Sự thật về não cá vàng và “trí nhớ 3 giây”

Nhiều người tin rằng trí nhớ của cá vàng chỉ tồn tại trong ba giây và mỗi vòng nó bơi quanh bể của mình giống như nhìn thế giới lần đầu tiên. Tuy nhiên đó là một suy nghĩ sai lầm. Các nhà khoa học đã chỉ ra cá vàng có thể nhớ được tới 5 tháng.
Sự thật về não cá vàng và “trí nhớ 3 giây”

Các nhà khoa học thuộc Học viện Kỹ thuật Technion (Israel) đã bắt một số cá vàng con thả vào một bể cá để tìm hiểu trí nhớ của chúng.

Trong nghiên cứu đầu tiên cho thấy cá vàng có khả năng học hỏi và nhận biết thời gian. Họ đã lắp một chiếc cần gạt trong bể cá và khi những chú cá đẩy chiếc cần gạt thì thức ăn sẽ tự động chảy ra.

Đáng ngạc nhiên là những con cá vàng đã thực sự học được cách đẩy chiếc cần gạt khi muốn lấy thức ăn và thường xuyên lặp lai hành động này để có được nhiều thức ăn hơn.

Sau đó, các nhà khoa học đã điều chỉnh cần gạt chỉ phân phát thức ăn trong một giờ cố định. Sau nhiều ngày lũ cá nắm được quy luật. Thay vì liên tục đẩy cần, chúng chỉ trở lại thực hiện hành động đó vào đúng giờ có thức ăn.

Sự thật về não cá vàng và “trí nhớ 3 giây” - anh 1

Các nhà khoa học đã chỉ ra cá vàng có thể nhớ được tới 5 tháng

Nghiên cứu thứ hai sử dụng âm thanh để huấn luyện những con cá. Cứ mỗi khi cho cá ăn, họ lại phát một âm thanh qua loa phóng thanh. Sau một thời gian, lũ cá quen dần với âm thanh đó. Cứ mỗi khi nghe thấy nó, chúng lại nổi lên mặt nước chờ thức ăn. Sau một tháng sống trong môi trường nuôi nhốt, cá được thả xuống một lồng lớn dưới biển. Trong 5 tháng tiếp theo, chúng không được nghe âm thanh báo hiệu thức ăn nữa và chúng bước vào giai đoạn trưởng thành. Nhưng khi nhóm nghiên cứu phát lại âm thanh báo hiệu đến bữa ăn, chúng vẫn nổi lên mặt nước và chờ đợi.

Nếu bộ nhớ cá vàng chỉ tồn tại trong ba giây ngắn ngủi thì chúng sẽ không thể nhớ phải đẩy chiếc cần mới có thức ăn hoặc nhận biết âm thanh báo hiệu giờ ăn đã sẵn sàng.

Phát hiện này có ý nghĩa to lớn đối với các ngành ngư nghiệp. Người ta có thể huấn luyện cá con nổi lên mặt nước khi có âm thanh, sau đó thả chúng xuống sông, biển để chúng sống trong thiên nhiên. Khi cá lớn, người ta có thể dùng âm thanh để bắt chúng. Với phương pháp này, chi phí nuôi nhốt, thức ăn và nhân công của các trại nuôi cá sẽ giảm đáng kể. Tình trạng ô nhiễm môi trường do các trại cá gây nên cũng được cải thiện.

Sự thật về não cá vàng và “trí nhớ 3 giây” - anh 2

Cá vàng có khả năng học hỏi và nhận biết thời gian

Nhiều nghiên cứu trước đây chỉ ra rằng cá vàng có khả năng ghi nhớ và học hỏi. Thậm chí chúng còn thông minh hơn cá hồi. Các nhà khoa học tại Đại học St Andrews (Scotland) phát hiện cá chép có trí thông minh ngang ngửa với chuột.

Tiến sĩ Mike Webster, trưởng nhóm nghiên cứu của Học viện Kỹ thuật Technion, phát biểu: "Nhiều người luôn nghĩ cá chỉ lưu giữ thông tin trong thời gian ngắn ngủi. Đó là một suy nghĩ sai lầm. Nhiều bằng chứng cho thấy cá chép, cá gai và một vài loài cá khác thông minh chẳng kém chim và động vật có vú. Chúng có thể học cách thoát khỏi mê cung, nhận ra thành viên trong đàn. Cá cũng biết cách tìm ra những con có nhiều ưu điểm để làm thủ lĩnh của chúng".

Xem thêm:

1. 9 bí ẩn khoa học lớn nhất thế kỷ 21

2. Phát hiện: Vi khuẩn 3,5 triệu năm tuổi có khả năng cải thiện tuổi thọ con người

3. Con người đã vô tình phát tán virus máy tính độc hại vào vũ trụ?

4. 10 thành tựu vĩ đại nhất của trí tuệ con người

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
(Ngày Nay) - Sáng 4/10 đã diễn ra Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 với chủ đề: “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội”. Sự kiện do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với UBND thành phố Hà Nội tổ chức. Tham dự có: Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Minh Huấn; Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cùng đông đảo đại biểu.
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
(Ngày Nay) - Biến đổi khí hậu đang làm gia tăng nhiệt độ toàn cầu và thay đổi chu kỳ lượng mưa, tạo điều kiện thuận lợi cho các loài muỗi Anopheles (truyền bệnh sốt rét) và Aedes (truyền bệnh sốt xuất huyết) sinh sôi, mở rộng địa bàn hoạt động. Đây là cảnh báo vừa được các nhà khoa học thuộc Đại học Monash (Australia) công bố trên tạp chí Science Advances, với lời kêu gọi cộng đồng quốc tế cần khẩn cấp phối hợp ứng phó với gánh nặng dịch bệnh đang gia tăng.
Triều Tiên tuyên bố thử tên lửa siêu vượt âm
Triều Tiên tuyên bố thử tên lửa siêu vượt âm
(Ngày Nay) - Ngày 4/10, Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA) đưa tin nước này đã tiến hành cuộc huấn luyện phóng tên lửa đạn đạo chiến lược tầm trung có khả năng cơ động quỹ đạo và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), nhằm nâng cao khả năng tác chiến của lực lượng tên lửa.
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
(Ngày Nay) - Từng được xem là một trong những sông băng ổn định hiếm hoi trên thế giới, Perito Moreno, một trong những thắng cảnh nổi tiếng nhất của Argentina và là biểu tượng của vùng băng tuyết Patagonia, đang tan chảy và thu hẹp với tốc độ chưa từng thấy trong lịch sử.
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
(Ngày Nay) - Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Canada đánh dấu bước nâng cấp đáng kể trong quan hệ Việt Nam - Canada, đưa quan hệ hai nước từ khuôn khổ hợp tác vốn tập trung nhiều vào thương mại và giao lưu nhân dân sang một giai đoạn mang tính chiến lược hơn, với phạm vi hợp tác mở rộng sang chuỗi cung ứng, công nghệ tiên tiến, an ninh năng lượng, quốc phòng và an ninh hàng hải.
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
(Ngày Nay) - Ngày 2/10, công ty Google thuộc Tập đoàn Alphabet đã phóng vệ tinh mẫu thử nghiệm lên quỹ đạo nhằm đánh giá khả năng hoạt động của chip TPU trong môi trường khắc nghiệt của không gian.