Là trung tâm kinh tế, công nghiệp và logistics lớn nhất cả nước, Thành phố Hồ Chí Minh có mật độ phương tiện giao thông cao, nhu cầu vận chuyển hàng hóa lớn, đặc biệt trong lĩnh vực xây dựng. Nhóm xe tải tự đổ, sơ mi rơ moóc tự đổ hoạt động với tần suất dày đặc tại các tuyến cửa ngõ, khu công nghiệp, bến bãi vật liệu. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy đây cũng là loại phương tiện tiềm ẩn nhiều rủi ro, với các vi phạm phổ biến như “cơi nới” thùng xe, chở quá tải, sử dụng phương tiện quá niên hạn hoặc vô hiệu hóa thiết bị giám sát hành trình.
Thời gian qua, trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận đã xảy ra nhiều vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng liên quan đến xe tải trọng lớn, gây thiệt hại về người và tài sản; đồng thời làm hư hỏng kết cấu hạ tầng giao thông. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải siết chặt quản lý, không chỉ xử lý vi phạm mà còn phòng ngừa từ sớm, từ xa.
Trước yêu cầu đó, Phòng Cảnh sát giao thông Công an Thành phố Hồ Chí Minh triển khai kế hoạch tổng rà soát, dự kiến hoàn thành trước ngày 30/4/2026. Đợt kiểm tra được thực hiện với yêu cầu dữ liệu phải đầy đủ, chính xác, gắn với nguyên tắc rõ người, rõ xe, rõ trách nhiệm trong quản lý. Nội dung kiểm tra tập trung vào hồ sơ pháp lý phương tiện, đối chiếu với dữ liệu thực tế, kiểm tra hiện trạng sử dụng nhằm phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.
Đáng chú ý, việc kiểm tra không chỉ dừng ở hồ sơ mà gắn với thực tế phương tiện. Lực lượng chức năng trực tiếp đo kích thước thành thùng, kiểm tra thiết bị giám sát hành trình, camera nhằm đảm bảo phương tiện hoạt động đúng quy định, không bị “độ, chế” hoặc can thiệp kỹ thuật.
Tại cơ sở, cách làm chủ động, “đi từng doanh nghiệp” đang phát huy hiệu quả rõ nét. Ở phường Phú Mỹ, nơi tập trung nhiều khu công nghiệp, Công an phường đã rà soát 409 phương tiện thuộc diện kiểm tra, đồng thời tổ chức tuyên truyền, yêu cầu các doanh nghiệp ký cam kết không “cơi nới” thùng xe, chấp hành đúng quy định về tải trọng.
Song song đó, lực lượng chức năng phối hợp Đội Cảnh sát giao thông Nam Sài Gòn trực tiếp kiểm tra từng phương tiện, đối chiếu giấy tờ, đo kích thước thùng xe. Theo Trung tá Bùi Thị Thu Hồng, Phó Trưởng Công an phường Phú Mỹ, việc triển khai đồng bộ từ tuyên truyền đến kiểm tra đã tạo sự đồng thuận của doanh nghiệp, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật.
Ghi nhận thực tế cho thấy, đa số tài xế ủng hộ việc siết chặt quản lý. Anh Phùng Văn Trung, tài xế tại phường Phú Mỹ, Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ: “Khi tham gia giao thông, chúng tôi luôn tuân thủ luật, chạy đúng tốc độ, chở hàng đúng quy định, không quá tải. Trước đây, nếu xe không “lên thùng” thì rất khó có thu nhập, nhưng hiện nay quy định đã siết chặt nên buộc phải hạ thùng về đúng chuẩn”.
Tuy nhiên, áp lực chi phí vẫn là nguyên nhân dẫn đến vi phạm trong một số trường hợp. Anh Nguyễn Hữu Đại, tài xế xã Long Thành, tỉnh Đồng Nai cho biết: “Việc “cơi nới” thùng xe xuất phát từ áp lực giá cước vận tải bị ép thấp, trong khi chi phí như nhiên liệu lại cao. Có xe thiết kế chở 40 - 50 tấn nhưng thực tế chỉ được chở khoảng 30 tấn, nên doanh nghiệp tìm cách tăng kích thước thùng để chở nhiều hơn. Nếu làm đúng quy định thì dễ bị lỗ, nhưng mức xử phạt hiện nay rất nặng nên tài xế cũng e ngại, không dám vi phạm”.
Theo Trung tá Bùi Thị Thu Hồng, qua triển khai kế hoạch, ý thức chấp hành của các chủ phương tiện đã có chuyển biến tích cực, tình trạng “cơi nới” thùng xe từng bước được hạn chế, nhất là tại địa bàn có mật độ xe tải lớn như phường Phú Mỹ.
Đợt tổng rà soát lần này không chỉ nhằm xử lý vi phạm trước mắt mà còn hướng tới mục tiêu lâu dài là chuẩn hóa dữ liệu phương tiện, phục vụ kết nối liên ngành, góp phần cải cách thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước trong lĩnh vực vận tải.
Sau cao điểm, lực lượng chức năng sẽ tiếp tục duy trì tuần tra, kiểm soát, kết hợp tuyên truyền thường xuyên để giữ vững kết quả. Trong bối cảnh nhu cầu vận tải hàng hóa ngày càng tăng, việc siết chặt quản lý xe tải nặng được xem là giải pháp căn cơ, góp phần lập lại trật tự an toàn giao thông và hướng tới phát triển đô thị bền vững tại Thành phố Hồ Chí Minh.
