“Vườn tao ngộ” - khu vườn nghệ thuật từ những điều giản dị
Triển lãm “Vườn tao ngộ” chính thức ra mắt công chúng từ ngày 04/3 đến 11/3/2026 tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, giới thiệu hơn 53 tác phẩm hội họa của ba họa sĩ Triệu Phương, Nguyễn Vân Anh và Nguyễn Phi Nga. Triển lãm mở ra một không gian nghệ thuật nhẹ nhàng, nơi người xem có thể dạo bước giữa những hình ảnh gần gũi của đời sống.
Trong “Vườn tao ngộ”, mỗi họa sĩ mở ra một “khu vườn” cảm xúc với những cách biểu đạt riêng. Đối với họa sĩ Nguyễn Phi Nga, chị lựa chọn chất liệu lụa để kể câu chuyện hội họa của mình. Trên nền lụa mềm mại, nữ họa sĩ khắc họa những hình ảnh gia đình, trẻ nhỏ và hoa trái căng tràn sức sống - như biểu tượng của sự gắn kết và đủ đầy.
 |
Họa sĩ Phi Nga cho biết vẽ lụa là một quá trình đòi hỏi nhiều công đoạn và sự kiên nhẫn. Tác phẩm không thể hoàn thành chỉ sau một lần thể hiện, mà cần trải qua nhiều lớp vẽ và nhuộm để đạt được sắc độ mong muốn. Chính quá trình ấy khiến mỗi bức tranh trở thành một hành trình tích lũy cảm xúc, nơi từng lớp màu như in đậm thêm những rung động và khoảnh khắc của đời sống.
Với họa sĩ Phi Nga, việc đưa hình ảnh gia đình, trẻ nhỏ hay hoa trái vào tranh bắt nguồn từ mong muốn ghi lại những điều tưởng chừng giản dị nhưng dễ bị cuốn trôi trong nhịp sống vội vã. Chị chia sẻ: “Có những khoảnh khắc ngẫu nhiên của các bạn nhỏ, mà các bạn ấy sẽ không thể mãi giữ được sự ngây thơ của con trẻ. Những người thân quanh mình cũng vậy, thời gian trôi qua rất nhanh, rồi một ngày nào đó, vì mỗi ngày vẫn nhìn thấy bố mẹ ở bên cạnh nên ta không kịp nhận ra họ vẫn đang già đi…”. Với chị, hội họa vì thế trở thành một cách để người nghệ sĩ dừng lại, ngắm nhìn và trân trọng hơn những điều bình dị đang hiện diện trong cuộc sống.
 |
Không gian của “Vườn tao ngộ” vì thế giống như một cuộc dạo chơi của tâm hồn. Ở đó, ký ức, thanh xuân và những mảnh ghép đời sống được kể lại bằng màu sắc, tạo nên cảm giác bình yên, gần gũi và giàu cảm xúc cho người thưởng lãm. Chính sự giản dị ấy đã khiến triển lãm trở thành một khoảng lặng đáng chú ý giữa dòng chảy nghệ thuật luôn tìm kiếm những biểu đạt mới mẻ và khác biệt.
Khi mỹ thuật ngày càng bị cuốn vào cuộc đua “khác biệt”
Trong bối cảnh mỹ thuật đương đại, ranh giới của sáng tạo ngày càng được mở rộng với sự xuất hiện của nhiều hình thức biểu đạt mới. Nghệ thuật ý niệm, sắp đặt, nghệ thuật số hay các tác phẩm được tạo ra với sự hỗ trợ của AI đang dần trở thành một phần quen thuộc của đời sống nghệ thuật. Những phương thức thể hiện này không chỉ mở rộng khả năng sáng tạo của nghệ sĩ mà còn mang đến cho công chúng những trải nghiệm thị giác mới mẻ, thậm chí là “choáng ngợp” bởi tính táo bạo và khác lạ.
Nhiều không gian nghệ thuật đương đại tại Hà Nội gần đây cũng lựa chọn các tác phẩm có cách tiếp cận mạnh về thị giác để thu hút công chúng. Tại Trung tâm Nghệ thuật Đương đại Vincom (VCCA), một số triển lãm như “Thủy triều cảm xúc”, “Hành tinh nhựa” gây ấn tượng với những cách bày trí mỹ thuật quy mô lớn, màu sắc rực rỡ và giàu tính trải nghiệm. Những không gian trưng bày mang tính thị giác mạnh mẽ này không chỉ thu hút đông đảo người trẻ mà còn cho thấy xu hướng nghệ thuật ngày càng chú trọng yếu tố mới lạ và khác biệt trong cách tiếp cận khán giả.
 |
Song song với sự phát triển của công nghệ và truyền thông thị giác, mạng xã hội cũng đang trở thành một không gian quan trọng để các tác phẩm mỹ thuật được lan tỏa. Hình ảnh tác phẩm được chia sẻ, bình luận và lan truyền nhanh chóng, góp phần định hình thị hiếu thẩm mỹ của công chúng, đặc biệt là khán giả trẻ. Trong môi trường ấy, nhiều nhà mỹ thuật cũng chịu áp lực phải tạo ra những tác phẩm đủ “khác biệt” hoặc đủ gây ấn tượng để thu hút sự chú ý.
