Hoàn thiện Luật Đấu giá tài sản đồng bộ với các luật liên quan
Thảo luận tại tổ, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Tư pháp nghiên cứu, tiếp thu ý kiến thẩm tra của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, báo cáo làm rõ sự cần thiết sửa đổi luật; mục đích, mục tiêu tăng cường quản lý nhà nước...
Đối với đề xuất quy định thời điểm có hiệu lực sớm đối với một số nội dung của dự thảo Luật, Chính phủ đã giao Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành chuẩn bị văn bản quy định chi tiết, bảo đảm có hiệu lực đồng thời với các nhóm nội dung được đề xuất có hiệu lực sớm. Cùng với đó, rà soát, tích hợp các nội dung hướng dẫn trong một văn bản, hạn chế tối đa việc ban hành quá nhiều văn bản hướng dẫn; xây dựng kế hoạch tổ chức tập huấn, hướng dẫn các bộ, ngành, địa phương.
Thủ tướng đề nghị các đại biểu Quốc hội tiếp tục nghiên cứu, đóng góp ý kiến đối với những vấn đề còn có quan điểm khác nhau trong quá trình thẩm tra, hoàn thiện dự thảo Luật, tập trung vào 4 nhóm nội dung: phạm vi áp dụng và lựa chọn tổ chức đấu giá; tham dự, trả giá và tiền đặt trước; đấu giá trực tuyến và bước giá; hủy kết quả đấu giá và bảo vệ người mua được tài sản đấu giá ngay tình; từ đó bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất và gắn kết chặt chẽ với Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản và Luật Đấu thầu.
Phân tích mối quan hệ giữa Luật Đấu giá tài sản với các luật chuyên ngành, Thủ tướng nhấn mạnh, trình tự, thủ tục đấu giá có sự gắn bó chặt chẽ với các quy định về quản lý tài sản, nhất là đối với quyền sử dụng đất. Vì vậy, cần rà soát kỹ các quy định để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và khả năng thực thi.
Dẫn ví dụ trong lĩnh vực đất đai, Thủ tướng cho biết, Luật Đất đai quy định, Nhà nước phải tăng cường quản lý giá đất. Theo đó, việc tổ chức đấu giá phải tuân thủ trình tự, thủ tục và gắn với các quy định về quyết định giá đất, trong đó có trách nhiệm của UBND, HĐND địa phương trong việc quyết định theo khung giá đất và hệ số. Các cơ quan chuyên môn sẽ ban hành quy định chi tiết, nhưng mục tiêu quan trọng nhất là phải quản lý, điều tiết được giá đất và thị trường bất động sản.
Theo Thủ tướng, quan điểm xuyên suốt của Bộ Chính trị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Chính phủ là phải điều tiết, kiểm soát được giá đối với phân khúc nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê để người lao động, người thu nhập thấp có khả năng mua nhà ở xã hội hoặc thuê nhà dài hạn. Luật Đất đai quy định có những trường hợp phải thực hiện đấu giá hoặc đấu thầu, trong khi trình tự, thủ tục được thực hiện theo quy định của Luật Đấu giá tài sản và Luật Đấu thầu.
Vì vậy, cần rà soát kỹ, bảo đảm các quy định có sự thống nhất, đồng bộ và tính khả thi trong thực tiễn, Thủ tướng lưu ý; nếu các quy định của Luật và văn bản hướng dẫn không đầy đủ, chi tiết, rõ ràng, cụ thể thì các địa phương sẽ gặp nhiều khó khăn khi triển khai thực hiện.
Tăng cường chăm sóc, bảo vệ trẻ em
Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi) cũng là nội dung được các đại biểu Quốc hội quan tâm, cho ý kiến thảo luận tại tổ. Đa số các đại biểu nhất trí, dự thảo Luật đã kịp thời cập nhật, thể chế hóa các chủ trương, định hướng của Đảng về tăng cường chăm sóc, bảo vệ trẻ em, đặc biệt là trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt; chuyển dần từ mô hình chăm sóc tập trung sang chăm sóc trong môi trường gia đình, cộng đồng, lấy quyền và lợi ích tốt nhất của trẻ em làm trọng tâm.
Đại biểu Hứa Đức Việt (Lạng Sơn) cho rằng, cần phân biệt mức độ, thời hạn chấp hành hình phạt đối với quy định chấm dứt việc nuôi con nuôi khi cha mẹ nuôi phải chấp hành hình phạt tù. Trường hợp cha mẹ nuôi bị kết án phạt tù với thời hạn ngắn, nhưng gia đình vẫn có điều kiện kinh tế, có ông bà, người thân thích chăm sóc thay trong thời gian này và mối quan hệ tình cảm giữa cha mẹ nuôi và con nuôi sâu sắc, việc chấm dứt quan hệ nuôi con nuôi một cách máy móc có thể gây tổn thương tâm lý, làm mất đi môi trường gia đình ổn định của trẻ.
