Phát biểu tại lễ khai mạc, ông Phạm Tuấn Long, Chủ tịch UBND quận Hoàn Kiếm, cho biết các hoạt động sẽ diễn ra tại nhiều không gian văn hóa quen thuộc của phố cổ như Đình Kim Ngân, Trung tâm Thông tin Văn hóa Hồ Gươm, Trung tâm Giao lưu văn hóa phố cổ và biệt thự số 9. Đặc biệt, điểm nhấn của chương trình năm nay là sự hợp tác ý nghĩa giữa quận Hoàn Kiếm và huyện Phú Xuyên trong việc giới thiệu, trưng bày các sản phẩm khảm trai tinh xảo của làng nghề Chuyên Mỹ.
Các sản phẩm khảm trai được giới thiệu không chỉ là thành quả hoàn thiện, mà còn mang đậm dấu ấn sáng tạo trong từng công đoạn chế tác. Từ chất liệu truyền thống đến kỹ thuật hiện đại, mỗi tác phẩm đều toát lên sự tinh tế và tâm huyết của người nghệ nhân. Đại diện làng nghề, ông Nguyễn Đắc Luyện tự hào chia sẻ về hành trình gần một thiên niên kỷ gìn giữ và phát triển nghề khảm trai – một trong những "thất bảo" quý giá của văn hóa Việt Nam.
Làng nghề Chuyên Mỹ (huyện Phú Xuyên, Hà Nội) đã từ lâu vang danh với kỹ thuật khảm xà cừ điêu luyện. Những mảnh trai, vỏ ốc tưởng chừng bình dị, dưới bàn tay khéo léo của nghệ nhân nơi đây đã trở thành những tác phẩm nghệ thuật độc đáo, có giá trị thẩm mỹ và văn hóa cao. Nghề khảm trai không chỉ đóng vai trò quan trọng trong lịch sử hình thành “phố nghề” Thăng Long, mà còn góp phần tạo sinh kế cho hàng ngàn lao động địa phương và mở rộng thị trường ra nhiều tỉnh, thành cũng như quốc tế.
 |
Chuỗi hoạt động văn hóa lần này còn bao gồm nhiều chương trình đặc sắc như: triển lãm ảnh “Ký ức và huyền thoại”, trưng bày “Khám phá lịch sử hồ Gươm” từ ngày 25/4 đến 25/5 tại số 2 Lê Thái Tổ; không gian trưng bày “Khám phá Di sản” từ ngày 8/5 tại biệt thự 46 Hàng Bài; cùng chương trình biểu diễn âm nhạc truyền thống “Chuyện Nhạc Phố Cổ” vào tối 20/4 tại Trung tâm Giao lưu văn hóa phố cổ.
Bà Lê Anh Thư – Phó Chủ tịch UBND quận Hoàn Kiếm và ông Nguyễn Hoàng Phương – Phó Trưởng Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội đều khẳng định, các hoạt động quảng bá giá trị nghề truyền thống là một phần trong chiến lược bảo tồn di sản, phát triển du lịch, đồng thời tạo không gian giao lưu văn hóa giữa các địa phương.
Khu phố cổ Hà Nội – nơi còn lưu giữ nhiều dấu ấn lịch sử với các ngành nghề thủ công truyền thống phong phú như chạm khắc, kim hoàn, dệt thêu, gốm sứ… luôn được xem là trung tâm của giá trị di sản Thăng Long – Hà Nội. Việc tái hiện và vinh danh các làng nghề như Chuyên Mỹ không chỉ giúp bảo tồn di sản vật thể và phi vật thể mà còn tiếp thêm sức sống mới cho không gian văn hóa Thủ đô trong thời đại hội nhập.
Chuỗi hoạt động văn hóa tại phố cổ nhân kỷ niệm ngày thống nhất đất nước năm nay là cơ hội để công chúng trong và ngoài nước khám phá, cảm nhận sâu sắc hơn vẻ đẹp tinh thần của những giá trị truyền thống – nơi kết nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa các thế hệ nghệ nhân và công chúng yêu văn hóa Hà Nội.
