Theo Thông báo, thời gian qua, công tác xây dựng thể chế luôn được Đảng, Nhà nước đặc biệt quan tâm, chỉ đạo thực hiện, trong đó chủ trương định hướng tiếp tục đổi mới tư duy xây dựng pháp luật với cách tiếp cận mở, sáng tạo, mạnh dạn thí điểm đối với những vấn đề thực tiễn mới đặt ra; bảo đảm yêu cầu "Thể chế thông thoáng - Hạ tầng thông suốt - Quản trị thông minh"; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, khơi dậy mọi tiềm năng và các nguồn lực đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình phát triển giàu mạnh, văn minh, thịnh vượng của dân tộc.
Tại Kỳ họp bất thường lần thứ 9, nhằm thể chế hóa chủ trương sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy nhà nước và tháo gỡ ngay những nút thắt, rào cản về một số quy định pháp luật, thí điểm áp dụng một số cơ chế, chính sách đặc thù, Quốc hội đã thông qua 4 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các Luật về tổ chức Quốc hội, Chính phủ, chính quyền địa phương, ban hành văn bản quy phạm pháp luật và 8 Nghị quyết về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù tạo đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đầu tư xây dựng dự án điện hạt nhân, phát triển mạng lưới đường sắt đô thị. Việc ban hành các luật, nghị quyết này đã kịp thời thể chế hóa nghị quyết, kết luận của Đảng, phù hợp với tình hình thực tiễn và đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong tình hình mới; góp phần đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, giảm khâu trung gian, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp.
Công tác triển khai thi hành các luật, nghị quyết có nhiều chuyển biến tích cực. Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đặc biệt quan tâm, chỉ đạo sát sao các bộ, ngành, địa phương trong triển khai thực hiện, ưu tiên bố trí nguồn lực, điều kiện cần thiết cho công tác triển khai thi hành luật, nghị quyết; chú trọng công tác bồi dưỡng, tập huấn; đổi mới hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật, đẩy mạnh công tác truyền thông chính sách.
Tuy nhiên, công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật vẫn còn một số tồn tại, hạn chế như: tình trạng chậm ban hành văn bản quy định chi tiết thi hành chưa được xử lý dứt điểm; công tác theo dõi, kiểm tra, đôn đốc, đánh giá hiệu quả tổ chức thi hành văn bản quy phạm pháp luật còn hình thức; công tác truyền thông, phổ biến, giáo dục pháp luật chưa có nhiều đột phá; nguồn lực cho công tác xây dựng, tổ chức thi hành pháp luật chưa được bố trí tương xứng…
Phân công nhiệm vụ trong xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật phải bảo đảm yêu cầu 5 rõ
Thời gian tới, nhằm tiếp tục phát huy các kết quả đã đạt được, khắc phục những tồn tại, hạn chế, phát huy hơn nữa vai trò của công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế đối với sự phát triển của đất nước trong giai đoạn phát triển mới, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật; phát huy vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu với tinh thần "Đảng lãnh đạo, Chính phủ thống nhất, Quốc hội ủng hộ, nhân dân đồng tình, Tổ quốc mong đợi thì chỉ bàn làm, không bàn lùi"; việc phân công nhiệm vụ trong công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật phải bảo đảm yêu cầu 5 rõ: "rõ việc, rõ người, rõ thời hạn, rõ trách nhiệm, rõ kết quả" và có cơ chế, chính sách khen thưởng, xử lý vi phạm kịp thời; tập trung thực hiện quyết liệt, hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp đề ra, trong đó lưu ý một số nội dung trọng tâm sau:
Bám sát đường lối, chủ trương của Đảng, bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện của Đảng trong công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật; quán triệt sâu sắc chủ trương, đường lối của Đảng, các nghị quyết, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư về công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật; tập trung xây dựng văn hoá tuân thủ pháp luật, liêm chính, không tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, trước hết là trong cán bộ, đảng viên của các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị.
Bám sát những yêu cầu, nội dung mới, trọng tâm đối với từng luật, nghị quyết được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp bất thường lần thứ 9. Các Bộ: Tư pháp, Nội vụ, Khoa học và Công nghệ, Xây dựng, Công Thương chủ trì triển khai thi hành kịp thời, quyết liệt và có hiệu quả các luật, nghị quyết theo chức năng, nhiệm vụ được giao; trình Chính phủ ban hành trong tháng 3/2025 đối với 7 nghị định quy định chi tiết thi hành các luật, nghị quyết được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp bất thường lần thứ 9.
Quyết tâm giải quyết dứt điểm tình trạng chậm ban hành văn bản quy định chi tiết
Chính phủ yêu cầu tập trung nguồn lực, khẩn trương xây dựng, ban hành theo thẩm quyền và trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành trong tháng 3/2025, chậm nhất là tháng 4/2025 đối với 45 văn bản quy định chi tiết các luật, nghị quyết đã có hiệu lực, quyết tâm giải quyết dứt điểm tình trạng chậm ban hành văn bản quy định chi tiết; đẩy nhanh tiến độ xây dựng, ban hành 108 văn bản quy định chi tiết các luật, nghị quyết sẽ có hiệu lực từ 1/4/2025 và trong thời gian tới.
Tiếp tục phát huy tinh thần phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa Chính phủ, Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các cơ quan liên quan trong công tác xây dựng và tổ chức thực hiện pháp luật. Siết chặt kỷ luật, kỷ cương, đề cao trách nhiệm người đứng đầu và cá nhân cán bộ, công chức, gắn với tăng cường giám sát, kiểm tra nhằm phát hiện, ngăn chặn kịp thời và kiên quyết xử lý các hành vi tham nhũng, tiêu cực trong thi hành pháp luật; thường xuyên đánh giá hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật. Tăng cường quán triệt, phổ biến luật, nghị quyết để các cơ quan, tổ chức, cá nhân hiểu đúng, đầy đủ các quy định. Chú trọng công tác truyền thông chính sách, đối thoại, lắng nghe ý kiến của người dân, doanh nghiệp trong quá trình xây dựng và thực thi pháp luật.
Khẩn trương rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp với phạm vi là các vấn đề về tổ chức bộ máy; nghiên cứu, đề xuất sửa đổi văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội liên quan đến thực hiện Kết luận số 127-KL/TW của Bộ Chính trị, Ban Bí thư; tiếp tục rà soát, đề xuất xử lý những vướng mắc, bất cập, nhất là các vấn đề liên quan đến phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính.
Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tổ chức quán triệt, phổ biến và ban hành Kế hoạch triển khai thi hành các luật, nghị quyết trên địa bàn; chuẩn bị điều kiện cần thiết để tổ chức thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn được giao; kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền đối với những vấn đề phát sinh vượt thẩm quyền.
Nâng cao hiệu quả công tác phối hợp trong tổ chức thi hành pháp luật
Nhằm nâng cao hiệu quả công tác phối hợp trong tổ chức thi hành pháp luật, Chính phủ đề nghị: Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Chính phủ ngay từ giai đoạn đầu trong công tác xây dựng pháp luật, trao đổi, thảo luận về những vấn đề có ý kiến khác nhau của dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết; tăng cường hoạt động giám sát trong công tác xây dựng và thi hành pháp luật, kịp thời phát hiện những nội dung trái pháp luật, những vi phạm để kiến nghị biện pháp xử lý phù hợp.
Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tham gia xây dựng, đóng góp ý kiến đối với việc xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật; chủ động tham gia phổ biến giáo dục pháp luật; tăng cường hoạt động giám sát, phản biện xã hội, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân.
