Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, các đơn vị thuộc Lữ đoàn 170 (Quân chủng Hải quân) đã phối hợp với các đơn vị bạn đánh đuổi tàu khu trục Maddox của Mỹ xâm phạm vùng biển nước ta, lập nên Chiến thắng trận đầu ngày 2 và 5/8/1964.
Tiếp nối truyền thống đơn vị tiền thân đánh thắng trận đầu, Lữ đoàn 170, Vùng 1 Hải quân hôm nay luôn tích cực huấn luyện nâng cao sức mạnh tổng hợp, quyết tâm hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.
Giữa cái nắng nóng oi nồng của mùa hè năm 2025, nơi Quân cảng Hạ Long, không khí huấn luyện tại các tàu chiến của Lữ đoàn 170, Vùng 1 Hải quân diễn ra khẩn trương, quyết liệt.
Một tình huống giả định được đặt ra: Lực lượng địch xâm phạm vùng biển chủ quyền. Ngay lập tức, toàn bộ kíp chiến đấu trên Tàu pháo 267 và Tàu phóng lôi 312 triển khai đội hình, sẵn sàng xử lý tình huống.
Trong giây lát, thế trận được thiết lập gọn gàng, khí thế như một phản xạ bản năng - kết quả của tinh thần luyện rèn bền bỉ và ý chí không ngơi nghỉ của tất cả cán bộ, chiến sỹ các tàu trong biên đội.
"Không để bị động, bất ngờ," phương châm huấn luyện ấy được Trung sỹ Nguyễn Minh Tâm, chiến sỹ trẻ thuộc Tiểu đội 3, Phòng Tham mưu Lữ đoàn khắc ghi trong từng thao tác, qua từng bài huấn luyện. Anh kể, từ phòng huấn luyện đến boong tàu, từ trên bờ đến dưới biển, không khí huấn luyện của Lữ đoàn lúc nào cũng sôi nổi, nhiệt huyết và nghiêm túc.
Họ ý thức rất rõ, chỉ có nỗ lực huấn luyện giỏi, sẵn sàng chiến đấu tốt, quyết tâm hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao mới có thể đảm đương được nhiệm vụ bảo vệ vùng biển, đảo, thềm lục địa thiêng liêng của Tổ quốc.
"Là lính của biển, chúng tôi mang theo niềm tự hào được tiếp nối truyền thống của những người đánh thắng tàu Maddox năm xưa," Trung sỹ Nguyễn Minh Tâm bộc bạch.
Quay ngược thời gian 61 năm trước, ngày 2 và 5/8/1964, chính những con tàu của đơn vị tiền thân Lữ đoàn 170 đã làm nên Chiến thắng trận đầu oanh liệt.
Những chiếc tàu nhỏ, trang bị đơn sơ nhưng gan góc, mưu trí đã đánh đuổi khu trục hạm hiện đại của Mỹ, bắn rơi 9 máy bay phản lực, bắt sống giặc lái đầu tiên trên vùng biển miền Bắc.
Đó không chỉ là chiến thắng quân sự mà là đòn giáng mạnh vào huyền thoại "bất bại" của quân đội Mỹ.
Ngày nay, giữa thời bình, khí thế ấy vẫn được hun đúc trong từng buổi huấn luyện, từng chuyến hải trình dài ngày giữa trùng khơi. Sóng lớn, gió giật, trên biển nắng lắm, mưa nhiều cũng như điều kiện ăn, ở, sinh hoạt trên tàu còn thiếu thốn, nhất là thiếu rau xanh, nước ngọt... không ngăn được ý chí bám tàu, bám biển của cán bộ, chiến sỹ Lữ đoàn 170.
Tinh thần "dám đánh, quyết đánh và quyết thắng" ngày nào giờ được cụ thể hóa bằng các cuộc huấn luyện dã ngoại, diễn tập chiến thuật kết hợp tuần tra dài ngày, sẵn sàng phản ứng với mọi tình huống, kể cả thiên tai.
Thượng tá Nguyễn Trung Kiên, Phó Chính ủy Lữ đoàn 170, chia sẻ: Chiến thắng trận đầu là khởi đầu bản hùng ca oanh liệt của Hải quân nhân dân Việt Nam. Những bài học truyền thống trong đánh thắng trận đầu ngày 2 và 5/8/1964 đã khích lệ, tạo niềm tin và xây dựng ý chí quyết tâm cho cán bộ, chiến sỹ Lữ đoàn hôm nay sẵn sàng chấp nhận hy sinh để bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.
"Chiến thắng trận đầu không chỉ là di sản, mà là điểm tựa tinh thần lớn lao cho cán bộ, chiến sỹ Lữ đoàn 170 trong thực hiện nhiệm vụ hôm nay. Trong công tác huấn luyện, Lữ đoàn 170 luôn ra sức thi đua duy trì nghiêm nền nếp, chế độ sẵn sàng chiến đấu, sẵn sàng xử trí hiệu quả các tình huống, bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo," Thượng tá Nguyễn Trung Kiên nhấn mạnh.
Trên hành trình xây dựng Lữ đoàn "Cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại," các đơn vị trong Lữ đoàn duy trì hiệu quả phong trào thi đua "Đoàn kết, mẫu mực, kỷ cương, chủ động, sáng tạo, quyết thắng."
Tinh thần ấy được duy trì có nền nếp, sát với thực tiễn yêu cầu, nhiệm vụ chính trị; hoàn thành toàn diện các mặt công tác, các nhiệm vụ được giao, có nhiều nhiệm vụ hoàn thành tốt và hoàn thành xuất sắc góp phần vào quản lý, bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo phía Bắc của Tổ quốc.
Công tác xây dựng tổ chức Đảng luôn được Lữ đoàn 170 chú trọng, với trọng tâm là giáo dục tư tưởng, bản lĩnh chính trị và đấu tranh phản bác quan điểm sai trái. Các đợt sinh hoạt chính trị, giáo dục truyền thống, học tập nghị quyết được tổ chức nghiêm túc, thiết thực, góp phần nâng cao năng lực chiến đấu của toàn đơn vị.
Thời gian qua, Lữ đoàn 170 cũng phát huy vai trò nòng cốt trong phòng, chống thiên tai, tìm kiếm, cứu nạn; đảm bảo hậu cần, kỹ thuật; tăng gia sản xuất hiệu quả; cải thiện cảnh quan môi trường.
Theo Thượng tá Nguyễn Trung Kiên, tổng kết năm 2024, Lữ đoàn 170 đã được Bộ Quốc phòng và Quân chủng Hải quân tặng nhiều Bằng khen, Giấy khen. Nhiều tập thể, cá nhân được tuyên dương, đề nghị danh hiệu "Đơn vị Quyết thắng."
Thành tích ấy là kết tinh từ tinh thần yêu nước, lòng trung thành tuyệt đối và sự hy sinh lặng thầm giữa thời bình.
61 năm trôi qua từ chiến công năm xưa đến thế trận hôm nay, Lữ đoàn 170 đã và đang khẳng định vị thế là đơn vị chủ lực vùng biển Đông Bắc, xứng đáng với niềm tin mà Đảng, Quân đội và nhân dân giao phó.
Giữa biển trời Tổ quốc, mỗi cán bộ, chiến sỹ Lữ đoàn đang như một "cánh sóng" tiếp nối mạch nguồn hào hùng và vững vàng khẳng định chủ quyền thiêng liêng, bất khả xâm phạm.
