Phòng ngừa đột quỵ từ chủ động nhận biết, kiểm soát bệnh lý nền

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Đột quỵ đang trở thành vấn đề sức khỏe được toàn xã hội quan tâm khi là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong, tàn phế và ngày càng trẻ hoá. Tại chương trình Medi Talk trên Znews với chủ đề “Đột quỵ: Nhận biết kịp, cứu sống kịp”, đại diện Long Châu - Th.BS Lê Thanh Khôi, Trưởng hội đồng chuyên môn Y khoa đồng hành cùng PGS.TS.BS Nguyễn Huy Thắng - chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực đột quỵ chia sẻ những thông tin hữu ích về cách nhận biết, phòng ngừa căn bệnh nguy hiểm này.
Hai chuyên gia cùng phác họa bức tranh rõ nét về thực trạng đột quỵ tại Việt Nam.
Hai chuyên gia cùng phác họa bức tranh rõ nét về thực trạng đột quỵ tại Việt Nam.

Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có nguy cơ đột quỵ cao hàng đầu Đông Nam Á, mỗi năm ghi nhận khoảng 200.000 ca mắc đột quỵ (1). Đáng lo ngại, đột quỵ là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn phế, tạo ra gánh nặng chi phí lớn cho xã hội. Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vào năm 2021, Việt Nam ghi nhận hơn 167 ca tử vong do đột quỵ trên mỗi 100.000 người (2).

Trước số ca đột quỵ gia tăng, việc lan tỏa những kiến thức y khoa chính thống về đột quỵ đóng vai trò quan trọng trong nâng cao nhận thức cộng đồng về phòng bệnh và chăm sóc sức khoẻ chủ động.

Trên tinh thần đó, tại số “Medi Talk” đầu tiên của tạp chí Tri thức - Znews, PGS.TS.BS Nguyễn Huy Thắng - Trưởng khoa Bệnh lý mạch máu não Bệnh viện Nhân Dân 115, Phó Chủ tịch Hội Đột quỵ Việt Nam, Chủ tịch Hội Đột quỵ TP.HCM và ThS.BS Lê Thanh Khôi - Trưởng hội đồng chuyên môn Y khoa Hệ thống nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng Long Châu đã chia sẻ các thông tin y khoa hữu ích về “Đột quỵ: Nhận biết kịp, cứu sống kịp”.

FAST - 4 dấu hiệu nhận biết sớm đột quỵ

Một nội dung quan trọng được thảo luận tại chương trình là các dấu hiệu nhận biết đột quỵ và cấp cứu trong “cửa sổ vàng”. Hai chuyên gia lưu ý người dân có thể tự nhận biết dấu hiệu bệnh cho bản thân và những người xung quanh thông qua 4 dấu hiệu FAST: F (Face - Khuôn mặt), A (Arm - Tay), S (Speak - Nói), T (Time - Thời gian).

Phòng ngừa đột quỵ từ chủ động nhận biết, kiểm soát bệnh lý nền ảnh 1
Việc nhận biết nhanh chóng các triệu chứng đột quỵ có thể giúp bệnh nhân nhận được điều trị càng sớm càng tốt, giảm thiểu tổn thương cho não.

PGS.TS.BS Nguyễn Huy Thắng nhấn mạnh, trong FAST, yếu tố thời gian rất quan trọng. “Cửa sổ vàng” (thời gian vàng) theo chuyên gia là khoảng 3 giờ từ khi khởi phát dấu hiệu đột quỵ. Chữa trị kịp thời cho bệnh nhân trong khoảng thời gian này đóng vai trò then chốt trong giảm thiểu tử vong và di chứng.

“Ở trường hợp tắc các động mạch lớn trong não, cứ 1 phút trôi qua 2 triệu tế bào não sẽ mất đi. Trong thuật ngữ chúng tôi có câu “Time is brain” tức là “Thời gian chính là tế bào não”.… Chúng ta cần phải “vẽ” những con đường để giúp bệnh nhân đến với cơ sở điều trị đột quỵ trong thời gian sớm nhất”, vị chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực đột quỵ nói thêm.

