Hội nghị Hợp tác phát triển ngành công thương, năng lượng và mỏ giữa Bộ Công thương Việt Nam và hai bộ đối tác của Lào là một sự kiện thường niên và là truyền thống quý báu trong quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Lào. Hoạt động này đã không ngừng hun đúc và phát triển tình cảm hữu nghị, quan hệ đoàn kết đặc biệt Việt Nam-Lào nói chung, quan hệ giữa ba bộ nói riêng.
Hội nghị là dịp để Bộ Công thương và hai bộ đối tác phía Lào rà soát tình hình hợp tác, giải quyết các khó khăn, vướng mắc và thống nhất các giải pháp tăng cường hơn nữa quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Lào trong lĩnh vực công thương, năng lượng và mỏ.
Trong khuôn khổ hội nghị, ngày 17/8, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh đã có các cuộc hội đàm với Bộ trưởng Bộ Công thương Lào Khemmani Phonsena và Bộ trưởng Bộ Năng lượng và Mỏ Lào Khammani Inthilath, để trao đổi về các vấn đề nổi cộm trong lĩnh vực thương mại, công nghiệp và năng lượng-mỏ. Tham dự hội đàm còn có Đại sứ Việt Nam tại Lào Nguyễn Bá Hùng.
Tại cuộc hội đàm với Bộ trưởng Bộ Công thương Lào Khemmani Phonsena, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh đã nhấn mạnh những tác động tích cực của Hiệp định Thương mại Việt Nam-Lào, Hiệp định Thương mại biên giới Việt Nam-Lào đối với hoạt động thương mại hàng hóa, quá cảnh hàng hóa của hai bên, góp phần vào sự tăng trưởng kim ngạch thương mại hơn 10%/năm giữa hai nước, hoàn thành mục tiêu mà lãnh đạo cấp cao hai nước Việt Nam-Lào đặt ra tại Kỳ họp lần thứ 41 Ủy ban liên chính phủ Việt Nam-Lào.
Bộ trưởng Trần Tuấn Anh cho biết Bộ Công thương Việt Nam đã tổ chức hội nghị sơ kết 3 năm Hiệp định Thương mại biên giới Việt Nam-Lào. Theo đó, bên cạnh những thành tựu đạt được, Bộ trưởng đề cập với phía Lào về một số khó khăn được doanh nghiệp phản ánh như nhiều cam kết trong hiệp định không được quán triệt tới cán bộ thực thi ở cửa khẩu; công tác kiểm tra xuất xứ và thông quan hàng hóa mất nhiều thời gian; công tác kiểm dịch gây nhiều khó khăn cho doanh nghiệp.
Ngoài ra, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh cũng nhấn mạnh hoạt động kinh doanh xăng dầu của Công ty Petrolimex Lào hiện nay gặp một số khó khăn với quy định của Lào đối với tiêu chuẩn xăng dầu và giá bán lẻ xăng dầu.
Bộ trưởng Bộ Công thương Lào Khemmani Phonsena cùng chia sẻ và ghi nhận các vấn đề vướng mắc trên và thống nhất hai bên sẽ phối hợp chặt chẽ để cùng khắc phục.
Trong khi đó, tại cuộc hội đàm với Bộ trưởng Bộ Năng lượng và Mỏ Lào, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh đã gửi lời chúc mừng những thành tựu phát triển về kinh tế-xã hội và trong lĩnh vực điện của Lào. Hai bên đánh giá cao những kết quả hợp tác nổi bật trong thời gian qua như việc Việt Nam và Lào đã hoàn thành việc ký kết Hiệp định về Hợp tác phát triển các công trình năng lượng điện và mỏ giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Lào sau hơn 2 năm đàm phán (tháng 2/2019).
Hai bên cũng đã bắt đầu ký kết các hợp đồng mua bán điện như dự án Thủy điện Nậm Sum 3; hoàn thành việc thành lập Công ty TNHH Năng lượng Luangphrabang (Luổng-phạ-bang) để tiếp tục triển khai dự án thủy điện Luangphrabang.
