Từ ý niệm dân gian đến quá trình "điêu khắc" thời trang
Với “Thầy Dùi”, cách tiếp cận văn hóa của nữ ca sĩ cùng ê-kíp được thể hiện qua một quá trình tư duy ngược: nhìn nhận chất liệu dân gian qua lăng kính thời trang. Thay vì chỉ dùng ca từ để kể chuyện, họ dùng chất liệu, phom dáng và cấu trúc trang phục để định hình lại những câu ca dao, tục ngữ quen thuộc thành một hệ thống "ngôn ngữ thị giác".
Để hiện thực hóa tầm nhìn này, đội ngũ sáng tạo đã phải đối mặt với không ít áp lực nhằm tìm ra điểm chạm giữa thời trang và văn hóa. Chia sẻ về sự kỳ công của dự án, Fashion Director - Stylist Hoàng Ku bộc bạch: "Đây có lẽ là một trong những MV tốn nhiều công sức nhất để thực hiện. Cả ê-kíp đã phải dành rất nhiều thời gian từ trước đó, trải qua vô số cuộc họp căng thẳng kéo dài liên tục 5 đến 6 tiếng đồng hồ chỉ để giải bài toán hình ảnh". Sự khắt khe ấy đến từ quan điểm xem trang phục là một phần của đường dây tự sự thay vì chỉ là đạo cụ minh họa.
Đạo diễn của MV “Thầy Dùi” - Nhu Đặng chỉ ra rằng thách thức lớn nhất không nằm ở số lượng ca dao, tục ngữ được đưa vào, mà ở bài toán dung hòa chúng. Thay vì tạo ra một chuỗi hình ảnh rời rạc hay khiên cưỡng, ê-kíp cần phải tính toán để xâu chuỗi mọi thiết kế thành một dòng chảy thị giác liền mạch, nơi quần áo trực tiếp cất lên tiếng nói kể chuyện.
Nỗ lực và tâm huyết ấy được thể hiện rõ nét qua các thiết kế chủ đạo. Chẳng hạn, để lột tả câu thành ngữ "Con gà tức nhau tiếng gáy", ê-kíp khắc họa sự nặng nề, bảo thủ của thói ganh đua hiếu thắng thông qua một chiếc áo được điêu khắc từ khối gỗ nguyên khối nặng tới 12kg. Điểm nhấn hoàn thiện là đôi boots mô phỏng chân gà Đông Tảo mang đậm dấu ấn bản địa. Tính châm biếm tiếp tục được thể hiện rõ nét thông qua cụm từ "Bình hoa di động", vốn dùng để mỉa mai những người có sắc mà thiếu tài - được "thị giác hóa" trực diện thông qua một chiếc áo corset mang phom dáng của một chiếc bình gốm thủ công.
Chính sự tỉ mỉ này đã khiến thời trang trong MV trở thành những tác phẩm điêu khắc mang sức nặng của thông điệp văn hóa, chứ không đơn thuần là công cụ phục vụ phần nhìn.
 |
Sự tương phản ấn tượng giữa chiếc áo điêu khắc gỗ 12kg và đôi boots chân gà Đông Tảo. Ảnh: NVCC |
Dùng lăng kính văn hóa để phản chiếu thông điệp thời đại
Không đặt chất liệu dân gian vào bối cảnh làng quê quen thuộc, Hoàng Thùy Linh mượn chính những câu tục ngữ, ca dao để soi chiếu câu chuyện của giới trẻ hiện tại. Sự chuyển giao này được thể hiện rõ nhất qua cách ê-kíp xây dựng hình tượng "Thầy Dùi" của thời đại công nghệ.
Không tạo hình một quân sư mặc áo the khăn xếp, ê-kíp xây dựng hình ảnh một "Giáo sư AI" mặc chiếc croptop được đan kết từ hàng trăm sợi dây tai nghe trắng. Hàng trăm chiếc tai nghe ấy chính là ẩn dụ cho kỷ nguyên mạng xã hội, nơi con người bị bủa vây bởi các thông tin đa chiều và những kẻ thích "chỉ đường" mọc lên như nấm. Việc kết hợp trang phục mang hơi hướng futuristic (tương lai) với chiếc quạt mo sơn bạc (gợi nhắc cụm từ quân sư quạt mo) cho thấy sự giao thoa mượt mà giữa ký ức văn hóa và hiện thực kỹ thuật số.
Mạch câu chuyện thị giác của MV được giải quyết ở phân cảnh cuối. Sau khi khoác lên mình hàng loạt những lớp lang văn hóa, tín ngưỡng và những biểu tượng cầu kỳ, Hoàng Thùy Linh xuất hiện trong tạo hình streetwear đầy bụi bặm với áo thun, quần jeans rách và boots da. Chính bộ trang phục này đại diện cho tinh thần tự do, đập tan định kiến của thế hệ mới. Việc rũ bỏ các trang phục đồ sộ mang tới một thông điệp mạnh mẽ: Khuyến khích thế hệ mới bước ra khỏi "Hội chứng con cua" (Crab Mentality - tâm lý níu kéo nhau xuống của những con cua trong giỏ), không để những lời phán xét hay định kiến cản bước.
Hành trình mang văn hóa vào thời trang của Hoàng Thùy Linh và ê-kíp khép lại bằng lời khẳng định: Gìn giữ truyền thống không có nghĩa là rập khuôn, mà là để thấu hiểu bản thân và tự do bước tiếp theo một cách khác biệt nhất.
 |
Tạo hình streetwear ở đoạn kết MV. Ảnh: Hoàng Ku |
