Người sáng lập FedEx và giấc mộng tỷ phú 'không tưởng'

Từng bị thầy giáo chê là 'không tưởng', nhưng Frederick Wallace Smith vẫn đi đến cùng. Sau 44 năm ra đời và phát triển, FedEx và ông chủ của nó trở thành doanh nghiệp có hàng tỷ đô trong tay.
Người sáng lập FedEx và giấc mộng tỷ phú 'không tưởng'

Ngày nay, Tập đoàn Federal Express, hay còn được gọi tắt là FedEx, đã không còn xa lạ gì với người Mỹ, hay nói rộng ra là đối với cả toàn thế giới.

Tập đoàn FedEx trước đây là Tập đoàn FDX, là công ty giao nhận kho vận Mỹ có trụ sở ở Memphis, Tennessee.

Tên "FedEx" được viết tắt từ tên của bộ phận hàng không của công ty, Federal Express, vốn được sử dụng từ 1973 đến 2000.

Frederick Wallace Smith và giấc mộng “không tưởng”

Nhưng khoảng hơn 30 năm trước đây, khi Frederick W. Smith, người sáng lập ra công ty Federal Express, mới đưa ra ý kiến này trong một tiểu luận nộp khi đang theo học đại học Yale, ông đã bị giáo sư chê là "không tưởng".

Frederick W. Smith sinh ra trong một gia đình giàu có ở Memphis, Tenessee. Cha ông mất sớm khi ông mới lên 4 tuổi nên trong khoảng đời thơ ấu ông đã phải trông cậy vào sự hướng dẫn của các chú bác, và đặc biệt là từ các thầy cô ở trường. Smith kể rằng có hai người đã ảnh hưởng nhiều nhất đối với ông khi mới bước chân vào bậc trung học là cô giáo dạy Anh văn và người thầy huấn luyện viên thể dục.

Người sáng lập FedEx và giấc mộng tỷ phú 'không tưởng' - anh 1

Frederick W. Smith, ông chủ tài giỏi của Tập đoàn Federal Express

Cô giáo Anh Văn đã chỉ cho ông thấy rằng trên đời này có bao nhiêu điều ông có thể học được, kể cả những điều từ những người đã sống trước ông hàng trăm, hàng ngàn năm để ông có thể áp dụng vào đời sống. Thầy huấn luyện viên thể dục tập cho ông tinh thần luôn cố gắng, không nản chí dù có thất bại đến đâu. Lớn lên, khi vào đời, Frederick W. Smith mang theo những lời chỉ dẫn này và ông cho rằng đây là những điều đóng góp rất lớn vào sự thành công của ông.

Trong thời gian theo học tại trường đại học Yale, Frederick W. Smith sớm nhận ra thế giới chung quanh mình sẽ thay đổi rất nhiều vì kỹ nghệ điện toán đã tiến quá nhanh và đang ngày càng được ứng dụng nhiều hơn vào xã hội. Ông viết một tiểu luận trong một lớp về thương mại, nói đến nhu cầu phải thay đổi cách hoạt động của doanh nghiệp, đặc biệt là về vấn đề phân phối và di chuyển hàng hóa hầu có thể đáp ứng được đòi hỏi của một xã hội được tự động hóa và điện toán hóa. Năm đó là năm 1966, vị giáo sư của ông đã không đồng ý về những điều ông nêu lên, phê bình là "không tưởng" và cho điểm thấp.

Người sáng lập FedEx và giấc mộng tỷ phú 'không tưởng' - anh 2

FedEx ngày nay đã trở thành tập đoàn vận chuyển hàng đầu của Mỹ và thế giới

Tốt nghiệp đại học, ông tình nguyện gia nhập quân đội. Con nhà giàu, thư sinh vừa rời khỏi ghế nhà trường đã bị ném vào trận địa, ông đã phải cố gắng rất nhiều để thích ứng với hoàn cảnh mới. Fred Smith cho hay điều ông nhớ mãi là "thiếu úy chỉ phải nhớ ba điều: nổ súng khi cần thiết, liên tục di chuyển và ra lệnh lạc cho rõ ràng".

Trong quân ngũ, ông mới dần nhận ra những gì mình đã viết trong tiểu luận khi còn ở trường là đúng. Ý tưởng về công ty Federal Express cũng thành hình từ đó.