Phòng ngừa đột quỵ từ chủ động nhận biết, kiểm soát bệnh lý nền ảnh 2
PGS.TS.BS Nguyễn Huy Thắng là chuyên gia có hơn 30 năm gắn bó trong lĩnh vực bệnh lý mạch máu não và công tác điều trị đột quỵ tại Việt Nam.

ThS.BS Lê Thanh Khôi chia sẻ câu chuyện áp dụng thực tế kiến thức FAST tại hệ thống nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng Long Châu. Hội đồng y khoa thường xuyên đào tạo về phương pháp này cho đội ngũ bác sĩ, dược sĩ trẻ để họ có thể giúp ích cho cộng đồng.

Với mạng lưới rộng khắp, "gần dân - sát dân", Long Châu nỗ lực nâng cao nhận thức người dân về những dấu hiệu đột quỵ, hỗ trợ kết nối người bệnh đột quỵ đến cơ sở y tế trong các trường hợp nguy cấp. Trước đó, bác sĩ Long Châu đã kịp thời nhận diện dấu hiệu đột quỵ của khách hàng ngay tại trung tâm tiêm chủng. Đội ngũ y khoa đã nhanh chóng phối hợp đưa bệnh nhân đến bệnh viện gần nhất, giúp người này được cấp cứu trong “cửa sổ vàng”.

Chủ động là “chìa khoá” phòng ngừa

Hơn 30 năm gắn bó với lĩnh vực đột quỵ, PGS.TS.BS Nguyễn Huy Thắng đánh giá độ tuổi mắc đột quỵ đang ngày càng trẻ hoá. Nguyên nhân chủ yếu đến từ lối sống thiếu lành mạnh, làm quen và sử dụng sớm thuốc lá, bia rượu, chất gây nghiện… Những yếu tố đó làm gia tăng các bệnh lý nền nguy cơ, khiến tỷ lệ đột quỵ tăng mạnh ở đối tượng trẻ.

Theo ông, các bệnh nền như: cao huyết áp, rối loạn chuyển hoá lipid, đái tháo đường… là nguyên nhân trực tiếp gây ra đột quỵ. Nhiều bệnh nhân thậm chí không biết mình có bệnh nền cho đến khi bị đột quỵ.

Phòng ngừa đột quỵ từ chủ động nhận biết, kiểm soát bệnh lý nền ảnh 3
ThS.BS Lê Thanh Khôi - Trưởng hội đồng chuyên môn Y khoa Hệ thống nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng Long Châu.

Để quản lý tốt các yếu tố bệnh nền gây đột quỵ, đại diện Long Châu cho biết “chủ động” chính là từ khóa quan trọng: “Người dân cần chủ động bảo vệ lấy chính mình, chủ động kiểm soát các yếu tố nguy cơ, chủ động kiểm soát nguồn gốc nguy cơ. Nếu đã có bệnh nền thì phải tuân thủ điều trị, tránh tự bỏ thuốc và không tái khám theo chỉ định của bác sĩ. Tiếp theo là phải chủ động thay đổi lối sống tích cực và chú trọng khám sức khỏe định kỳ”.

Đồng tình với BS. Thanh Khôi, PGS.TS.BS Nguyễn Huy Thắng cũng khẳng định đột quỵ không phải bệnh “trời kêu ai nấy dạ” mà có thể chữa được, có thể phòng chống hiệu quả bằng cách duy trì một lối sống tích cực, kiểm soát tốt các bệnh lý nền. Do đó, người dân không nên hoang mang, chạy theo những quảng cáo rầm rộ về “thần dược” phi khoa học, các thông tin không được kiểm chứng để tránh “tiền mất tật mang”.

Long Châu hợp tác chiến lược quốc gia về phòng và quản lý đột quỵ

Ngày 29/10/2025, nhân ngày Thế giới phòng chống Đột quỵ, hệ thống nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng Long Châu đồng hành cùng Bộ Y tế và các đơn vị đã chính thức khởi động chương trình “Hợp tác chiến lược Quốc gia về phòng và quản lý đột quỵ tại Việt Nam”.

Hơn 2.400 nhà thuốc, 200 trung tâm tiêm chủng Long Châu trên toàn quốc sẽ là “cánh tay nối dài” của ngành y tế hỗ trợ lan tỏa các thông tin y khoa chính thống đến người dân, góp phần nâng cao nhận thức người dân về phòng ngừa đột quỵ.

