Lactate là sản phẩm phụ của quá trình chuyển hóa năng lượng trong tế bào ung thư. Khác với tế bào bình thường, tế bào ung thư có thể sản sinh lactate ngay cả trong điều kiện đầy đủ oxy (hiện tượng Warburg). Lượng lactate dư thừa không chỉ hỗ trợ sự phát triển và di căn của khối u mà còn làm suy yếu hoạt động của hệ miễn dịch.
Để kiểm soát nồng độ lactate nội bào, tế bào ung thư sử dụng một kênh vận chuyển gọi là MCT1 (Monocarboxylate Transporter 1) nhằm đẩy lactate ra ngoài, đồng thời cung cấp nguồn năng lượng cho các tế bào ung thư lân cận.
Thông qua phân tích cấu trúc và hoạt tính sinh học của MCT1, các nhà nghiên cứu đã phát hiện các vị trí tương tác then chốt giữa các axit amin trong quá trình vận chuyển lactate. Từ đó, họ đã sàng lọc và xác định silybin – một flavonolignan có trong cây kế sữa – có khả năng gắn vào vị trí hoạt động của MCT1, từ đó làm gián đoạn chức năng vận chuyển lactate.
Sử dụng silybin để ức chế MCT1, khiến lactate bị tích tụ nội bào, làm rối loạn môi trường chuyển hóa bên trong tế bào ung thư và cuối cùng dẫn đến sự ức chế ngăn chặn tế báo ung thư sinh sôi.
Kết quả từ các mô hình nuôi cấy tế bào và thử nghiệm tiền lâm sàng trên động vật cho thấy silybin có hiệu quả rõ rệt trong việc làm chậm sự phát triển của khối u gan. Đây là tín hiệu tích cực cho việc phát triển các liệu pháp điều trị ung thư dựa trên can thiệp chuyển hóa.
Giáo sư Diệp Thắng – chủ nghiệm nghiên cứu chia sẻ: "Nghiên cứu của chúng tôi không chỉ làm sáng tỏ vai trò của MCT1 trong sinh học ung thư mà còn mở ra hướng đi mới trong việc phát triển thuốc chống ung thư từ nguồn gốc tự nhiên. Silybin có tiềm năng trở thành một phần trong các phác đồ điều trị ung thư gan trong tương lai."
Nghiên cứu này đánh dấu bước tiến quan trọng trong nỗ lực tìm kiếm các phương pháp điều trị ung thư hiệu quả, an toàn và ít tác dụng phụ hơn, đặc biệt là trong bối cảnh nhu cầu cá thể hóa điều trị ngày càng cao.