Không ít tác phẩm vì thế được xây dựng với những ý tưởng hoặc hình thức thể hiện bất ngờ nhằm tạo ấn tượng thị giác mạnh trong không gian triển lãm cũng như trên các nền tảng trực tuyến. Tuy nhiên, song song với xu hướng tìm kiếm cái mới, nhiều người yêu nghệ thuật vẫn dành sự quan tâm cho những tác phẩm mang tính chiêm nghiệm, tinh tế và gần gũi với đời sống.
Chính trong bối cảnh đó, những triển lãm như “Vườn tao ngộ” gợi nhắc rằng sức hút của mỹ thuật không chỉ nằm ở sự phá cách hay khác biệt, mà đôi khi còn đến từ những cảm xúc giản dị, chậm rãi, nơi người xem có thể tìm thấy sự đồng cảm và một khoảng lặng cho tâm hồn.
Nghệ thuật không chỉ là cách thức...
Trong mỹ thuật nói riêng và nghệ thuật nói chung, mỗi tác phẩm không chỉ được hun đúc bằng kỹ thuật hay ý tưởng sáng tạo, mà còn bằng cách người nghệ sĩ gửi gắm cảm xúc và góc nhìn cá nhân về cuộc sống. Chia sẻ về điều này, họa sĩ Nguyễn Phi Nga cho rằng mỗi nghệ sĩ đều có một lựa chọn riêng trong cách biểu đạt. Có người theo đuổi những hình thức thể hiện mạnh mẽ, có người lại tìm đến sự tinh tế, nhã nhặn. Theo chị, không thể khẳng định rằng nghệ thuật phải luôn bứt phá hay thật mới lạ mới có thể thu hút khán giả, bởi hướng đi của mỗi người phụ thuộc vào cá tính và quan điểm nghệ thuật riêng của chính họ.
Cũng thông qua “khu vườn” nghệ thuật, họa sĩ Nguyễn Phi Nga mong muốn khán giả có thể tìm thấy sự đồng cảm và một khoảng lặng chậm rãi giữa nhịp sống thường ngày. “Với tôi, hội họa không chỉ là cách kể lại những câu chuyện đời sống, mà còn là nơi để cảm xúc được lắng lại và lan tỏa sự bình yên tới người thưởng lãm”, nữ họa sĩ chia sẻ.
 |
Góc nhìn ấy phần nào được phản ánh qua cảm nhận của khán giả khi đến với triển lãm “Vườn tao ngộ”. Trong chuyến công tác tại Hà Nội, Hoa hậu Du lịch Quốc tế 2021 Hoàng Hương Ly cũng dành thời gian ghé thăm không gian trưng bày này. Dưới góc nhìn của một khán giả, Hương Ly cho rằng mỗi phong cách triển lãm mang lại một trải nghiệm cảm xúc khác nhau cho người xem. Nếu những không gian nghệ thuật đương đại với cách sắp đặt táo bạo và màu sắc mạnh thường tạo ấn tượng thị giác nhanh và trực diện, thì “Vườn tao ngộ” lại đem đến cảm giác ấm áp và gần gũi hơn. Những hình ảnh gia đình, người phụ nữ hay những đóa hoa mềm mại trong tranh khiến không khí triển lãm trở nên dịu dàng, bình tâm, như một khoảng lặng để người xem chậm lại giữa nhịp sống thường ngày.
 |
Từ góc nhìn của nghệ sĩ lẫn người thưởng lãm, có thể thấy sức hấp dẫn của mỹ thuật không chỉ nằm ở những thử nghiệm táo bạo hay hình thức khác biệt. Đôi khi, chính sự giản dị và chân thành trong cách kể lại những câu chuyện đời sống lại tạo nên sự kết nối sâu sắc với công chúng.Trong “Vườn tao ngộ”, người họa sĩ không đặt trọng tâm vào những thử nghiệm thị giác mạnh hay các ý tưởng gây ấn tượng tức thời. Thay vào đó, triển lãm mở ra một không gian nghệ thuật nhẹ nhàng, nơi những câu chuyện đời thường và cảm xúc cá nhân được thể hiện qua ngôn ngữ hội họa giản dị. Giữa dòng chảy sáng tạo ngày càng đa dạng của mỹ thuật đương đại, cách tiếp cận này gợi nhắc rằng bên cạnh những tìm tòi mới mẻ, sự tinh tế và gần gũi với đời sống vẫn luôn có sức hấp dẫn riêng đối với công chúng. Sau cùng, điều khiến nghệ thuật ở lại lâu hơn trong lòng người xem vẫn là khả năng chạm tới cảm xúc và sự đồng cảm.
Bài: Thùy Linh & Hương Giang
Ảnh: Kondou
