Người sáng lập FedEx và giấc mộng tỷ phú 'không tưởng'

Từng bị thầy giáo chê là 'không tưởng', nhưng Frederick Wallace Smith vẫn đi đến cùng. Sau 44 năm ra đời và phát triển, FedEx và ông chủ của nó trở thành doanh nghiệp có hàng tỷ đô trong tay.
Người sáng lập FedEx và giấc mộng tỷ phú 'không tưởng'

Ngày nay, Tập đoàn Federal Express, hay còn được gọi tắt là FedEx, đã không còn xa lạ gì với người Mỹ, hay nói rộng ra là đối với cả toàn thế giới.

Tập đoàn FedEx trước đây là Tập đoàn FDX, là công ty giao nhận kho vận Mỹ có trụ sở ở Memphis, Tennessee.

Tên "FedEx" được viết tắt từ tên của bộ phận hàng không của công ty, Federal Express, vốn được sử dụng từ 1973 đến 2000.

Frederick Wallace Smith và giấc mộng “không tưởng”

Nhưng khoảng hơn 30 năm trước đây, khi Frederick W. Smith, người sáng lập ra công ty Federal Express, mới đưa ra ý kiến này trong một tiểu luận nộp khi đang theo học đại học Yale, ông đã bị giáo sư chê là "không tưởng".

Frederick W. Smith sinh ra trong một gia đình giàu có ở Memphis, Tenessee. Cha ông mất sớm khi ông mới lên 4 tuổi nên trong khoảng đời thơ ấu ông đã phải trông cậy vào sự hướng dẫn của các chú bác, và đặc biệt là từ các thầy cô ở trường. Smith kể rằng có hai người đã ảnh hưởng nhiều nhất đối với ông khi mới bước chân vào bậc trung học là cô giáo dạy Anh văn và người thầy huấn luyện viên thể dục.

Người sáng lập FedEx và giấc mộng tỷ phú 'không tưởng' - anh 1

Frederick W. Smith, ông chủ tài giỏi của Tập đoàn Federal Express

Cô giáo Anh Văn đã chỉ cho ông thấy rằng trên đời này có bao nhiêu điều ông có thể học được, kể cả những điều từ những người đã sống trước ông hàng trăm, hàng ngàn năm để ông có thể áp dụng vào đời sống. Thầy huấn luyện viên thể dục tập cho ông tinh thần luôn cố gắng, không nản chí dù có thất bại đến đâu. Lớn lên, khi vào đời, Frederick W. Smith mang theo những lời chỉ dẫn này và ông cho rằng đây là những điều đóng góp rất lớn vào sự thành công của ông.

Trong thời gian theo học tại trường đại học Yale, Frederick W. Smith sớm nhận ra thế giới chung quanh mình sẽ thay đổi rất nhiều vì kỹ nghệ điện toán đã tiến quá nhanh và đang ngày càng được ứng dụng nhiều hơn vào xã hội. Ông viết một tiểu luận trong một lớp về thương mại, nói đến nhu cầu phải thay đổi cách hoạt động của doanh nghiệp, đặc biệt là về vấn đề phân phối và di chuyển hàng hóa hầu có thể đáp ứng được đòi hỏi của một xã hội được tự động hóa và điện toán hóa. Năm đó là năm 1966, vị giáo sư của ông đã không đồng ý về những điều ông nêu lên, phê bình là "không tưởng" và cho điểm thấp.

Người sáng lập FedEx và giấc mộng tỷ phú 'không tưởng' - anh 2

FedEx ngày nay đã trở thành tập đoàn vận chuyển hàng đầu của Mỹ và thế giới

Tốt nghiệp đại học, ông tình nguyện gia nhập quân đội. Con nhà giàu, thư sinh vừa rời khỏi ghế nhà trường đã bị ném vào trận địa, ông đã phải cố gắng rất nhiều để thích ứng với hoàn cảnh mới. Fred Smith cho hay điều ông nhớ mãi là "thiếu úy chỉ phải nhớ ba điều: nổ súng khi cần thiết, liên tục di chuyển và ra lệnh lạc cho rõ ràng".

Trong quân ngũ, ông mới dần nhận ra những gì mình đã viết trong tiểu luận khi còn ở trường là đúng. Ý tưởng về công ty Federal Express cũng thành hình từ đó.

Những khó khăn…

Theo ước tính, năm 2012, doanh thu của FedEX đã đạt tới 42,7 tỷ đôla. Tuy nhiên ít ai biết được những khó khăn mà ông chủ của nó đã phải đối mặt...

Năm 1971, với số vốn ban đầu gồm 4 triệu đôla của mình và 90 triệu đôla do các nhà đầu tư mạo hiểm mang đến Frederick Wallace Smith đã thành lập FedEx. Tuy nhiên sau 3 năm làm ăn toàn thua lỗ, đặc biệt là giá nhiên liệu tăng cao, đến một ngày, doanh nghiệp có vốn gần 100 triệu đô la ấy chỉ còn 5 nghìn đô la trong két, tài khoản = 0. Trong khi đó thì nợ nhiên liệu cho đội bay đã lên đến 24.000 đôla. Nhân viên công ty chán nản, các nhà đầu tư hoang mang. Máy bay không thể cất cánh, hàng chuyển phát nhanh nằm ứ đọng, báo chí bắt đầu soi mói, không ai cho vay thêm tiền nữa. Công ty đã rơi nửa người xuống vực phá sản.