Đây là những tiền đề quan trọng tạo điều kiện thuận lợi thúc đẩy thực hiện các dự án năng lượng điện mà các nhà đầu tư Việt Nam thực hiện tại Lào để bán điện về Việt Nam và tăng cường khả năng bán điện từ hệ thống điện của Lào cho Việt Nam.
Ngoài ra, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh còn cho biết Bộ Công thương Việt Nam sẵn sàng hỗ trợ Bộ Năng lượng và Mỏ Lào xây dựng hệ thống quản lý văn bản điện tử và chia sẻ kinh nghiệm vận hành cổng thông tin của bộ.
Bộ trưởng Bộ Năng lượng và Mỏ Lào Khammani Inthilath đánh giá cao chuyến thăm và làm việc của Đoàn đại biểu Bộ Công thương Việt Nam tại Lào lần này; nhấn mạnh chuyến thăm không chỉ giúp đưa mối quan hệ hợp tác giữa ba bộ được tăng cường và đạt được bước tiến mới, mà còn góp phần quan trọng tiếp tục vun đắp mối quan hệ đặc biệt và hợp tác toàn diện Lào-Việt Nam không ngừng phát triển; trao đổi với Bộ trưởng Trần Tuấn Anh về khả năng mua bán điện đối với các dự án Nam Ou 5-6-7, dự án nhiệt điện than Laman, tỉnh Sekong (Xe-coong), dự án nhiệt điện than huyện Boualapha, tỉnh Khammuan và dự án điện gió 600 MW tại tỉnh Sekong trong thời gian tới.
Về vấn đề này, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh cho biết Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã được chính phủ giao đàm phán với các chủ đầu tư phía Lào về phương án liên kết, giá, công suất, sản lượng điện nhằm đảm bảo phù hợp với quy định cũng như lợi ích của hai bên.
Trong thời gian tới, hai bên nhất trí tiếp tục triển khai một số biện pháp tăng cường hợp tác như rà soát, sửa đổi Hiệp định Thương mại Việt Nam-Lào; Hiệp định Thương mại biên giới Việt Nam-Lào; xây dựng kế hoạch triển khai Hiệp định sửa đổi Hiệp định giữa hai chính phủ về hợp tác phát triển các công trình năng lượng điện và mỏ; xây dựng và đàm phán Bản ghi nhớ về phát triển và kết nối hạ tầng thương mại biên giới Việt Nam-Lào; phối hợp trong công tác nghiên cứu tổng thể về quy hoạch lưới điện và giá mua điện giữa hai nước.
Bên cạnh đó, các bên cũng nhất trí sẽ tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp Việt Nam triển khai có hiệu quả các hoạt động xúc tiến thương mại tại Lào cũng như khuyến khích doanh nghiệp Lào tham gia nhiều hơn nữa vào các hoạt động xúc tiến thương mại, hội chợ tại Việt Nam; tiếp tục thúc đẩy thực hiện các dự án thủy điện, phát triển các dự án nhà máy điện và kết nối mua bán điện giữa hai nước.
Theo số liệu của Tổng cục Hải quan Việt Nam, năm 2018, kim ngạch thương mại Việt Nam-Lào đạt xấp xỉ 1,1 tỷ USD, tăng 16% so với năm 2017. Việt Nam xuất khẩu sang Lào lượng hàng hóa 595 triệu USD, tăng 14,3% so với năm 2017 và nhập khẩu từ Lào đạt 437 triệu USD, tăng 18,4% so với năm 2017.
Trong 7 tháng đầu năm 2019, kim ngạch thương mại Việt Nam-Lào đạt 663,8 triệu USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm 2018. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam đạt 404,7 triệu USD, tăng 18,8% và kim ngạch nhập khẩu đạt 259 triệu USD, tăng 5,2%.
