Sáng sớm ở Quảng Phú Cầu, những bó hương đỏ xếp thành vòng lớn trên sân phơi, và trước khi nắng lên đã có người đứng chờ chụp ảnh. Theo chia sẻ của bác Hoa, người đại diện tại điểm đón khách ở làng, từ tháng 3/2023, người dân đã chủ động làm video giới thiệu làng nghề. Đến tháng 5 cùng năm, các đoàn truyền hình bắt đầu tìm đến ghi hình, phỏng vấn, góp phần đưa hình ảnh những sân phơi hương đến gần hơn với công chúng.
 |
Các du khách nước ngoài đến tham quan từ sáng sớm tại làng hương Quảng Phú Cầu. |
Tuy nhiên, quảng bá mới chỉ là bước đầu trong quá trình thích ứng của làng nghề. Theo bác Hoa, người làm hương hiện tại cũng quan tâm hơn đến việc bán hàng trực tuyến, ứng dụng máy móc và phát triển đa dạng sản phẩm. Dù lựa chọn cách nào, mục tiêu cuối cùng vẫn là tìm đầu ra, để những bó hương không chỉ được biết đến mà còn đến được với người tiêu dùng.
Từ bó hương truyền thống đến nhiều dòng sản phẩm
Nhắc đến Quảng Phú Cầu, nhiều người thường nhớ đến những sân phơi đỏ rực, nơi các bó hương được xếp thành hình quạt hoặc tỏa rộng trên mặt sân. Hình ảnh ấy đã góp phần đưa làng nghề đến gần hơn với công chúng, đặc biệt khi du lịch trải nghiệm và nhu cầu chụp ảnh tại các làng nghề ngày càng được quan tâm.
 |
Những vòng hương nhiều màu tạo nên khung cảnh đặc trưng tại làng nghề Quảng Phú Cầu. |
Tuy nhiên, sân phơi chỉ là một phần trong đời sống của làng hương. Đằng sau những bó hương được phơi khô là các công đoạn chuẩn bị nguyên liệu, tạo chân hương, phối trộn bột, se hương, phơi và đóng gói. Ở Quảng Phú Cầu hiện có nhiều loại hương, từ hương trám, hương trầm đến hương quế và các dòng sản phẩm khác. Sự đa dạng này mở ra thêm lựa chọn cho người mua, đồng thời đặt ra yêu cầu để các hộ sản xuất cân nhắc loại nguyên liệu, mùi hương và cách làm phù hợp với nhu cầu thị trường.
 |
Các mẫu mã hương khác nhau được bày bán tại điểm check-in |
Với một làng nghề truyền thống, việc phát triển sản phẩm không đơn thuần là tạo ra thêm mẫu mã. Mỗi dòng hương cần có chất lượng ổn định và tìm được nhóm khách hàng phù hợp. Khi sản phẩm đa dạng hơn, người làm nghề cũng phải tính toán cách tổ chức sản xuất và tiêu thụ sao cho tương xứng với khả năng của từng cơ sở.
Máy móc tham gia vào nghề truyền thống
Bên cạnh sự đa dạng về sản phẩm, máy móc và thiết bị mới cũng góp phần thay đổi cách làm nghề. Bác Hoa cho biết người dân hiện có thể sử dụng các thiết bị phục vụ sản xuất, trong đó có dụng cụ chiết xuất tinh dầu để phát triển những dòng hương khác nhau.
Sự xuất hiện của máy móc cho thấy nghề hương đang có thêm những cách tiếp cận mới về nguyên liệu. Tuy nhiên, mức độ ứng dụng không nhất thiết đồng nhất ở mọi cơ sở. Việc đầu tư thiết bị còn phụ thuộc vào loại sản phẩm, điều kiện sản xuất và khả năng đáp ứng nhu cầu của thị trường.
 |
Các xưởng sản xuất trong làng nghề hầu như đều trang bị máy móc. |
Bởi vậy, đổi mới kỹ thuật không chỉ nằm ở việc đưa máy móc vào xưởng. Người làm nghề vẫn phải lựa chọn nguyên liệu, kiểm soát chất lượng và cân đối chi phí để sản phẩm có thể tiếp tục được sản xuất, tiêu thụ. Những thay đổi trong công cụ và quy trình chỉ phát huy ý nghĩa khi gắn với nhu cầu thực tế của người tiêu dùng.