Người sáng lập FedEx và giấc mộng tỷ phú 'không tưởng' - anh 3

Frederick W. Smith từng đánh bạc tại Las Vegas để cứu công ty của mình

Vào một cuối tuần, người thủ quỹ được lệnh đưa nốt 5.000 đô la tiền mặt cho ông chủ mà không biết để làm gì. Không ai liên lạc được với ông chủ cũng như không biết ông chủ đang ở đâu. Thật bất ngờ, đến thứ 2 đầu tuần người ta thấy có 32.000 đô la trong tài khoản của công ty. Tiền nhiên liệu được trả, tất cả hoạt động của công ty được tiếp tục, rồi tiếp tục, tiếp tục phát triển như chúng ta thấy một FedEX khổng lồ hôm nay.

Cuối tuần ấy Fred đã đi đâu? Làm gì? Số tiền cứu nguy 32.000 đôla ấy ở đâu mà ra? Câu trả lời của Fred là: “Tôi đã đi Las Vegas để đánh bạc, và tôi đã thắng số tiền 32.000 đôla ấy”.

Frederick Wallace Smith từng học cùng trường đại học với George Bush. Năm 2000, rồi sau đó năm 2004, George Bush đắc cử hai nhiệm kỳ tổng thống liên tiếp, cả hai lần sau khi đắc cử ông đều trân trọng mời Frideric Wallace Smith nắm giữ chức vụ Bộ trưởng quốc phòng, nhưng cả hai lần Frideric đều từ chối.

Không bao giờ ngủ quên trên chiến thắng

Fred Smith chưa từng ngủ quên trên chiến thắng. Tiếp tục cải tiến là một trong những điều căn bản về quan niệm điều hành của ông. Công FedEx gắn các hệ thống máy điện toán tại văn phòng của hơn 100,000 khách hàng và giao nhu liệu riêng của mình cho khoảng gần 700,000 khách hàng nữa.

Người sáng lập FedEx và giấc mộng tỷ phú 'không tưởng' - anh 4

Đối với ông, thành công không có nghĩa là ngủ quên trên chiến thắng

Kết quả là khoảng 60% khách hàng của FedEx có thể tự in ra nhãn dán trên các thùng hàng để gửi đi. FedEx nhận dữ kiện từ khách hàng để đến nhận hàng, chuyên chở và giao hàng. Các đối thủ của FedEx hiện vẫn còn phải chật vật để đuổi theo cho kịp các tiến bộ về kỹ thuật của họ.

Giáo sư của Fred Smith tại đại học Yale có thể không nhìn ra tầm mức quan trọng của ý tưởng giúp doanh gia trên toàn thế giới giao và nhận hàng một cách nhanh chóng, chỉ qua một đêm, nhưng nay thì đây là điều các công ty không thể thiếu được. Nhằm mục đích giảm thiểu đối đa chi phí điều hành và tránh việc tồn kho quá nhiều hàng hóa, các công ty ngày nay đều áp dụng phương pháp "Just in time", cần hàng đến đâu thì đưa đến đó chứ không trữ quá nhiều, vừa kẹt vốn vừa dễ gặp tình trạng sản phẩm bị lỗi thời. Và cũng vì đó mà nhu cầu có các công ty chuyển vận như FedEx ngày càng quan trọng.

Sự bùng phát của Internet và sự phát triển của nền kinh tế toàn cầu cũng đóng góp vào sự lớn mạnh của công ty FedEx. Với các cơ sở mới tại Phi Luật Tân và Ðài Loan, các hệ thống đường vận chuyển đặc biệt ra và vào lục địa Trung Quốc, FedEx ở trong vị thế sẵn sàng để đáp ứng nhu cầu mới của thế giới.

Và có lẽ là thế giới sẽ còn tiếp tục phát triển như những gì cậu sinh viên Frederick W. Smith đã tiên đoán trong bài tiểu luận nộp trong lớp hơn 30 năm trước đây.

Trang Ly (T/h)

ĐHQG TP.HCM sẽ rà soát vấn đề liên quan “chứng chỉ nội bộ”.
Liên kết giáo dục tại TP.HCM: Đại học Quốc gia sẽ rà soát vấn đề “chứng chỉ nội bộ”
(Ngày Nay) - Đại học Quốc gia TP.HCM ngày 14/1/2026 đã có phản hồi phóng viên Ngày Nay về việc Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn cấp nhiều giấy tờ gọi là “chứng chỉ nội bộ” cho học viên tham gia các khoá bồi dưỡng phương pháp giảng dạy STEAM, Kỹ năng sống, Giá trị sống...
Ảnh minh họa
Giải mã cơ chế virus Epstein-Barr gây bệnh đa xơ cứng
(Ngày Nay) - Các nhà khoa học Trung Quốc và Thụy Sĩ xác định cách virus Epstein-Barr làm biến đổi tế bào miễn dịch, kích hoạt quá trình tự miễn phá hủy myelin, qua đó hé lộ căn nguyên của bệnh đa xơ cứng.
Các em học sinh TP Hồ Chí Minh trong một hoạt động ngoại khóa.
TP HCM tăng cường quản lý việc sử dụng mạng xã hội trong trường học
(Ngày Nay) - Ngày 14/1, Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hồ Chí Minh (GD-ĐT) đã có văn bản yêu cầu các cơ sở giáo dục tăng cường quản lý việc sử dụng mạng xã hội của cán bộ, giáo viên và học sinh, sinh viên, nhằm ngăn chặn việc lan truyền hình ảnh, video và thông tin tiêu cực trên không gian mạng.