Chưa đầy một tuần trước ngày bầu cử 3/11, đương kim Tổng thống Mỹ Donald Trump đã mất đi sự ủng hộ của một nhóm đại diện cử tri gốc Á đảng Cộng hòa - điều có thể tạo ra khác biệt trong kết quả bầu cử ở Florida và một số bang dao động.
Ủy ban Quốc gia người Mỹ gốc Á đảng Cộng hòa (Asian GOP) ủng hộ ứng cử viên đảng Dân chủ Joe Biden. Trong tuyên bố được đưa ra ngày 30/10, ủy ban này khẳng định nước Mỹ cần có một vị tổng thống biết cảm thông, đoàn kết và có khả năng tập hợp tất cả các bên. Trước đó, Asia GOP ủng hộ ông Trump trong cuộc bầu cử năm 2016.
Cliff Li, Chủ tịch Asia GOP, cho biết đã có sự dịch chuyển quan điểm trong cộng đồng người Mỹ gốc Á bảo thủ, nhất là số người gốc Hoa. Ông cũng nói rằng bản thân ông giận dữ trước việc đương kim Tổng thống Mỹ thẳng thừng gọi chủng virus mới là “virus Trung Quốc” mà không cần biết ảnh hưởng, tác động của kiểu đại ngôn này gây ra, nhất là với cộng đồng người Mỹ gốc Hoa.
Người gốc Á là chủng tộc có mức gia tăng thành viên nhanh nhất trong số cử tri được quyền đi bầu tại Mỹ. Có hơn 11 triệu người châu Á có quyền bỏ phiếu và tuy chỉ chiếm khoảng 5% cử tri, nhưng cộng đồng này lại sống tập trung ở một số bang chiến địa có tính chất quyết định cuộc đua tới Nhà Trắng.
Các cuộc thăm dò cho thấy, người Mỹ gốc Á không thực sự xác định gắn kết với đảng Dân chủ hay Cộng hòa, xu hướng khiến họ trở thành nhóm cử tri dao động mà mọi chiến dịch vận động tranh cử đều hướng tới, thu hút.
Người Mỹ gốc Á bảo thủ là cộng đồng thiểu số, nhưng lá phiếu của họ có thể tác động lớn đến kết quả bầu cử tại các bang Florida, North Carolina, Pennsylvania và Wisconsin – đều là những bang chiến địa mà cả ông Trump và đối thủ Biden quyết tâm có được những cử tri ủng hộ cuối cùng. Có khoảng 880.000 cử tri gốc Á tại bốn bang này, tập trung đông nhất ở Florida, với khoảng 400.000 người.
Theo kết quả thăm dò dư luận do Trung tâm Dữ liệu AAPI, một nhà xuất bản số liệu nhân chủng học và nghiên cứu chính sách về người Mỹ gốc Á và các đảo quốc Thái Bình Dương được công bố hồi tháng 9, khoảng 45% cử tri gốc Á nói rằng sẽ bỏ phiếu cho ông Biden, trong khi tỉ lệ này đối với ông Trump là 37%.
Theo Sunny Shao, một nhà nghiên cứu tại AAPI Data, cử tri gốc Á có khả năng thay đổi cục diện ở bốn bang chiến địa. “Nhiều người từng bỏ phiếu cho ông Trump năm 2016 đơn giản là bởi họ không muốn bầu cho bà Hillary hay đảng Dân chủ. Họ cũng không có nhiều điều tích cực để nói về ông Trump. Nhưng nhiệm kỳ 4 năm của Donald Trump có lẽ đã thay đổi cách nhìn của họ”, ông Shao nhận định.
Trong những ngày áp chót vận động tranh cử, Asia GOP hướng đến mục tiêu đẩy “số đông im lặng” trong cộng đồng người Mỹ gốc Á ngả về ông Biden. Theo ông Li, trong nhóm Wechat có 50.000-70.000 thành viên người gốc Á, có khoảng 1/3 ủng hộ ông Trump, số còn lại cho biết không bầu cho ông Trump nhưng cũng chưa biết chắc sẽ bầu cho ai.
Chủ tịch Asia GOP nhìn nhận, cử tri phản ứng như vậy là bởi họ không chắc chắn, bởi họ ngại nói ra thực tế chính họ đã mắc sai lầm khi bỏ phiếu ủng hộ ông Trump hồi năm 2016, mà ngay Asia GOP cũng nằm trong số đó. Mục đích Asia GOP đưa ra tuyên bố là nhắm vào số đối tượng còn e ngại này, với thông điệp “việc bỏ phiếu cho ông Joe Biden là bình thường, sai lầm nếu có trong năm 2016 cũng không sao, mọi người hoàn toàn có thể bày tỏ ý kiến của mình”.
Cliff Li cho biết bản thân ông đã bị một số cá nhân trung thành với ông Trump gửi lời đe dọa kể từ thời điểm Asia GOP ra tuyên bố ủng hộ ông Biden. Nhưng tương tác trên Wechat cho thấy đa phần mọi người nhấn nút “Like” (thích) đối với tuyên bố của Asia GOP.
Ông Li từng có thời gian công tác gắn bó với đảng Cộng hòa. Khi Asia GOP ra đời vào năm 2015, tổ chức này còn được nhân viên của Ủy ban Quốc gia đảng Cộng hòa (RNC) hướng dẫn cách thức tổ chức, hoạt động. Nhưng mối quan hệ nồng ấm đó chấm dứt vào năm 2019, sau vụ việc lùm xùm liên quan đến nhân vật Cindy Yang.
Bà Cindy là chủ một tiệm massage, kiêm giám đốc gây quỹ trong một hội đoàn địa phương của Asia GOP ở Florida. Cindy bị cho là người đứng ra chắp nối quan hệ giữa các thành viên trong gia đình ông Trump với giới doanh nhân và chính trị gia Trung Quốc. Về phần mình, bà lên tiếng khẳng định không làm điều gì sai.
Cliff Li khẳng định hội đoàn không sai phạm gì trong hoạt động, nhưng vụ việc hủy hoại nghiêm trọng uy tín của Asia GOP, khi RNC không có động thái nào giúp giải thích, làm sáng tỏ vụ việc, điều mà ông Li nói rằng đảng Cộng hòa “đã bỏ rơi chúng tôi”. Kể từ đó, Asia GOP chấm dứt duy trì hợp tác với RNC.
Tuy nhiên, Cliff Li khẳng định bất đồng giữa Asia GOP với ông Trump không chỉ có vậy. Ông nói rằng, trong thời điểm đại dịch bùng phát, cộng đồng người Mỹ gốc Á nghi ngờ khả năng lãnh đạo, ưu tiên và cả tình cảm của ông Trump. “Có vẻ như chúng tôi có số đông bắt đầu chống lại ông Trump. Đây là cuộc bầu cử rất quan trọng, chúng tôi muốn tiếng nói của mình được ghi nhận. Chúng tôi từng do dự, nhưng thật may là không quá muộn” – Chủ tịch Asia GOP bày tỏ.
