Virus Zika là gì?
Zika là loại virus do muỗi Aedes Aegypti lây truyền, biểu hiện bằng các triệu chứng sốt nhẹ, phát ban, đau khớp và đỏ mắt. Cứ 5 người nhiễm virus sẽ có một người bị phát triển thành bệnh.
Julius Lutwama, nhà virus học tại Viện nghiên cứu Virus Uganda cho biết Zika được phát hiện ở loài khỉ tại Uganda vào năm 1947. Tuy nhiên, người Uganda không cho đó là loại virus nguy hiểm mà chỉ tập trung vào chống sốt rét.
Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ ngày 22/1 liệt kê danh sách 22 quốc gia và khu vực bị ảnh hưởng bởi virus Zika. Theo WHO, khoảng 20 quốc gia ở châu Mỹ, 10 khu vực khác ở châu Phi, châu Á và Thái Bình Dương xác nhận có các trường hợp nhiễm virus.
 |
Bé Ludmilla Hadassa Dias de Vasconcelos bị tật đầu nhỏ, đang điều trị tại Bệnh viện Oswald Cruz (Recife, Brazil). Ảnh: Huffingtonpost
Biểu hiện của bệnh
Virus Zika là một trong những nguyên nhân gây dị tật bẩm sinh, hàng nghìn em bé Brazil đã nhiễm phải, virus sẽ khiến trẻ sinh ra với chiếc đầu nhỏ hơn bình thường và chậm phát triển.
Triệu chứng bao gồm sốt phát ban, sốt, viêm kết mạc, tính đến thời điểm hiện tại, 21 quốc gia đã bị ảnh hưởng. Theo các nhà khoa học, virus lây truyền qua một loại muỗi giống như sốt xuất huyết. Tuy nhiên mới đây, các chuyên gia đã lo ngại rằng loại virus này có thể lây truyền qua đường tình dục.
Virut Zika gây teo não có lây qua đường tình dục?
Trong một ấn phẩm xuất bản năm 2011, giáo sư Brian Foy (Đại học Colorado) đã tuyên bố ông đã truyền virus Zika sang người vợ của mình qua quan hệ tình dục
Theo WHO, con đường lây lan phổ biến nhất vẫn là đường máu. Chưa có cơ sở để kết luận virus Zika có thể lây truyền qua sữa mẹ. Vậy nên, các bà mẹ ở khu vực đang có dịch vẫn có thể cho con bú sữa mẹ trong 6 tháng đầu tiên hoặc lâu hơn thế.
Trước khi đưa ra kết luận về nguy cơ lây qua đường tình dục, giáo sư Foy cùng đồng nghiệp đã tới một ngôi làng, nơi được coi là có dịch bệnh. Năm ngày sau khi trở về nhà, ông ngã bệnh với các triệu chứng mệt mỏi, sưng cổ tay, mẩn ngứa, đi tiểu đau buốt. Một vài tuần sau, vợ ông cũng có những dấu hiệu tương tự, đặc biệt là cực kỳ nhạy cảm với ánh sáng, đây là được cho là trường hợp đầu tiên khi mà virus lây từ người sang người.
Mặc dù vậy, tình trạng này là khá hiếm và vẫn chưa được cảnh báo. Theo tổ chức Y tế thế giới: "Virus Zika chủ yếu lây lan qua muỗi, chưa có bằng chứng rõ ràng để kết luận những phương thức lây truyền khác. Virus Zika có thể tổn tại trong tinh dịch của con người, một số trường hợp đã được ghi nhận. Tuy nhiên, điều này chưa thật sự phổ biến. Tại thời điểm này, cái mà chúng ta cần quan tâm đó là virus Zika lây lan rất nhanh qua muỗi".
Zika có gây tử vong?
Virus Zika không gây tử vong, nhưng gây ảnh hưởng xấu đến phụ nữ mang thai và đứa bé. Phụ nữ mang thai bị nhiễm virus Zika thì nhiều khả năng, đứa bé sinh ra bị tật đầu nhỏ, tình trạng mà đầu trẻ em bị dị dạng và não bộ phát triển không đầy đủ.
Tháng 4/2015, Zika được cho là nguyên nhân gây ra bệnh teo não ở 4000 trẻ sơ sinh tại Brazil. Dịch bệnh tiếp tục lan rộng sang Trung, Nam Mỹ và vùng Caribbean. Hiện tại, các trường hợp nhiễm virus khác đã được phát hiện tại nhiều nước khác trên thế giới thông qua những người du lịch tại các vùng có dịch.
Những trường hợp nhiễm virus Zika mới nhất đã được xác nhận tại Mỹ, Đan Mạch, Phần Lan, Bồ Đào Nha, Đức và Anh.
Riêng ở Venezuela, tuy có bằng chứng về sự hiện diện của loại virus này, nhưng chính phủ chưa công bố số liệu chính thức.
Cách chữa trị
Hiện tại chưa có thuốc trị bệnh, người bị nhiễm virus Zika sẽ tự hết sau khoảng một tuần nghỉ ngơi và truyền dịch. Hiện tại, Tổng thống Mỹ Obama đang hối thúc Bộ Y tế đề xuất các phương pháp điều trị thích hợp và vắc-xin phòng dịch.
Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh (CDC) khuyến cáo mọi người, đặc biệt là phụ nữ có thai không nên đi du lịch ở các nước đang có dịch bệnh.
Còn phụ nữ mang thai ở vùng dịch nên sử dụng các biện pháp chống muỗi đốt như bình xịt côn trùng, mặc đồ dài kín người, ở trong phòng có điều hòa nhiệt độ…
Tại nhiều quốc gia ở châu Mỹ Latinh và Caribbean (gồm Colombia, Ecuador, El Salvador và Jamaica), các quan chức y tế đã khuyến cáo nếu có thể, phụ nữ nên trì hoãn việc mang thai vào thời điểm này.
Việt Nam có muỗi truyền bệnh “đầu nhỏ” không?
Ông Trương Đình Bắc – Phó Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) cho biết, loài muỗi truyền virus Zika cũng chính là muỗi Aedes truyền bệnh sốt xuất huyết ở Việt Nam. Virus Zika truyền qua đường muỗi đốt và đã có nghi vấn có thể lây truyền qua đường tình dục. Virus Zika có thời gian ủ bệnh tới 10 ngày kể từ ngày bị muỗi có virus Zika đốt.
Để chủ động phòng bệnh, Bộ Y tế khuyến cáo người dân nhập cảnh về từ các quốc gia có lưu hành virus Zika chủ động tự theo dõi sức khỏe trong vòng 14 ngày, nếu có biểu hiện sốt đến ngay cơ sở y tế để được khám và tư vấn điều trị.
Không tự ý điều trị tại nhà; đậy kín tất cả các dụng cụ chứa nước để muỗi không vào đẻ trứng; chủ động diệt bọ gậy; ngủ màn, mặc quần áo dài phòng muỗi đốt ngay cả ban ngày…
Vân Trang
