cho xây dựng tại đây 6 kho lương thực để nuôi quân, tiến công đánh trận.
 |
Đúng 23 giờ ngày 11/2, Ban tổ chức tiến hành vận chuyển lương từ cung cấm đền Trần Thương để ra các điểm phát cho nhân dân. |
Đến thời Hậu Lê, nhằm lưu giữ dấu tích kho lương và tưởng nhớ công lao to lớn của Hưng Đạo Đại Vương cùng các tướng sĩ nhà Trần, nhân dân đã lập đền thờ ngay trên nền kho lương cũ, đặt tên là Đền Trần Thương.
Đền Trần Thương là một di tích có giá trị lịch sử, nổi bật với kiến trúc độc đáo và linh thiêng. Tọa lạc trên thế đất "hình nhân bái tướng", "ngũ mã thất tinh", với kiến trúc "Tứ thủy quy Đường", Đền Trần Thương có tổng thể phong thủy rất hài hòa, nơi đây lưu giữ nhiều giá trị di sản văn hóa vật thể và phi vật thể tiêu biểu, đặc sắc chỉ có tại Hà Nam.
Với những giá trị lịch sử và văn hóa to lớn, Đền Trần Thương được xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia vào năm 1989. Đến năm 2010, Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Nam phối hợp cùng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phục dựng Lễ phát lương Đức Thánh Trần. Năm 2015, đền Trần Thương chính thức được công nhận là Di tích Quốc gia đặc biệt. Năm 2017, Lễ hội Đền Trần Thương được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
 |
Các bô lão địa phương phát lương cho người dân và du khách. |
 |
Hàng ngàn người dân địa phương và du khách xếp hàng để đón nhận túi lương từ các điểm phát của Đền. |
Lễ phát lương Đức Thánh Trần tại đền Trần Thương được bắt đầu từ 23 giờ ngày 11/2 đến 17 giờ ngày 12/2 (tức đêm 14 đến ngày 15 tháng Giêng Xuân Ất Tỵ năm 2025).
Ban Tổ chức đã chuẩn bị 180.000 túi lương để phát tại 12 điểm quanh khu vực đền cho nhân dân, du khách thập phương. Bên cạnh phần lễ, phần hội được tổ chức với nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao hấp dẫn./.