Từ quảng bá làng nghề đến bán hàng trực tuyến
Nếu video và những bức ảnh sân phơi giúp Quảng Phú Cầu được biết đến rộng rãi hơn, thì bán hàng trực tuyến mở ra một hướng tiếp cận khách hàng khác. Theo bác Hoa, người làm hương cũng phải thay đổi theo thời đại công nghệ và cạnh tranh theo thị trường số. Việc bán hàng qua mạng vì thế được nhắc đến như một trong những giải pháp để sản phẩm tìm đến người mua ngoài phạm vi làng nghề.
 |
Các trang web quảng bá làng nghề trên mạng xã hội, góp phần thu hút du khách và người tiêu dùng. |
Với hình thức này, khách hàng có thể tìm hiểu sản phẩm mà không cần trực tiếp đến Quảng Phú Cầu. Người bán cũng có thêm cơ hội giới thiệu các dòng hương đến những địa phương khác nhau. Tuy nhiên, để bán được hàng qua mạng, họ cần cung cấp thông tin rõ ràng về sản phẩm, đồng thời phải tổ chức tiếp nhận đơn và vận chuyển phù hợp.
Riêng với mặt hàng hương, hình ảnh chưa thể truyền tải đầy đủ trải nghiệm về mùi và chất lượng. Vì vậy, việc giới thiệu sản phẩm trên môi trường số cần đi kèm thông tin cụ thể để người mua hiểu mình đang lựa chọn loại hương nào. Đây cũng là điểm khác biệt giữa việc đăng hình ảnh để quảng bá và việc xây dựng một kênh bán hàng có thể duy trì lâu dài.
Để nghề hương không chỉ hiện diện trong những bức ảnh
Du lịch đã giúp hình ảnh Quảng Phú Cầu đến gần hơn với công chúng, nhưng sức hút của những sân phơi không tự động chuyển thành nhu cầu mua hương. Có người tìm đến để chụp ảnh, tham quan; cũng có người quan tâm đến sản phẩm và muốn mua về sử dụng. Để biến sự chú ý thành đầu ra ổn định, làng nghề vẫn cần những cách tiếp cận khách hàng vượt ra ngoài chuyến tham quan.
 |
Những bó hương nhiều màu được trưng bày từ ngày này qua ngày khác. |
Từ những chia sẻ của bác Hoa, có thể thấy các hướng thích ứng ở Quảng Phú Cầu trải rộng từ quảng bá, phát triển sản phẩm đến sử dụng máy móc và bán hàng trực tuyến. Mỗi hướng giải quyết một phần khác nhau của hoạt động làm nghề: quảng bá giúp sản phẩm được biết đến, đổi mới sản xuất tạo thêm lựa chọn, còn các kênh bán hàng mở ra cơ hội tiếp cận người mua.
Tuy nhiên, hiệu quả của những thay đổi ấy vẫn phụ thuộc vào thực tế tại từng cơ sở. Một sản phẩm được chú ý cần có chất lượng phù hợp; một thiết bị mới phải đáp ứng được nhu cầu sản xuất; còn một kênh bán hàng chỉ có thể duy trì khi người làm nghề tổ chức được việc giới thiệu, tiếp nhận và giao sản phẩm đến khách hàng.
Những bó hương vẫn được xếp thành vòng trên sân phơi, tiếp tục tạo nên hình ảnh đặc trưng của Quảng Phú Cầu nhưng để nghề truyền thống đi xa hơn hình ảnh ấy, người làm hương còn phải tìm cách thích ứng với những thay đổi trong sản xuất và tiêu dùng. Từ việc quảng bá làng nghề đến tìm kiếm khách hàng trên môi trường số, hành trình ấy đặt ra một yêu cầu thiết thực: làm sao để sự quan tâm dành cho Quảng Phú Cầu không dừng lại ở những bức ảnh đẹp, mà còn góp phần duy trì đầu ra cho sản phẩm và công việc của những người gắn bó với nghề.
