Tuyển sinh đại học: Đề nghị sử dụng hai phương thức cho mỗi ngành đào tạo

Ủng hộ chủ trương giảm số phương thức để đảm bảo công bằng hơn trong tuyển sinh đại học nhưng từ năm 2028 nên sử dụng hai phương án tuyển sinh thay vì một phương án duy nhất cho mỗi ngành, chương trình đào tạo là quan điểm của một số lãnh đạo các cơ sở giáo dục đại học tại buổi tọa đàm diễn ra chiều nay, 21/9, do Vụ Giáo dục Đại học - Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức tại Hà Nội.

Nên có hai phương thức?

Theo dự thảo quy chế tuyển sinh đại học sửa đổi, năm 2027, mỗi ngành, chương trình đào tạo sử dụng tối đa 3 phương thức tuyển sinh và từ năm 2028 còn 1 phương thức (không tính xét tuyển thẳng và cử tuyển).

Thảo luận tại tọa đàm, đại diện các cơ sở giáo dục đại học cơ bản đồng tình với định hướng sửa đổi theo hướng tăng tính công bằng, minh bạch và kiểm soát chất lượng, đồng thời góp ý thêm một số nội dung để phù hợp hơn với thực tiễn triển khai.

Đại diện Trường Đại học Giao thông Vận tải bày tỏ ủng hộ lộ trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo trong việc giảm số lượng phương thức xét tuyển với từng ngành, chương trình đào tạo nhưng lo lắng nếu từ năm 2028 chỉ còn một phương thức xét tuyển cho mỗi ngành/chương trình đào tạo sẽ có rủi ro. Bên cạnh đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo cần làm rõ trong 11 phương thức do Bộ quy định có “phương thức kết hợp” có giới hạn các thành tố kết hợp hay không; với “phương thức khác”, nếu mỗi trường, mỗi chương trình lại sử dụng các phương thức khác nhau thì có quản lý được không?

Ủng hộ chủ trương giảm số phương thức xét tuyển cũng là chia sẻ của Bà Nguyễn Thị Thu Hà, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Thăng Long tại tọa đàm. Theo bà Hà, thông tư sửa đổi của Bộ Giáo dục và Đào tạo có nhiều điều chỉnh hợp lý hơn, đảm bảo quyền lợi và sự công bằng cho thí sinh và cho các cơ sở đào tạo. Việc giảm phương thức cho mỗi ngành, chương trình là hợp lý vì một chương trình có quá nhiều phương thức sẽ không đảm bảo chất lượng đầu vào.

Tuy nhiên, bà Hà cũng cho rằng nếu từ năm 2028 mỗi ngành chỉ còn một phương thức tuyển sinh thì để đảm bảo an toàn về nguồn tuyển, nhiều trường tốp trung sẽ chọn phương án tuyển sinh theo học bạ thay vì các phương thức khác như xét theo điểm các kỳ thi đánh giá năng lực. Điều này sẽ làm giảm chất lượng đầu vào. “Để tạo cơ hội cho thí sinh và cho trường, nên sử dụng tối thiểu hai phương thức,” bà Hà kiến nghị.

Sử dụng hai phương thức cũng là đề nghị của đại diện khối trường quân đội, đại diện Trường Đại học Văn hóa Hà Nội.

Các đại biểu trao đổi tại tọa đàm. (Ảnh: Vietnam+)

Cùng băn khoăn này, Giáo sư Vũ Văn Yêm, Phó Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng nếu sử dụng một phương thức có thể dẫn đến các trường tốp trên sẽ chọn những phương thức phân hóa tốt, trong khi trường tốp dưới có thể sẽ chỉ dùng học bạ hoặc điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông.

Bên cạnh đó, đại diện một trường cũng cho rằng việc hạn chế tối đa 5 phương thức có thể không đáp ứng đủ với các trường có chương trình đào tạo đặc thù.

Các đại biểu cũng ủng hộ việc mở rộng nguồn tuyển đối với người tốt nghiệp trung cấp, cao đẳng, cho rằng quy định này mở thêm cơ hội học tập cho người học; đồng thời đề nghị làm rõ việc tổ chức đào tạo, công nhận kết quả học tập để bảo đảm chất lượng.

Kịp thời điều chỉnh các bất cập

Trao đổi, giải đáp các ý kiến tại tọa đàm, ông Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo làm rõ một số nội dung liên quan đến lộ trình giảm phương thức tuyển sinh, quyền tự chủ của cơ sở đào tạo, nguồn tuyển và chuẩn chương trình đào tạo; trong đó nhấn mạnh mục tiêu là đơn giản hóa, bảo đảm công bằng cho thí sinh, đồng thời bảo đảm quyền tự chủ của các cơ sở đào tạo.

Ông Thảo khẳng định việc hướng tới một phương thức tuyển sinh không đồng nghĩa Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định một phương thức chung bắt buộc cho tất cả các trường. Cơ sở đào tạo vẫn thực hiện quyền tự chủ trong lựa chọn phương thức phù hợp với yêu cầu đầu vào của ngành, chương trình đào tạo. Điều quan trọng là phương thức được lựa chọn phải đánh giá đúng năng lực cần thiết của người học và tạo cơ hội cạnh tranh công bằng giữa các thí sinh.

Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học cho hay ban soạn thảo sẽ tổng hợp, nghiên cứu, tiếp thu các ý kiến phù hợp; những vấn đề lớn về chính sách sẽ tiếp tục được báo cáo lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo xem xét.

Dự thảo sẽ tiếp tục được rà soát kỹ cả về nội dung và kỹ thuật thể hiện, nhất là những quy định còn có cách hiểu khác nhau hoặc cần tính đến đặc thù của từng lĩnh vực đào tạo.

Ông Nguyễn Tiến Thảo mong muốn các cơ sở giáo dục đại học tiếp tục nghiên cứu, đóng góp ý kiến để văn bản khi ban hành vừa bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước, vừa phù hợp với thực tiễn và tạo thuận lợi trong quá trình tổ chức thực hiện.