Những khó khăn…

Theo ước tính, năm 2012, doanh thu của FedEX đã đạt tới 42,7 tỷ đôla. Tuy nhiên ít ai biết được những khó khăn mà ông chủ của nó đã phải đối mặt...

Năm 1971, với số vốn ban đầu gồm 4 triệu đôla của mình và 90 triệu đôla do các nhà đầu tư mạo hiểm mang đến Frederick Wallace Smith đã thành lập FedEx. Tuy nhiên sau 3 năm làm ăn toàn thua lỗ, đặc biệt là giá nhiên liệu tăng cao, đến một ngày, doanh nghiệp có vốn gần 100 triệu đô la ấy chỉ còn 5 nghìn đô la trong két, tài khoản = 0. Trong khi đó thì nợ nhiên liệu cho đội bay đã lên đến 24.000 đôla. Nhân viên công ty chán nản, các nhà đầu tư hoang mang. Máy bay không thể cất cánh, hàng chuyển phát nhanh nằm ứ đọng, báo chí bắt đầu soi mói, không ai cho vay thêm tiền nữa. Công ty đã rơi nửa người xuống vực phá sản.

Người sáng lập FedEx và giấc mộng tỷ phú 'không tưởng' - anh 3

Frederick W. Smith từng đánh bạc tại Las Vegas để cứu công ty của mình

Vào một cuối tuần, người thủ quỹ được lệnh đưa nốt 5.000 đô la tiền mặt cho ông chủ mà không biết để làm gì. Không ai liên lạc được với ông chủ cũng như không biết ông chủ đang ở đâu. Thật bất ngờ, đến thứ 2 đầu tuần người ta thấy có 32.000 đô la trong tài khoản của công ty. Tiền nhiên liệu được trả, tất cả hoạt động của công ty được tiếp tục, rồi tiếp tục, tiếp tục phát triển như chúng ta thấy một FedEX khổng lồ hôm nay.

Cuối tuần ấy Fred đã đi đâu? Làm gì? Số tiền cứu nguy 32.000 đôla ấy ở đâu mà ra? Câu trả lời của Fred là: “Tôi đã đi Las Vegas để đánh bạc, và tôi đã thắng số tiền 32.000 đôla ấy”.

Frederick Wallace Smith từng học cùng trường đại học với George Bush. Năm 2000, rồi sau đó năm 2004, George Bush đắc cử hai nhiệm kỳ tổng thống liên tiếp, cả hai lần sau khi đắc cử ông đều trân trọng mời Frideric Wallace Smith nắm giữ chức vụ Bộ trưởng quốc phòng, nhưng cả hai lần Frideric đều từ chối.

Không bao giờ ngủ quên trên chiến thắng

Fred Smith chưa từng ngủ quên trên chiến thắng. Tiếp tục cải tiến là một trong những điều căn bản về quan niệm điều hành của ông. Công FedEx gắn các hệ thống máy điện toán tại văn phòng của hơn 100,000 khách hàng và giao nhu liệu riêng của mình cho khoảng gần 700,000 khách hàng nữa.

Người sáng lập FedEx và giấc mộng tỷ phú 'không tưởng' - anh 4

Đối với ông, thành công không có nghĩa là ngủ quên trên chiến thắng

Kết quả là khoảng 60% khách hàng của FedEx có thể tự in ra nhãn dán trên các thùng hàng để gửi đi. FedEx nhận dữ kiện từ khách hàng để đến nhận hàng, chuyên chở và giao hàng. Các đối thủ của FedEx hiện vẫn còn phải chật vật để đuổi theo cho kịp các tiến bộ về kỹ thuật của họ.

Giáo sư của Fred Smith tại đại học Yale có thể không nhìn ra tầm mức quan trọng của ý tưởng giúp doanh gia trên toàn thế giới giao và nhận hàng một cách nhanh chóng, chỉ qua một đêm, nhưng nay thì đây là điều các công ty không thể thiếu được. Nhằm mục đích giảm thiểu đối đa chi phí điều hành và tránh việc tồn kho quá nhiều hàng hóa, các công ty ngày nay đều áp dụng phương pháp "Just in time", cần hàng đến đâu thì đưa đến đó chứ không trữ quá nhiều, vừa kẹt vốn vừa dễ gặp tình trạng sản phẩm bị lỗi thời. Và cũng vì đó mà nhu cầu có các công ty chuyển vận như FedEx ngày càng quan trọng.