Do đó, đại biểu đề nghị sửa đổi điểm b khoản 1 Điều 27 theo hướng, quy định trường hợp phải chấp hành hình phạt tù từ 3 năm trở lên hoặc tù chung thân, dẫn đến không thể tiếp tục thực hiện nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng con nuôi; trao quyền cho Tòa án xem xét, đánh giá toàn diện từng trường hợp cụ thể trên cơ sở bảo đảm lợi ích tốt nhất của con nuôi.
Đại biểu đánh giá cao việc dự thảo Luật hạ độ tuổi phải lấy ý kiến đồng ý của trẻ từ đủ 9 tuổi xuống đủ 7 tuổi, phù hợp với Luật Trẻ em và Công ước quốc tế về quyền trẻ em. Tuy nhiên, trẻ em từ 7 đến dưới 12 tuổi còn non nớt về tâm lý, dễ bị tác động hoặc sợ hãi, do đó đại biểu đề nghị bổ sung quy định mang tính nguyên tắc ngay trong Luật.
Việc lấy ý kiến của trẻ em từ đủ 7 tuổi trở lên phải được thực hiện bằng phương pháp thân thiện, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi, có sự hỗ trợ của người làm công tác xã hội hoặc chuyên gia tâm lý, bảo đảm ý kiến của trẻ hoàn toàn tự nguyện, không bị áp đặt hoặc định hướng - đại biểu nêu.
Về điều kiện của người nhận con nuôi, đại biểu cho rằng, mục tiêu của quy định là phòng ngừa rủi ro, vì vậy cần xác định rõ việc hạn chế quyền nhận con nuôi chỉ áp dụng đối với người đang trong thời gian thử thách của án treo; đồng thời đề nghị bổ sung quy định không cho phép người bị xử lý vi phạm hành chính về phòng, chống bạo lực gia đình và hành vi xâm hại trẻ em nhận con nuôi.
Liên quan đến căn cứ chấm dứt việc nuôi con nuôi khi cha mẹ nuôi mắc bệnh hiểm nghèo, đại biểu Hứa Đức Việt cho rằng, “quy định mang tính máy móc”, bởi mắc bệnh hiểm nghèo không đồng nghĩa với việc mất hoàn toàn khả năng chăm sóc, nuôi dưỡng con nuôi. Đại biểu đề nghị chỉ xem xét căn cứ này khi tình trạng bệnh hiểm nghèo dẫn đến việc cha mẹ nuôi thực tế không còn khả năng chăm sóc, nuôi dưỡng con nuôi. Đồng thời, cần quy định rõ chủ thể có quyền yêu cầu chấm dứt việc nuôi con nuôi tương ứng với từng căn cứ cụ thể, tránh gây lúng túng cho Tòa án trong quá trình thụ lý, giải quyết.
Đồng quan điểm, đại biểu Phạm Thu Xanh (Hải Phòng) đề nghị bỏ quy định coi việc mắc bệnh hiểm nghèo là một căn cứ độc lập để chấm dứt quan hệ nuôi con nuôi.
Dẫn quy định tại Thông tư số 50/2024/TT-BYT của Bộ Y tế về danh mục 38 bệnh hiểm nghèo, đại biểu cho rằng, một số bệnh trong danh mục vẫn có thể được kiểm soát, điều trị lâu dài như trường hợp mắc ung thư, HIV/AIDS, đái tháo đường tuýp 2, suy thận hoặc sau ghép tạng vẫn có thể duy trì cuộc sống và thực hiện trách nhiệm chăm sóc gia đình.
Đại biểu đề nghị dự thảo Luật quy định theo hướng chỉ xem xét chấm dứt việc nuôi con nuôi khi cha, mẹ nuôi thực tế không còn khả năng chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ, các biện pháp hỗ trợ phù hợp không thể bảo đảm việc chăm sóc an toàn và Tòa án xác định việc chấm dứt đáp ứng lợi ích tốt nhất của trẻ. Không chấm dứt quan hệ nuôi con nuôi chỉ vì cha, mẹ nuôi mắc bệnh hoặc có khuyết tật.
Đối với trẻ cần được bảo vệ khẩn cấp hoặc bố trí chăm sóc ngay, đại biểu Phạm Thu Xanh đề nghị phân biệt rõ việc chăm sóc tạm thời với việc xác định trẻ đủ điều kiện được cho làm con nuôi, bảo đảm mỗi trường hợp được giải quyết theo căn cứ pháp lý riêng; mở rộng phạm vi hướng dẫn, đánh giá và hỗ trợ y tế đối với tất cả trẻ em được giải quyết cho làm con nuôi, không chỉ trẻ đang sống tại các cơ sở trợ giúp xã hội.
Dự thảo Luật cần quy định trách nhiệm của Bộ Y tế trong hướng dẫn đánh giá sức khỏe, nhu cầu chăm sóc của tất cả trẻ em được giải quyết cho làm con nuôi, bao gồm cả trẻ đang sống tại gia đình; bổ sung yêu cầu đối chiếu nhu cầu sức khỏe, phát triển của trẻ với khả năng đáp ứng của người nhận con nuôi. Trước khi quyết định việc nuôi con nuôi, người nhận nuôi phải được tư vấn về tình trạng sức khỏe của trẻ...
