Theo Hội Doanh nhân Việt Nam tại Pháp (ABVietFrance), Nghị quyết 23-NQ/TW của Bộ Chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài mở ra cách tiếp cận mới trong phát huy nguồn lực kiều bào.
Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Minh Tuấn - Phó Chủ tịch ABVietFrance - cho rằng điểm đáng chú ý của Nghị quyết 23 là cách tiếp cận đối với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài đã được nâng lên một bước mới.
Nghị quyết không chỉ nhấn mạnh việc chăm lo, gắn kết cộng đồng, mà còn nhìn nhận người Việt Nam ở nước ngoài là nguồn lực quan trọng và cầu nối giữa Việt Nam với thế giới.
Đây là sự chuyển biến tích cực từ việc chủ yếu vận động, tập hợp kiều bào sang tạo điều kiện để cộng đồng trực tiếp tham gia và đồng hành cùng quá trình phát triển đất nước.
Định hướng này có ý nghĩa đặc biệt đối với cộng đồng người Việt Nam tại Pháp. Theo ABVietFrance, hiện có khoảng 350.000 người Việt Nam và người gốc Việt sinh sống tại quốc gia châu Âu này và con số có thể còn lớn hơn nếu tính cả những người mang nguồn gốc Việt Nam qua nhiều thế hệ.
Pháp là nước có cộng đồng người Việt và người gốc Việt lớn nhất châu Âu, đồng thời là một trong những cộng đồng người Việt có quy mô lớn trên thế giới.
Theo ông Nguyễn Minh Tuấn, nguồn lực của doanh nhân Việt Nam tại Pháp không chỉ nằm ở vốn. Qua quá trình học tập, làm việc và hội nhập vào xã hội sở tại, cộng đồng này còn tích lũy được kiến thức chuyên môn, kinh nghiệm quản trị, mạng lưới doanh nghiệp và quan hệ nghề nghiệp, khả năng tiếp cận thị trường, cũng như sự am hiểu các tiêu chuẩn và quy định của Liên minh châu Âu (EU).
Đây là những điều kiện để doanh nhân Việt Nam tại Pháp trở thành cầu nối kinh tế thực chất giữa hai nước, đồng thời từ Pháp mở rộng kết nối Việt Nam với thị trường châu Âu.
Từ góc nhìn của ABVietFrance, Nghị quyết 23 có thể mở ra một giai đoạn hợp tác mới, trong đó doanh nhân Việt Nam ở nước ngoài không chỉ được nhìn nhận ở khả năng đầu tư và đưa vốn về nước.
Họ còn có thể kết nối doanh nghiệp, tổ chức và địa phương; thúc đẩy chuyển giao công nghệ; chia sẻ kinh nghiệm quản trị; hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường Pháp và châu Âu; đồng thời kết nối các doanh nghiệp, nhà đầu tư và đối tác Pháp và Tây Âu với Việt Nam.
Ông Nguyễn Minh Tuấn nhấn mạnh rằng cầu nối này cần vận hành theo cả hai chiều: đưa nguồn lực, công nghệ, sản phẩm, dịch vụ và cơ hội từ Pháp về Việt Nam, đồng thời đưa sản phẩm, doanh nghiệp và thương hiệu Việt Nam vào thị trường Pháp và châu Âu.
Nếu trước đây thường nói đến việc “kiều bào đóng góp cho Việt Nam”, thì trong giai đoạn mới cần hướng tới cách tiếp cận rộng hơn “kiều bào cùng Việt Nam kiến tạo giá trị và cùng vươn ra thị trường quốc tế.”
Riêng năm 2025, Việt Nam xuất khẩu sang EU hơn 56 tỷ USD và duy trì mức xuất siêu cao. Tuy nhiên, theo ông, mục tiêu trong giai đoạn tới không nên chỉ dừng ở việc tăng kim ngạch xuất khẩu mà cần nâng hàm lượng giá trị Việt Nam trong hàng xuất khẩu.
Việc khu vực có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong kim ngạch xuất khẩu cho thấy phần lớn năng lực tham gia các chuỗi cung ứng quốc tế hiện tập trung ở khu vực doanh nghiệp có vốn nước ngoài. Đây vừa là thách thức, vừa đặt ra cơ hội để nâng cao năng lực của doanh nghiệp Việt Nam.
Do đó, doanh nghiệp trong nước cần từng bước chuyển từ gia công, cung ứng đơn giản sang làm chủ công nghệ, thiết kế sản phẩm, xây dựng thương hiệu và trực tiếp tiếp cận thị trường.
