Arsène Lupin là một nhân vật hư cấu xuất hiện trong loạt truyện thám tử, tiểu thuyết trinh thám của nhà văn trinh thám Pháp Maurice Leblanc (1864 – 1941) (tác gia cùng thời với "cha đẻ của Sherlock Holmes" Arthur Conan Doyle (1859 - 1930)).
Nhiều người cho rằng, Lupin được xây dựng dựa trên hình tượng Marius Jacob - một tên trộm thông minh có thật nổi tiếng ở Pháp. Arsène Lupin là một siêu đạo chích có tài hóa trang, một tên trộm quý tộc chuyên trộm đồ của nhà giàu trong khi núp bóng quý ông lịch thiệp.
 |
Tên Trộm Thế Kỷ - Arsène Lupin |
Arsène Lupin là một nhân vật có thể sánh ngang cùng với các nhân vật khác như Holmes cua Conan Doyle, Hercule Poirot của Agatha Christie.
Arsène Lupin vs. Sherlock Holmes
Nếu ai đã từng ham mê đọc Sherlock Holmes thì không thể bỏ qua nhân vật cũng không kém tài năng đó là Arsène Lupin. Arsène Lupin có óc phán đoán, sự tinh nhạy và tài phá án "ngang ngửa" với Sherlock Holmes.
 |
Sherlock Holmes và Arsene Lupin là hai nhân vật có sức hấp dẫn vô song trong thể loại truyện trinh thám |
Song khác với sự công khai của người bảo vệ công lý Sherlock Holmes, Arsène Lupin luôn ẩn hiền, mờ tỏ, rắc rối và phức tạp hơn nhiều. Lupin thực thi công lý theo một cách thức khác: lên án chống lại những kẻ giàu sang, lấy tiền bạc và của cải của họ giúp đỡ cho những người nghèo khó.
Có thể nói, Lupin là kẻ trộm chính nghĩa và Sherlock Holmes là người bảo vệ công lý.
Nét hấp dẫn song hành giữa Arsène Lupin và Sherlock Holmes
Được ví như giọt nước và ánh lửa, như cái lạnh của thành sương mù London và dáng vẻ sôi nổi, hào nhoáng của thành Paris – lộng lẫy kinh đô Ánh sáng, hai nhân vật hư cấu cùng thời Arsène Lupin và Sherlock Holmes cho đến nay vẫn hấp dẫn độc giả và gợi nguồn cảm hứng sâu sắc tới các đạo diễn tài ba trên toàn thế giới.
Cả hai gần như khác biệt về phạm vi hoạt động, về tính cách và mục đích, nhưng ở họ, có 2 điểm chung là trên tài cả giới cảnh sát điều tra và ẩn chứa nét hấp dẫn tuyệt vời:
 |
Sherlock Holmes của thành sương mù London |
Phần lớn những cuộc điều tra của thám tử Sherlock Holmes lịch lãm, quyết đoán diễn ra tại London và những vùng phụ cận, đặt trong khoảng thời gian từ năm 1886 đến năm 1904, thấm đẫm phong vị thời Victoria cường thịnh.
 |
Và một Arsene Lupin của thành Paris tráng lệ |
Ngược lại, những phi vụ của Lupin – tên trộm phong độ, hào hoa, yêu chiều phụ nữ – lại tập trung chủ yếu ở Paris nước Pháp, vào “Thời kỳ tươi đẹp” (Belle Époque).
Về thời gian, ra đời sớm hơn so với Lupin (1887 so với 1905), hình tượng Holmes gắn liền với những dấu ấn thời đại, những phương tiện kỹ thuật riêng, được phản chiếu vào trong thế giới nghệ thuật của tác phẩm. Ở những thiên truyện của Conan Doyle, Holmes hãy còn xuất hiện cùng cỗ xe ngựa hai bánh và đoàn tàu lửa hơi nước.
 |
Sir Arthur Conan Doyle viết Sherlock Holmes năm 1887 |
Trong khi ấy, ở những khung cảnh đầu tiên mà Lupin xuất hiện và hành động, đã bắt gặp bóng dáng của những máy chụp hình Kodak, những chiếc Limousine 24CV do Peugeon chế tạo.
Đi sâu vào bản chất hình tượng, cả Holmes và Lupin đều là những biểu tượng cho tinh thần dân tộc, có quan hệ mật thiết với việc giữ vững lợi ích quốc gia, cưu mang niềm tự hào nòi giống. Trong truyện "Con bảy cơ", viết vào năm 1907, Leblanc đã để cho Lupin dùng tài năng siêu việt của mình đánh cắp một bản kế hoạch chế tạo tàu ngầm tối mật của nước ngoài.
 |
Maurice Leblanc viết Arsene Lupin năm 1905 |
Hơn một năm sau, Conan Doyle đã đáp trả bằng việc sáng tác câu chuyện Holmes kỳ công phá án và tìm lại được kế hoạch tuyệt mật ấy. Holmes luôn là một ngườ ái quốc, một người Anh lịch lãm, lạnh lùng; trong khi Lupin hào hoa được gọi là “tên trộm của đất nước” và luôn mang bên mình giấc mộng Napoléon nồng cháy.
Cả hai nhân vật, tồn tại trong thế giới với những luật chơi riêng, nhưng đều có chung thái độ khinh thường những thiết chế rất đỗi quan liêu, máy móc, kém hiệu năng của luật pháp hiện thời. Bộ máy cảnh sát và các viên thám tử là một chiếc đinh ốc trong trò chơi vượt thoát đầy khôi hài và mai mỉa của Lupin: “không viên cảnh sát nào có thể ngăn hắn làm điều hắn muốn”.
Trong khi đó, thái độ của Holmes với giới cầm quyền được biểu hiện thông qua cảm nhận của ông về thanh tra Lestrade: nhanh nhẹn nhưng cứng nhắc, quá nghèo trí tưởng tượng và hết sức thiển cận.
 |
Hình tượng Arsene Lupin và Sherlock Holmes được tác giả Aoyama Gōshō cho 'tái ngộ' trong cuộc đấu trí giữa thám tử Conan và Siêu đạo chích Kaito Kid |
Mặc dù khác biệt trong mục đích, hành động và nhiều quan điểm khác, nhưng hình tượng văn học Arsene Lupin và Sherlock Holmes lại có sức hấp dẫn người hâm mộ không thể chối bỏ.
Nếu tinh ý, độc giả hoàn toàn có thể thấy 2 hình tượng này được tái hiện trong cuộc đấu trí, so tài của thám tử Conan và Siêu đạo chích Kaito Kid trong bộ truyện tranh Nhật Bản Thám tử lừng danh Conan của tác giả Aoyama Gōshō.
Trang Ly (T/h)
Xem thêm:
1. Cuộc đời Conan Doyle và tuyệt phẩm trinh thám Sherlock Holmes
2. Danh hài Sác-lô: Đổ lệ trên chính cuộc đời mình
3. 12 cuốn tiểu thuyết hay nhất thế kỷ 21
4. Agatha Christie: 'Nữ hoàng trinh thám' với những tuyệt phẩm đỉnh cao
