Sự thật về não cá vàng và “trí nhớ 3 giây”

Nhiều người tin rằng trí nhớ của cá vàng chỉ tồn tại trong ba giây và mỗi vòng nó bơi quanh bể của mình giống như nhìn thế giới lần đầu tiên. Tuy nhiên đó là một suy nghĩ sai lầm. Các nhà khoa học đã chỉ ra cá vàng có thể nhớ được tới 5 tháng.
Sự thật về não cá vàng và “trí nhớ 3 giây”

Các nhà khoa học thuộc Học viện Kỹ thuật Technion (Israel) đã bắt một số cá vàng con thả vào một bể cá để tìm hiểu trí nhớ của chúng.

Trong nghiên cứu đầu tiên cho thấy cá vàng có khả năng học hỏi và nhận biết thời gian. Họ đã lắp một chiếc cần gạt trong bể cá và khi những chú cá đẩy chiếc cần gạt thì thức ăn sẽ tự động chảy ra.

Đáng ngạc nhiên là những con cá vàng đã thực sự học được cách đẩy chiếc cần gạt khi muốn lấy thức ăn và thường xuyên lặp lai hành động này để có được nhiều thức ăn hơn.

Sau đó, các nhà khoa học đã điều chỉnh cần gạt chỉ phân phát thức ăn trong một giờ cố định. Sau nhiều ngày lũ cá nắm được quy luật. Thay vì liên tục đẩy cần, chúng chỉ trở lại thực hiện hành động đó vào đúng giờ có thức ăn.

Sự thật về não cá vàng và “trí nhớ 3 giây” - anh 1

Các nhà khoa học đã chỉ ra cá vàng có thể nhớ được tới 5 tháng

Nghiên cứu thứ hai sử dụng âm thanh để huấn luyện những con cá. Cứ mỗi khi cho cá ăn, họ lại phát một âm thanh qua loa phóng thanh. Sau một thời gian, lũ cá quen dần với âm thanh đó. Cứ mỗi khi nghe thấy nó, chúng lại nổi lên mặt nước chờ thức ăn. Sau một tháng sống trong môi trường nuôi nhốt, cá được thả xuống một lồng lớn dưới biển. Trong 5 tháng tiếp theo, chúng không được nghe âm thanh báo hiệu thức ăn nữa và chúng bước vào giai đoạn trưởng thành. Nhưng khi nhóm nghiên cứu phát lại âm thanh báo hiệu đến bữa ăn, chúng vẫn nổi lên mặt nước và chờ đợi.

Nếu bộ nhớ cá vàng chỉ tồn tại trong ba giây ngắn ngủi thì chúng sẽ không thể nhớ phải đẩy chiếc cần mới có thức ăn hoặc nhận biết âm thanh báo hiệu giờ ăn đã sẵn sàng.

Phát hiện này có ý nghĩa to lớn đối với các ngành ngư nghiệp. Người ta có thể huấn luyện cá con nổi lên mặt nước khi có âm thanh, sau đó thả chúng xuống sông, biển để chúng sống trong thiên nhiên. Khi cá lớn, người ta có thể dùng âm thanh để bắt chúng. Với phương pháp này, chi phí nuôi nhốt, thức ăn và nhân công của các trại nuôi cá sẽ giảm đáng kể. Tình trạng ô nhiễm môi trường do các trại cá gây nên cũng được cải thiện.

Sự thật về não cá vàng và “trí nhớ 3 giây” - anh 2

Cá vàng có khả năng học hỏi và nhận biết thời gian

Nhiều nghiên cứu trước đây chỉ ra rằng cá vàng có khả năng ghi nhớ và học hỏi. Thậm chí chúng còn thông minh hơn cá hồi. Các nhà khoa học tại Đại học St Andrews (Scotland) phát hiện cá chép có trí thông minh ngang ngửa với chuột.

Tiến sĩ Mike Webster, trưởng nhóm nghiên cứu của Học viện Kỹ thuật Technion, phát biểu: "Nhiều người luôn nghĩ cá chỉ lưu giữ thông tin trong thời gian ngắn ngủi. Đó là một suy nghĩ sai lầm. Nhiều bằng chứng cho thấy cá chép, cá gai và một vài loài cá khác thông minh chẳng kém chim và động vật có vú. Chúng có thể học cách thoát khỏi mê cung, nhận ra thành viên trong đàn. Cá cũng biết cách tìm ra những con có nhiều ưu điểm để làm thủ lĩnh của chúng".