Song song với đẩy mạnh xuất khẩu, ông Nguyễn Minh Tuấn cho rằng Việt Nam cũng cần chủ động tăng nhập khẩu từ Pháp và EU, đặc biệt là máy móc, công nghệ, dịch vụ chuyên môn và những sản phẩm có hàm lượng tri thức, công nghệ và giá trị gia tăng cao.
ABVietFrance xác định 4 hướng ưu tiên, gồm hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam hiểu nhu cầu, tiêu chuẩn và quy định của thị trường Pháp, EU; kết nối với doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học Pháp để thúc đẩy chuyển giao công nghệ và tri thức; hỗ trợ nâng cao năng lực quản trị, đáp ứng các chuẩn mực về chất lượng, môi trường, xã hội và quản trị doanh nghiệp (ESG), truy xuất nguồn gốc và đổi mới sáng tạo; đồng thời kết nối doanh nghiệp Việt Nam với các doanh nghiệp Pháp và châu Âu để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.
Theo ông Nguyễn Minh Tuấn, nếu thực hiện tốt những hướng đi này, doanh nhân Việt Nam tại Pháp có thể vượt ra khỏi vai trò một cầu nối thương mại đơn thuần. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là bán được nhiều hàng hơn mà là cùng tạo ra nhiều giá trị hơn, nâng cao năng lực của doanh nghiệp Việt Nam và giúp doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của Pháp và châu Âu.
Theo bà, nhiều người gốc Việt tại Pháp có nhu cầu xin lại quốc tịch Việt Nam nhưng không còn giấy tờ gốc như giấy khai sinh, hộ chiếu cũ hay giấy tờ cư trú tại Việt Nam nên gặp khó khăn khi xin cấp hộ chiếu. Ngay cả sau khi có hộ chiếu Việt Nam, việc làm căn cước công dân tại Việt Nam vẫn còn những trở ngại.
Theo bà Nguyễn Minh Hạnh, thiếu căn cước công dân có thể gây khó khăn khi thực hiện nhiều công việc trong đời sống như mở tài khoản ngân hàng, làm giấy phép lái xe, thuê khách sạn hay sử dụng một số dịch vụ hàng không nội địa. Vì vậy, việc cải thiện các thủ tục hành chính liên quan đến quốc tịch và cấp căn cước công dân sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn để người Việt Nam ở nước ngoài gắn bó và tham gia các hoạt động tại quê hương.
Bà Nguyễn Minh Hạnh cho biết mô hình CCE của Pháp đã ra đời cách đây 125 năm và hiện có mạng lưới hoạt động tại 152 quốc gia. Theo bà, một mô hình tương tự có thể tạo thêm kênh để Việt Nam huy động tri thức, kinh nghiệm và quan hệ quốc tế của đội ngũ doanh nhân, chuyên gia ở nước ngoài.
Đối với thế hệ trẻ và những du học sinh lựa chọn ở lại Pháp sinh sống, bà Nguyễn Minh Hạnh cho rằng đóng góp cho quê hương không nhất thiết phải trở về Việt Nam làm việc. Việc được học tập, làm việc và tiếp xúc với nhiều môi trường quốc tế tạo cho người Việt trẻ ở nước ngoài một lợi thế đặc biệt để đóng góp ngay từ nơi mình đang sống. Sự đóng góp đó có thể là dẫn dắt và mở đường cho những người trẻ Việt Nam bước ra quốc tế, kết nối họ với các mạng lưới và cơ hội phù hợp, hoặc giúp bạn bè quốc tế hiểu đúng hơn về Việt Nam thông qua văn hóa, con người và những câu chuyện đời thường.
Nếu mỗi người Việt Nam ở nước ngoài trở thành một “đại sứ” năng động, hiệu quả của Việt Nam tại nơi mình sinh sống, đồng thời giúp thêm nhiều người trẻ tự tin bước ra thế giới, đó cũng là một cách thiết thực để đóng góp cho quê hương.
Bà Nguyễn Minh Hạnh ví mỗi người Việt Nam ở nước ngoài như một điểm kết nối. Khi ngày càng có nhiều điểm kết nối như vậy, cây cầu giữa Việt Nam và thế giới sẽ càng vững chắc. Đây cũng chính là nguồn lực mà cộng đồng doanh nhân và người Việt Nam tại Pháp mong muốn phát huy mạnh mẽ hơn theo tinh thần của Nghị quyết 23.