Phòng ngừa đột quỵ từ chủ động nhận biết, kiểm soát bệnh lý nền ảnh 4
Hệ thống nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng Long Châu tích cực hỗ trợ người dân dự phòng bệnh đột quỵ

Hưởng ứng tinh thần Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 282/NQ-CP của Chính phủ về đột phá trong chăm sóc sức khỏe nhân dân, Long Châu cam kết hợp lực triển khai loạt chương trình giúp gia tăng nhận thức chăm sóc sức khỏe chủ động, hướng đến một Việt Nam khỏe mạnh hơn.

Trưng bày 300 hiện vật, hình ảnh khảo cổ ven biển và hải đảo
Trưng bày 300 hiện vật, hình ảnh khảo cổ ven biển và hải đảo
(Ngày Nay) - Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam, ngày 15/11, Bảo tàng - Thư viện Bà Rịa-Vũng Tàu (Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh) tổ chức khai mạc Không gian trưng bày chuyên đề “Khảo cổ học ven biển, hải đảo Thành phố Hồ Chí Minh - Những phát hiện mới giai đoạn 2020 -2025”.
Huế triển khai ba chính sách giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch
Huế triển khai ba chính sách giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch
(Ngày Nay) - Chiều 15/11, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế (thành phố Huế) cho biết, thành phố đã ban hành các quyết định triển khai ba chính sách giảm phí tham quan các điểm di tích thuộc Quần thể Di tích Cố đô Huế dành cho du khách sử dụng các tuyến giao thông du lịch mới, khách tham dự hội nghị, hội thảo, triển lãm (du lịch MICE) và khách sử dụng dịch vụ khám, chữa bệnh (du lịch y tế). Đây là các chính sách nhằm kích cầu du lịch của UBND thành phố Huế.
Nga tái khẳng định lập trường đàm phán về Ukraine
Nga tái khẳng định lập trường đàm phán về Ukraine
(Ngày Nay) - Ngày 15/11, Ngoại trưởng Sergei Lavrov khẳng định lập trường đàm phán của Moskva về Ukraine tiếp tục hướng tới các mục tiêu do Tổng thống Vladimir Putin đề ra hồi tháng 6/2024. Trong khi đó, phía Mỹ cho biết đang thúc đẩy đối thoại trực tiếp giữa Nga và các nước châu Âu về giải pháp cho cuộc xung đột.
Nghệ sĩ Đặng Văn Phúc chụp hình với một tiểu thương của khu chợ
“Chạm Đồng Xuân”: khám phá những “kho báu” nghệ thuật ẩn giấu trong lòng chợ
(Ngày Nay) - Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 từ 13-28/11/2026 , chương trình “Chạm Đồng Xuân”, với sự đồng hành của Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB), mang đến một hành trình trải nghiệm nghệ thuật độc đáo, nơi công chúng có thể tìm kiếm những “kho báu” sáng tạo ẩn mình giữa không gian giao thương tuổi đời hơn một thế kỷ.
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
(Ngày Nay) - Lễ trao giải Giải thưởng Truyền hình giải trí Châu Á lần thứ 31 - năm 2026 (31 st Asian Television Awards 2026 - ATA2026) diễn ra trong hai đêm 13 và 14/11/2026 tại Nhà hát Hòa Bình, TP.Hồ Chí Minh, quy tụ hơn 400 nghệ sĩ, nhà sản xuất, nhà làm phim và lãnh đạo các đài truyền hình châu Á và Việt Nam.
Các tác giả giao lưu, chia sẻ tâm huyết sáng tác sách tranh thiếu nhi tại chương trình “Gọi tên yêu thương, ươm mầm cảm xúc” vào sáng 14/11.
Các tác giả tìm cách giữ sức hút cho sách tranh thiếu nhi thời AI
(Ngày Nay) - Trước sự phát triển của AI và các hình thức đọc số, những người viết sách tranh thiếu nhi lựa chọn đầu tư vào câu chuyện, hình ảnh và cảm xúc; đồng thời đề cao vai trò đồng hành của cha mẹ để nuôi dưỡng thói quen đọc, giúp trẻ gắn bó với sách từ những năm đầu đời.