Xem thêm:

1. 9 bí ẩn khoa học lớn nhất thế kỷ 21

2. Phát hiện: Vi khuẩn 3,5 triệu năm tuổi có khả năng cải thiện tuổi thọ con người

3. Con người đã vô tình phát tán virus máy tính độc hại vào vũ trụ?

4. 10 thành tựu vĩ đại nhất của trí tuệ con người

Cảnh trong phim "Ai làm?" của đạo diễn Bùi Hoàng Hiệp xuất sắc giành 3 giải tại “Phim ngắn 14 ngày” 2026.
Phim về AI đoạt 3 giải “Phim ngắn 14 ngày” 2026
(Ngày Nay) - Ngày 12/11 tại TP.HCM, cuộc thi “Phim ngắn 14 ngày” 2026 công bố kết quả và trao giải thưởng cho các nhà làm phim trẻ bằng hiện kim, hiện vật và các học bổng với tổng giá trị lên đến 780 triệu đồng.
Union Buildings – Tuyệt tác kiến trúc và “trái tim” dân chủ của Nam Phi
Union Buildings – Tuyệt tác kiến trúc và “trái tim” dân chủ của Nam Phi
(Ngày Nay) - Nằm kiêu hãnh trên đỉnh đồi Meintjieskop, với tầm nhìn bao quát thủ đô Pretoria, Union Buildings không chỉ là công trình hành chính quan trọng bậc nhất của Nam Phi mà còn là chứng nhân của những bước ngoặt lịch sử. Hơn một thế kỷ qua, công trình này đã chứng kiến những biến thiên thăng trầm của đất nước, đánh dấu hành trình Nam Phi vượt qua quá khứ Apartheid đau thương để bước vào kỷ nguyên tự do và hòa giải dân tộc.
Dự án Quang Phúc 3 đang có mức tồn 664 tỷ đồng, chiếm gần như toàn bộ hàng tồn kho của QP Holdings.
QP Holdings: Danh mục dự án nghìn tỷ, doanh thu 9 tháng chưa đầy 7 tỷ đồng
(Ngày Nay) -  QP Holdings đang giới thiệu danh mục nhiều dự án bất động sản có quy mô từ vài trăm đến hàng nghìn tỷ đồng, trải rộng ở các phân khúc nhà ở, căn hộ, thương mại và bất động sản công nghiệp. Tuy nhiên, báo cáo tài chính hợp nhất 9 tháng năm 2026 cho thấy doanh thu thuần của doanh nghiệp chỉ đạt hơn 6,5 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế khoảng 9,4 tỷ đồng…
Phiên Tọa đàm tại Diễn đàn BĐS 2026 với sự tham gia của các chuyên gia uy tín.
Nhu cầu thực đang định hình lại sản phẩm bất động sản trong chu kỳ mới
(Ngày Nay) -Thị trường bất động sản đang điều chỉnh để chuyển sang một chu kỳ phát triển với động lực và tiêu chuẩn cạnh tranh mới. Theo đó, nhu cầu thực sẽ định hình lại sản phẩm bất động sản, người mua ngày càng quan tâm đến pháp lý, khả năng chi trả, chất lượng sống và hiệu quả khai thác, khả năng tạo ra giá trị thực, mang tới dòng tiền bền vững và không gian sống tốt hơn.
Bà Miki Nozawa, Trưởng Ban Giáo dục, Văn phòng UNESCO tại Việt Nam
UNESCO, WHO và UNICEF ra mắt Nhóm công tác Kỹ thuật về Sức khỏe Trường học tại Việt Nam
(Ngày Nay) - Ngày 11/11 tại Hà Nội, Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hợp Quốc (UNESCO), Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), và Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) đã ra mắt Nhóm Công tác Kỹ thuật về Sức khỏe Trường học - một sáng kiến giúp mỗi trường học trở thành không gian để học sinh, sinh viên học tốt, trưởng thành và khỏe mạnh mỗi ngày.