Tối 13/11/2026, tại Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội), lễ kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam (1076-2026) được tổ chức trọng thể. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, đại diện các bộ, ngành, nhà khoa học, nhà giáo và đông đảo đại biểu đã tham dự sự kiện.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự lễ kỷ niệm. Cùng dự có nguyên Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh; nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng; Các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Trần Cẩm Tú, Thường trực Ban Bí thư, Bùi Thị Minh Hoài, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Nguyễn Duy Ngọc, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, Đỗ Văn Chiến, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội, Phan Văn Giang, Phó thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng; Nguyễn Trọng Nghĩa, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Tổng Cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, Đoàn Minh Huấn, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Trần Đức Thắng, Bí thư Thành ủy Hà Nội và các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các ban, bộ, ngành Trung ương và thành phố Hà Nội qua các thời kỳ; Đại diện các cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế.
 |
Phát biểu tại lễ kỷ niệm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị các cấp, các ngành và địa phương chủ động phát hiện, thu hút và trọng dụng nhân tài ở mọi cấp, xuất phát từ yêu cầu giải quyết những vấn đề cấp thiết của địa phương và đất nước. Phạm vi thu hút nhân tài cần được mở rộng, không chỉ với đội ngũ trí thức trong nước mà cả người Việt Nam ở nước ngoài và người nước ngoài.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, người đứng đầu mỗi cơ quan phải chịu trách nhiệm xuyên suốt quá trình phát hiện, tuyển chọn, giao quyền và bảo đảm nguồn lực để người được giao nhiệm vụ có đủ điều kiện thực hiện công việc. Cùng với việc mạnh dạn giao những nhiệm vụ khó, cần xây dựng cơ chế bảo vệ những người năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.
Đối với Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Đảng bộ và chính quyền thành phố đi đầu trong việc “đặt hàng chiến lược” với các trường đại học, viện nghiên cứu lớn nhằm giải quyết những vấn đề cấp thiết của Thủ đô. Các nhà khoa học trẻ cần được giao những nhiệm vụ cụ thể, có cơ hội đưa ý tưởng và giải pháp vào thực tiễn, tạo ra những sản phẩm thiết thực phục vụ đời sống. Ông đồng thời đề nghị Hà Nội đúc rút kinh nghiệm từ các mô hình quản trị và cách làm hiệu quả, tạo cơ sở để những địa phương khác tham khảo, vận dụng; trong đó, chiều sâu văn hóa và trí tuệ cần được xác định là nền tảng cho sự phát triển của Thủ đô.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng đề nghị các cấp ủy đảng quyết liệt triển khai Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, Kết luận số 105 của Trung ương về những định hướng chiến lược thu hút và trọng dụng nhân tài, cùng Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
Mở rộng cơ hội học tập suốt đời
Trước những biến chuyển mạnh mẽ do trí tuệ nhân tạo mang lại, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh vai trò của nhà trường trong việc hình thành tư duy độc lập, bồi dưỡng nhân cách và khơi dậy khát vọng vươn lên ở người học. Theo ông, trí tuệ nhân tạo càng phát triển, mỗi người càng cần chủ động học tập để làm chủ bản thân. Thực học không chỉ dừng ở việc tiếp thu kiến thức mà còn được thể hiện qua năng lực vận dụng vào giải quyết công việc và tinh thần trách nhiệm đối với kết quả đạt được. Trong bối cảnh nghề nghiệp liên tục biến đổi, cơ hội học tiếp, học lại và học tập suốt đời cần được mở rộng tới mọi người.
 |
Tiết mục Chàng vinh quy tại lễ kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam (1076-2026) |
Để bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị ưu tiên nguồn lực cho vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; đồng thời tạo điều kiện để trẻ em có hoàn cảnh khó khăn và học sinh khuyết tật được học tập đầy đủ. Cùng với đó, các cấp quản lý giáo dục cần tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy, cắt giảm thủ tục hành chính, qua đó giảm áp lực công việc ngoài chuyên môn, giúp giáo viên có thêm thời gian dành cho giảng dạy, nghiên cứu và chăm lo học sinh.
Đối với các trường đại học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp, ông đề nghị chủ động tăng cường hợp tác với doanh nghiệp, viện nghiên cứu. Sự gắn kết này sẽ tạo điều kiện để người học sớm tiếp cận môi trường làm việc thực tế, vận dụng kiến thức vào công việc, đồng thời giúp nhà trường phát huy các ý tưởng mới và chú trọng hơn nữa công tác phát hiện, bồi dưỡng tài năng.
Đưa di sản Quốc Tử Giám vào đời sống học đường
Nhắc lại lịch sử gây dựng nền tự chủ của Đại Việt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết, năm 1070, vua Lý Thánh Tông cho dựng Văn Miếu. Sáu năm sau, dưới triều vua Lý Nhân Tông, Quốc Tử Giám được thành lập tại Thăng Long. Sự ra đời của trường đại học đầu tiên của dân tộc đánh dấu bước phát triển quan trọng trong việc tổ chức, đưa công tác đào tạo nhân tài vào nền nếp. Theo ông, tầm nhìn coi trọng sự học của cha ông vẫn còn nguyên giá trị trong công cuộc phát triển đất nước hôm nay.
Trên tấm bia dựng năm 1484 để ghi danh những người đỗ khoa thi năm 1442, Thân Nhân Trung đã khẳng định: “Hiền tài là nguyên khí của quốc gia”. Không chỉ lưu danh những người đỗ đạt, văn bia còn gửi gắm lời răn dạy kẻ sĩ về việc giữ gìn danh tiết, đồng thời phê phán thói tham lam, sa ngã. Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, hệ thống 82 bia tiến sĩ tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám, được công nhận là Bảo vật quốc gia và Di sản Ký ức thế giới, là minh chứng cho quan niệm nhất quán của tiền nhân: việc bồi đắp nguyên khí quốc gia phải gắn liền với cả tài năng và đạo đức.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng nhắc lại lời Chủ tịch Hồ Chí Minh tại phiên họp đầu tiên của Chính phủ lâm thời: “Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu”. Trong bối cảnh đất nước vừa giành được độc lập, nhiệm vụ chống “giặc dốt” đã được đặt vào hàng những công việc cấp bách hàng đầu.
 |
Hướng tới dấu mốc 1.000 năm Quốc Tử Giám vào năm 2076, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị đưa những giá trị của di sản vào đời sống học đường, để truyền thống hiếu học và trọng dụng hiền tài tiếp tục được bồi đắp qua các thế hệ. Công tác trùng tu, tôn tạo di tích phải đặt trên cơ sở nghiên cứu khoa học, bảo đảm tôn trọng tính nguyên bản của hiện vật, kiến trúc và không gian lịch sử. Hà Nội cần phối hợp với ngành văn hóa, giáo dục và các cơ quan nghiên cứu để sớm hoàn thiện hệ thống tài liệu số hóa về di tích.
Tại buổi lễ, em Lê Linh Phương, đại diện thế hệ trẻ, bày tỏ niềm tự hào về truyền thống hiếu học, trọng tri thức và quý hiền tài của cha ông. Theo em, thế hệ trẻ có thể tiếp nối truyền thống ấy từ những hành động thiết thực trong cuộc sống hằng ngày: học tập nghiêm túc, trung thực với tri thức, làm việc có trách nhiệm và sẵn sàng đóng góp cho việc chung.
Khép lại buổi lễ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các đại biểu thưởng thức chương trình nghệ thuật gồm hai chương “Mạch nguồn đạo học” và “Hiền tài là nguyên khí quốc gia”.
