Quy hoạch xác định các mục tiêu, nhiệm vụ trọng tâm, dự án lớn và giải pháp nhằm thúc đẩy ngành than phát triển chất lượng cao trong giai đoạn 2026-2030.
Tại Bắc Kinh, than đá vẫn là nguồn năng lượng cơ bản, có vai trò quan trọng đối với đời sống kinh tế - xã hội và an ninh năng lượng quốc gia của Trung Quốc. Trong giai đoạn “Quy hoạch 5 năm lần thứ 15”, nhu cầu tiêu thụ than của Trung Quốc dự kiến sẽ đạt đỉnh, trong khi môi trường phát triển của ngành có những thay đổi sâu sắc và phức tạp, đòi hỏi ngành than vừa bảo đảm an ninh năng lượng, vừa đẩy nhanh quá trình chuyển đổi xanh.
Quy hoạch lấy xây dựng hệ thống công nghiệp than hiện đại làm trọng tâm, đồng thời cân đối giữa bảo đảm an ninh năng lượng và chuyển đổi xanh, đề ra 9 nhóm nhiệm vụ chủ yếu.
Thứ nhất, tối ưu hóa không gian phát triển ngành than, củng cố và hoàn thiện mô hình khai thác theo cấp độ từ miền Đông, miền Trung đến miền Tây; thúc đẩy có trật tự việc xây dựng năng lực sản xuất bổ sung, phối hợp phát triển nguồn tài nguyên tại các khu vực trọng điểm và hoàn thiện mạng lưới vận chuyển than liên vùng.
Thứ hai, đẩy nhanh tối ưu hóa, nâng cấp cơ cấu ngành than, nâng cao tiêu chuẩn tiếp cận khai thác tài nguyên, phát triển năng lực sản xuất tiên tiến, chất lượng cao, đồng thời loại bỏ năng lực sản xuất lạc hậu, không hiệu quả và thận trọng thúc đẩy khai thác các nguồn tài nguyên ở độ sâu lớn.
Thứ ba, Trung Quốc sẽ củng cố hệ thống sản xuất, cung ứng, dự trữ và tiêu thụ than, duy trì ổn định sản xuất và nguồn cung, tối ưu hóa hệ thống vận tải, đẩy nhanh xây dựng năng lực dự trữ và nâng cao khả năng bảo đảm nguồn cung trong tình huống khẩn cấp.
Thứ tư, đẩy mạnh nâng cấp thông minh hóa các mỏ than, thúc đẩy xây dựng mỏ thông minh theo từng loại và cấp độ, đồng thời đẩy nhanh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào các khâu cụ thể, nâng cao hiệu quả vận hành.
Thứ năm, Trung Quốc sẽ thúc đẩy chuyển đổi xanh và carbon thấp trong ngành than, nâng cao trình độ khai thác tài nguyên theo hướng xanh, tăng cường tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải trong toàn bộ quá trình sản xuất, đẩy mạnh khai thác và sử dụng khí than, đồng thời thúc đẩy kết hợp giữa than và năng lượng mới.
Thứ sáu, tăng cường sử dụng than sạch và hiệu quả, thúc đẩy sử dụng than theo hướng sạch hơn, nâng cao chất lượng than thương phẩm, đẩy nhanh chuyển đổi và nâng cấp các nhà máy nhiệt điện than, đồng thời từng bước mở rộng việc sử dụng than làm nguyên liệu.
Thứ bảy, nâng cao năng lực đổi mới khoa học - công nghệ của ngành, tăng cường nghiên cứu cơ bản phục vụ ứng dụng, thúc đẩy nghiên cứu, phát triển và ứng dụng các công nghệ, thiết bị tiên tiến, đồng thời hoàn thiện hệ thống đổi mới khoa học - công nghệ ngành than.
Thứ tám, tăng cường quản lý an toàn sản xuất, củng cố nền tảng an toàn tại các mỏ, tăng cường phòng ngừa và kiểm soát các thảm họa lớn trong khai thác than và nâng cao công tác bảo vệ sức khỏe nghề nghiệp.
Thứ chín, nâng cao trình độ quản trị hiện đại của ngành, tiếp tục hoàn thiện thị trường than hiện đại, xây dựng hệ thống thể chế quản lý ngành, thúc đẩy cải cách và phát triển doanh nghiệp than, đồng thời tăng cường giao lưu và hợp tác quốc tế.
Bên cạnh 9 nhóm nhiệm vụ trên, quy hoạch xác định 5 nhóm dự án lớn nhằm tạo động lực triển khai, gồm xây dựng các cơ sở bảo đảm nguồn cung than, nâng cấp và phát triển các mỏ than thông minh, thúc đẩy kết hợp than với năng lượng mới, nâng cao chất lượng than thương phẩm và đổi mới công nghệ, thiết bị ngành than. Trung Quốc cũng sẽ tăng cường quản lý quy hoạch tổng thể các khu vực khai thác than, xây dựng cơ chế quản lý thống nhất về năng lực sản xuất, hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn ngành và chính sách điều tiết giá than trong một khoảng phù hợp.
Đáng chú ý, quy hoạch kèm theo “Phương án phát triển và sử dụng khí than”, trong đó Trung Quốc đặt mục tiêu đến năm 2030 sản lượng khí than đạt 26 tỷ m³, lượng khí mỏ than được sử dụng đạt 6,5 tỷ m³. Bên cạnh đó, Trung Quốc cũng sẽ tăng cường nghiên cứu công nghệ thăm dò, khai thác khí than, công nghệ thu hồi và sử dụng khí mỏ than, đồng thời phối hợp xây dựng mạng lưới đường ống vận chuyển khí than phù hợp với quy hoạch “một mạng lưới khí đốt quốc gia”.
NDRC và NEA cho biết thời gian tới sẽ tăng cường điều phối chung trong ngành, phối hợp với các cơ quan liên quan để hướng dẫn, theo dõi và đánh giá việc thực hiện quy hoạch; hoàn thiện các chính sách hỗ trợ phát triển ngành và phối hợp giải quyết những vấn đề lớn phát sinh trong quá trình triển khai, qua đó thúc đẩy ngành than Trung Quốc phát triển theo hướng an toàn hơn, thông minh hơn, xanh hơn và hiệu quả hơn.