Sự bùng phát của Internet và sự phát triển của nền kinh tế toàn cầu cũng đóng góp vào sự lớn mạnh của công ty FedEx. Với các cơ sở mới tại Phi Luật Tân và Ðài Loan, các hệ thống đường vận chuyển đặc biệt ra và vào lục địa Trung Quốc, FedEx ở trong vị thế sẵn sàng để đáp ứng nhu cầu mới của thế giới.

Và có lẽ là thế giới sẽ còn tiếp tục phát triển như những gì cậu sinh viên Frederick W. Smith đã tiên đoán trong bài tiểu luận nộp trong lớp hơn 30 năm trước đây.

Trang Ly (T/h)

Quân Đại Việt giáp chiến quân Thanh bên bờ sông Hồng, hàng đầu là ống phóng hỏa hổ bằng tre phun lửa Phốt pho xa 10m lập tức biến giặc thành bó đuốc sống, hàng sau là pháo thăng thiên Phốt pho phóng loạt biến toàn bộ đại quân của giặc thành biển lửa.
Đại thắng Kỷ Dậu 1789 dưới góc nhìn khoa học quân sự
(Ngày Nay) -  Sau hơn 10 năm nghiên cứu độc lập, đối chiếu tư liệu lịch sử, khảo sát thực địa và mô phỏng kỹ thuật , chế tạo thử nghiệm, Kỹ sư Vũ Đình Thanh – khẳng định phong trào Tây Sơn đã làm chủ công nghệ tách và sử dụng Phốt pho trắng trong chiến tranh. Từ hang dơi ở An Khê, chiến trường Rạch Gầm – Xoài Mút đến đỉnh cao tại Thăng Long mùa Xuân 1789, kỹ sư Thanh cho rằng yếu tố hóa học đã góp phần quyết định vào tốc độ và mức độ hủy diệt của chiến thắng.
Vui xuân Bính Ngọ - Sắc màu văn hóa Hưng Yên
Vui xuân Bính Ngọ - Sắc màu văn hóa Hưng Yên
(Ngày Nay) - Tiếp nối sứ mệnh bảo tồn và lan tỏa các giá trị di sản, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam giới thiệu chương trình “Vui xuân Bính Ngọ: Sắc màu văn hóa Hưng Yên” . Sự kiện sẽ diễn ra trong hai ngày mồng 5 và mồng 6 Tết (tức ngày 21 & 22/02/2026), hứa hẹn mang đến một không gian Tết truyền thống kết hợp cùng những trải nghiệm thú vị khám phá di sản văn hóa Hưng Yên, đáp ứng nhu cầu tìm hiểu văn hóa của công chúng trong dịp nghỉ lễ.
Thăm làng dược liệu độc nhất vô nhị tại Việt Nam
Thăm làng dược liệu độc nhất vô nhị tại Việt Nam
(Ngày Nay) - Làng Nghĩa Trai có tuổi đời gần 1.000 năm nổi tiếng với nghề trồng và chế biến dược liệu truyền thống, đặc biệt hoa cúc chi "tiến vua," mệnh danh là “làng dược liệu” độc nhất vô nhị của Việt Nam.
Olympic mùa Đông 2026: Bước ngoặt cho tương lai
Olympic mùa Đông 2026: Bước ngoặt cho tương lai
(Ngày Nay) - Sau hơn 2 tuần tranh tài sôi động, Thế vận hội mùa Đông Milan-Cortina 2026 đã khép lại, để lại dấu ấn sâu đậm không chỉ ở thành tích mà còn ở tinh thần thể thao, những câu chuyện nhân văn và định hình lại cách tổ chức Olympic trong tương lai. Chủ tịch Ủy ban Olympic quốc tế (IOC) Kirsty Coventry nhận định kỳ đại hội này đã “vượt mọi kỳ vọng”, trở thành minh chứng cho sức sống bền bỉ của phong trào Olympic trong bối cảnh thế giới nhiều biến động.